|

به دنبال تکیه‌گاه پژوهشی

محمدرضا فرزاد بهتاش*

با فرارسیدن هفته پژوهش در کشور، شور و اشتیاق در میان اهالی علم و پژوهشگران به‌روشنی قابل‌مشاهده است و به‌ هرسوی و زاویه‌ای از جامعه علمی و پژوهشی کشور که نگاه می‌شود، از جنب‌وجوش فراوان در راستای جلب‌توجه و نظر پژوهشگران برای مشارکت در برنامه‌ها و جشنواره‌های متعدد علمی یا حتی نشست‌های تخصصی، همایش‌ها و گردهمایی‌های موضوعی در تمامی شاخه‌های حوزه‌های علوم مختلف، نشانی پیدا می‌شود. مطابق متدهای رایج جهانی، امروزه موسسات و دستگاه‌های اجرایی کشور نیازمند به مراکز پژوهشی تخصصی مرتبط با حوزه‌های مختلف فعالیت خود هستند که چه به‌صورت انعقاد پیمان‌ها و قراردادهای انجام تحقیقات و پژوهش و چه در مقیاسی بزرگ‌تر با ایجاد چنین مراکزی با همین منظور خاص در بطن دستگاه خود، به دنبال آن باشند تا بتوانند با اشراف بیشتری به رصد اوضاع، مساله‌یابی و شناسایی دغدغه‌ها و چالش‌های مرتبط پیش‌رو با حوزه‌های فعالیتی خود بپردازند و درنهایت اینکه برای هدایت فعالیت‌ها و توجیه اقدامات اجرایی سازمان خود از پشتوانه علمی، تحقیقی و پژوهشی مناسب برخوردار شوند تا قادر باشند در بازنگری و مهندسی مجدد چشم‌انداز، ماموریت و اهداف سازمانی و نیز تصمیم‌‌گیری‌های اجرایی خود به نحو شایسته و مبتنی بر دانش و مطالعات عمل کنند. از همین‌روست که مراکز تخصصی، پژوهشی و مطالعاتی تاسیس‌شده در کشور با اهداف فوق‌الاشاره، برای شناساندن، تقویت و تثبیت جایگاه خود در جامعه علمی و در راستای نیاز به هم‌‌افزایی، همفکری و تعاملات گسترده با صاحبنظران، اندیشمندان و پژوهشگران اقدام به برگزاری جشنواره‌های مختلف پژوهشی در سطوح ملی و بین‌المللی و در مناسبت‌های تقویمی ویژه می‌کنند تا از یک‌سو ضمن معرفی مطالعات و پژوهش‌های خود و نیز به‌نوعی اعلام علاقه‌مندی‌ها و نیازهای تحقیقاتی خود در صدد جمع‌آوری ایده‌های نوین و بکر پژوهشی برآیند و در کنار آن، با ایجاد رقابت برای انتخاب آثار برگزیده پژوهشی در رده‌بندی‌های مختلف و البته در سلسله‌مباحث مرتبط با حوزه‌های فعالیتی خود، شور و اشتیاقی مضاعف در جامعه پژوهشی و دانشگاهی کشور پدید آورند. البته نباید فراموش کرد موثق‌‌ترین مراکز و نهادهایی که می‌توانند وارد حوزه برگزاری جشنواره‌های علمی و پژوهشی شوند، یقینا دانشگاه‌ها یا مراکزی هستند که پسوند یا پیشوند مطالعات را با نام و البته رسالت سازمانی خود به همراه دارند. همچنان است که این مراکز و موسسات از این فرصت به‌دست‌آمده در برگزاری جشنواره‌ها و البته به‌درستی به دنبال تامین تکیه‌گاه علمی و پژوهشی لازم برای فعالیت‌های خود همراه با آینده‌نگری و البته آینده‌نگاری مناسب هستند. و همین امر زمینه‌ساز شکل‌گیری مطالعات و تحقیقات و بومی‌سازی فناوری‌های نوین در مباحث پژوهشی مرتبط با حوزه فعالیتی آن موسسات در کشور می‌شود. اما چیزی که در دستیابی به این موضوع و در تحقق اهداف و پیمودن این مسیر بسیار حایزاهمیت است، آن است که مواجه‌شدن با مراکز و سازمان‌‌های علمی و مخاطبان دانشگاهی ملی و بین‌‌المللی شیوه‌های تعاملی خاص و ویژه‌ای را می‌‌طلبد تا بتوان از تمامی فرصت‌های به‌وجودآمده به عنوان پتانسیل بالقوه استفاده کرد و لازم است دقت داشت و ظرافت‌هایی را به خرج داد و زمینه‌ساز این مهم بود که این فرصت‌های بالقوه پدیدآمده بتوانند به‌شایستگی به اقدامات بالفعل تبدیل شوند. به زبان ساده‌تر می‌توان گفت زمانی این فعالیت‌های پژوهشی و علم‌محور که طبیعتا هزینه‌های متعدد مادی و معنوی به دنبال داشته‌اند، به کام جامعه و مردم خواهد شد که بتوان با ایجاد تمهیدات و تسهیلاتی در راستای اجرایی‌شدن آنها و پیاده‌سازی نتایج و کاربست مطالعات در بطن جامعه و رفع نیازمندی‌های اساسی کشور گام‌های موثر و روشن برداشت. در ادامه شاید لازم به گفتن است که چگونگی و کیفیت برگزاری جشنواره و سلامت آن و نیز شیوه و نحوه تعامل آن با مخاطبان فرهیخته بسیار مهم‌تر از نفس برگزاری خود جشنواره‌هاست زیرا باید به‌قدری هوشمندانه عمل کرد تا ضمن حفظ شأن و جایگاه موسسات پژوهشی ذی‌ربط، معرفی و ارایه مناسب، متناسب و منطبق بر واقعیت از این موسسات و توانمندی‌های آنها در جامعه علمی مخاطب صورت پذیرد و طبیعتا در این صورت است که تاثیر و بازتاب آن در جذب ذی‌نفعان و جلب مشارکت بیشتر صاحبنظران و فرهیختگان به وضوح پدیدار خواهد بود. * مشاور مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.