|

زن‌نبشته ارزشمند

فخرالسادات محتشمی‌پور

کتاب «با مادرم همراه» هدیه یک دوست نازنین است به من که مهرماه دریافت کردم و با من همراه بوده تا نیمه‌های آذرماه که هرگاه فرصتی به چنگ آمده این ‌یار مهربان را گشوده‌ام و فصلی را خوانده‌ام و روح تاریخ‌پژوه خود را با مطالب تاریخی آن نواخته‌ام.«با مادرم همراه» نام زندگینامه خودنوشت روانشاد بانو «سیمین بهبهانی» است با یادنگاره‌هایی از زندگی مادر او، که گردش ذهن در این اثر همزمان، به گذشته و حال و آینده معطوف می‌شود. از این رو شنیده‌های پیش از تولد نویسنده (1306) و رویدادهای پس از درگذشت مادرش (1354) در این حسب حال، بسته به مناسبت، روایت شده است. چاپ اول این کتاب در سال 1391 و چاپ دوم در سال 1392 توسط انتشارات سخن انجام شده است. باید گفت در این کسادی بازار زن‌نبشته‌ها و خودنبشته‌ها از گذشته تاکنون، غنیمتی است این کتاب ارجمند.بخشی از کتاب را دست‌برقضا در بیمارستان مطالعه کردم. آغازش را هنگام تیمارداری پدر و پایانش را بر بالین دخترم. با خواندن هر برگی از آن، رنجوری جسم مادر و دردهای دختر گویی جسم مرا نیز می‌فرسود، وقتی می‌دیدم درد حقوق زنان که درد امروز ماست، درد «فخری ارغون» است و میراثش برای دختش، «سیمین‌بر»ش. درد حقوق زنان که گاه واژه می‌شود و سروده و گاه ‌گام می‌شود و پوییده، گاه دست می‌شود و گشاده و بیش از همه دل می‌شود سوخته و سودایی و آسیمه.قصه سیمین همان قصه فخری است و قصه فخری بر گرفته از قصه کوتاه مادر جوانمرگش.برایم سخت شیرین و دلنشین است خواندن زندگینامه خودنوشت سیمین بهبهانی خاصه که روزهای عمر یکی از اولین مدافعان حقوق زنان کشورم را مقابل دید می‌آورد. زنی که بسیار دانست و دانسته‌هایش موجب تقدیر سرنوشتش به دست خویش و رهایی‌اش از کلاف درهم‌پیچیده جهل زمانه‌اش نشد. زنی که توانمند بود و آگاه بود و قدرتمند بود اما این‌همه او را از چنبره مسایل دوران بیرون نیفکند. فخری هم قربانی فرهنگ مردسالاری شد که با آن مبارزه می‌کرد تا حقوق خواهرانش را به چنگ آرد و چه چاره جز تسلیم داشت و قهری احترام‌آمیز که پایانی تلخ بر زندگی سراسررنجش بود.من با تلخ و شیرین‌های این کتاب اشک ریختم و لبخند به لب آوردم. و از ته دل آرزو کردم که قصه فخری‌ها و سیمین‌ها امروز و فردای ایران تکرار زندگی مادرانشان نباشد و امید را به نسل‌ بعدی هدیه کند.در بخش پایانی کتاب بانو بهبهانی گزیده‌ای از اشعار به‌یادگارمانده از مادر را زینت‌بخش کتابش می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.