|

چندپرونده معروف «کپی‌رایت» در جهان

زروان بختیار:دادخواهی‌ها معمولا به‌خاطر نقض قانون کپی‌رایت، دزدی ادبی یا جزییات نادرست درباره اتفاقات واقعی صورت می‌گیرد. در برخی از موارد، این دادخواهی به‌سرعت حل‌وفصل می‌شود، اما «ریل بیزینس» درباره چندمورد نقض کپی‌رایت مشهور نوشته که به اقدامات قانونی کشیده شد. مثلا یکی از آنها شرکت «جیمز دیسن» در مقابل شرکت «هووِر» بود که طبق صحبت دیسن، پیش از او کسی به فکر فروش جاروبرقی بدون کیسه نیفتاده بود. در نهایت دیسن موفق نشد که جلو استفاده از نام تجاری مکش سه‌گانه را روی جاروهای بدون کیسه هوور بگیرد. همچنین «گوچی» از «گس» در سال٢٠٠٩ بابت نقض پنج‌علامت تجاری که شامل استفاده از لوگو همانند هم می‌شد، شکایت کرد. هرچند گوچی پیروز این میدان شد اما نه آنگونه که فکرش را می‌کرد و در نهایت حدود 4/7میلیون‌دلار نصیبش شد. گس هم از استفاده از بیشتر طرح‌هایش محروم شد به‌ویژه طرح GG و رنگ‌های قهوه‌ای و بژ. فیلم جنگ ستارگان در مقابل فیلم جنگ‌ستاره کهکشانی شاید رسواترین پرونده کپی‌رایت مربوط به فیلم جنگ ستاره کهکشانی است که کمی بیش از اندازه از فیلم جنگ‌ستارگان برداشت کرده است. فیلم کهکشانی در پی موفقیت فیلم جنگ‌ستارگان در سال١٩٧٧ ساخته شد. «جری پورنل»، نویسنده علمی-تخیلی که در قسمت ٢٢٣برنامه تلویزیونی «دیس ویک این تِک» حاضر شد، توضیح می‌دهد که شرکت «توِنی سنچری‌فاکس» از شرکت «یونیورسال استدیوز» (شرکت سازنده فیلم جنگ ستاره کهکشانی) بابت نقض قانون کپی‌رایت شکایت کرده و مدعی شده که ٣٤ایده مشخص از فیلم جنگ ستارگان را دزدیده است. شرکت یونیورسال استدیوز به راحتی از این خبر نگذشت. «گلن لارسن»، سازنده فیلم کهکشانی که ظاهرا برای حل مشکلات با «گری کرتز» که تهیه‌کننده است ملاقات کرده، می‌گوید: «من پذیرفتم که از یکسری جلوه‌ها مانند خارج‌شدن لیزر از تفنگ‌ها استفاده نکنیم. من همیشه [این مورد را] غیرمنصفانه قلمداد می‌کنم چون ما دیدار کرده بودیم و آنها موافقت کردند که اقدامی نکنند.» پورنل هم می‌گوید: آنها هم بلافاصله و متقابلا شکایت کردند و مدعی شدند که فیلم جنگ ستارگان از فیلم «فرار با سکوت» ساخته سال١٩٧٢ و سریال‌های ساخته‌شده «باب راجر» در دهه40، فکر دزدیده است. وی ادامه می‌دهد بعد از اینکه از فاکس شکایت شد، شرکت یونیورسال به آنها 20هزاردلار غرامت پرداخت کرد تا نشان دهد که فیلم‌های جنگ ستارگان و جنگ‌ستاره کهکشانی با دوفکر متفاوت درست شده‌اند. دست‌آخر این پرونده دوسال بعد به‌نفع جنگ‌ستاره کهکشانی پایان یافت. با این حال متاسفانه فیلم اصلی جنگ‌ستاره کهکشانی لغو شد و مردم در سینما منتظرند که فیلم امپراتوری حمله متقابل می‌کند را ببینند. شرکت «اَپل» در مقابل شرکت «مایکروسافت» و «گوگل» جنگ بین این دوغول فناوری یعنی اپل و مایکروسافت با یک سوال ساده شروع شد: چه کسی گرافیک رابط کاربری یا GUI را طراحی کرد؟ شرکتی که رابط کاربری در سیستم عامل بزرگ بعدی را به‌دست بگیرد این قدرت را خواهد داشت که برای برنامه‌های نرم‌افزاری، استاندارد تعیین کند، بنابراین دور از انتظار نخواهد بود که اپل سعی کند جلو ویندوز را از تبدیل‌شدن به یک‌سیستم‌عامل بزرگ بگیرد. به‌نظر می‌رسد با وجود اینکه مایکروسافت کمک کرد مکینتاش توسعه پیدا کند، «ژان لویس‌گسی» که در آن زمان جای «استیو جابز» را گرفته بود، اجازه نداد که مایکروسافت از نرم‌افزارشان استفاده کند. با این حال «بیل گیتس» تصمیم گرفت چندمشخصه از نرم‌افزارش را به نمونه‌های اولیه مکینتاش اضافه کند. وقتی گسی متوجه نرم‌افزار شد، بسیار عصبانی شد. با این حال دنبال اقامه دعوی نبود و در آخر اجازه استفاده از جلوه‌های تصویری مک را داد. اما نسخه 0/2ویندوز که بیرون آمد، کاملا شبیه نسخه قبل بود و گسی اعتقاد داشت در قرارداد نقضی صورت گرفته است چون‌که اجازه داده بود از نرم‌افزارشان فقط در نسخه 1/0استفاده شود و نه در نسخه‌های بعدی. بنابراین بدون هیچ اخطاری، اپل بر ضد مایکروسافت در سال١٩٨٨ اقامه دعوی کرد. پرونده اپل شامل ١٨٩جلوه تصویری جدال برانگیز می‌شد که قانون کپی‌رایت را نقض کرده بود. این مورد منجر به یک جدال بلند شش‌ساله شد. در سال١٩٨٩ دادگاه حکمی صادر کرد که قرارداد حاضر، ١٧٩مورد از ١٨٩مورد را دربر دارد. همچنین طبق قانون ادغام شرکت‌ها، 10مورد دیگر هم شامل نقض کپی‌رایت اپل نمی‌شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.