|

درباره پایگاه دایمی بریتانیا در بحرین

نصرت‌الله تاجیک . دیپلمات بازنشسته

در امضای قرارداد تاسیس پایگاه دایمی نیروی دریایی انگلیس در بحرین، حکومت این کشور اشتباه بزرگی مرتکب شده که مشکلات منطقه را به درون کشور خود آورده است. حکومت بحرین هیچ‌وقت از زیر یوغ انگلیس رها نشده و هنوز سایه سنگین رییس‌پلیس انگلیسی‌اش که بعدها جای خود را به رییس‌پلیس سابق میامی که یک آمریکایی است داد، بر سر مردم محروم بحرین سنگینی می‌کند. انعکاس خبر تاسیس پایگاه دایمی نیروی دریایی انگلیس در بحرین به عنوان تاسیس اولین پایگاه دایمی در این منطقه که در جریان برگزاری دهمین کنفرانس امنیتی منامه اعلام شد، نه‌تنها هیچ‌کمکی به حل مشکلات موجود در منطقه نمی‌کند، بلکه بر مشکلات و پیچیدگی‌های موجود در منطقه اضافه می‌کند و بعید می‌دانم مردم بحرین از این واقعه به‌راحتی عبور کنند. بنابراین عواقب هرگونه پیامدهای منفی بر روند تحولات منطقه که فقط باید کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به حل‌وفصل مشکلات آن بپردازند، با دولت انگلیس و حکومت بحرین است. بارها گفته و نوشته‌ام که آمریکا با برنامه‌های راهبردی و درازمدت چهره ژئوپلیتیکی منطقه را نه‌تنها عمدا به هم‌زده، بلکه از ریخت‌وقیافه انداخته و هم‌اکنون در مسابقه درونی کشورهای غربی با یکدیگر، انگلیس بعد از حدود 45سال خروج از منطقه هوس بازگشت به منطقه را دارد تا هزینه حضورش از جیب مردم محروم بحرین پرداخت شود. در این چهره کریه جدید ژئوپلیتیکی که توسط دخالت‌های غرب در منطقه ایجاد شده، مسابقه تسلیحاتی بین کشورهای منطقه علاوه‌بر رقابت کمپانی‌های تسلیحاتی غرب هم تشدید شده، سرمایه در گردش منطقه به‌جای تولید و گردش بین خود اعضا و کشورهای منطقه از دور زایندگی، تولید شغل و ثروت خارج شده و به جیب کمپانی‌های تسلیحاتی غربی می‌رود. به‌نظر می‌رسد تحولات منطقه و مخصوصا حاکمیت مردم یمن بر سرنوشت خود از طرفی و کمک به تقویت و ظهور داعش از سوی عربستان و قطر و امارات و ترکیه از سوی دیگر، دورنمای تهدیدات فوری منطقه را عوض و سناریوهای جدیدی برای منطقه ترسیم شده است. کشورهای غربی در رقابت و سهم‌گیری بیشتر از پول نازل نفت هستند و دولت انگلیس هم برای عقب‌نماندن از این غافله، سیاستش بر گسترش حضور نظامی با هزینه کشورهای منطقه و مشخصا بحرین است که باید قسمت اعظم هزینه 23میلیون‌دلاری احداث این پایگاه را بدهد تا نیروی دریایی انگلیس بتواند در راستای راهبرد حضور در شرق کانال سوئز تجهیزات بیشتر و در مدت‌زمان طولانی‌تر به منطقه اعزام و از این حکومت‌ها در برابر تهدیدات داخلی حمایت کند. اگرچه انگلیسی‌ها این حضور را طبق گفته فیلیپ هموند، وزیر خارجه این کشور که این قرارداد را امضا کرده است، به تهدید داعش ارتباط داده‌اند. که کشورهای حوزه جنوبی خلیج‌فارس هم به شدت از آن گروه در هراس هستند، ولی حتی در رسانه‌های غربی گزارش‌های زیادی از وجود حمایت‌های انسانی، مالی و معنوی از این گروه و امثال آن از سوی عربستان، قطر و امارات وجود دارد. این پایگاه در بندر سلمان بحرین در چندصدمتری پایگاه جفیر محل استقرار پایگاه‌پنجم آمریکا که هم محل سابق پایگاه نیروی دریایی انگلیس بود واقع شده است. به‌دلیل تغییر راهبرد و تاکتیک‌های نیروی دریایی آمریکا دیگر انگلیس نمی‌تواند از این تسهیلات که هم‌اکنون استفاده می‌کند، بهره‌مند شود. بنابراین حکومت بحرین برای حضور بیشتر انگلیس در خلیج‌فارس با تقبل بخش اعظم هزینه نظامی حضور این کشور در این آبراه شرایط حضور بیشتر و طولانی‌تر کشتی‌ها و ناوهای بزرگ‌تر نیروی دریایی انگلیس را فراهم می‌آورد. به‌هرحال احداث پایگاه نظامی دریایی مستقل برای نیروی دریایی انگلیس توسط حکومت بحرین برای گسترش حضور و عملیات نظامی آمریکا و انگلیس در راستای راهبرد بازآرایی و تغییر راهبرد نظامی حضور غرب در منطقه است و باید با حساسیت کشورهای منطقه و مخصوصا ایران باشد. این پایگاه در کنار پایگاه جفیر جایی که ناوگان‌پنجم نیروی دریایی آمریکا پایگاه عظیمی دارد، یک تهدید امنیتی برای ایران و سایر کشورهای منطقه محسوب می‌شود. البته مسوولان دولت انگلیس برای توجیه و پاسخ به افکار عمومی خود که دولت بحرین را ناقض حقوق شهروندان خود می‌دانند، درصدد سمبلیک‌دانستن این قرار داد هستند! آنها امیدوارند حضورشان در بحرین به بهبود حقوق شهروندی در این کشور بینجامد تا از فشار افکارعمومی و انتقادات سازمان‌های غیر دولتی و طرفدار حقوق بشر رها شوند ولی این تلقی دولت انگلیس از مسوولیتش در بحرانی‌ترکردن منطقه از طریق حضور بیشتر نیروهای نظامی خارجی در منطقه نمی‌کاهد. جای شک نیست که روند تحولات منطقه و تصمیم به تاسیس پایگاه دایمی بریتانیا در بحرین اگر عملی شود، دلیل بالارفتن سطح تهدیدات به‌صورت طولی و عرضی در منطقه خلیج‌فارس است و هدفش فشار به ایران و تحت‌تاثیر قراردادن اهداف سیاست خارجی ایران در منطقه است. این حرکت، تحلیلگران سیاسی را مجاب خواهد کرد که اهداف غرب در منطقه را شفاف ندانند و تحلیلگران نظامی را به این نتیجه برساند که غرب غیرقابل‌اعتماد و درصدد توطئه دایمی علیه کشورهای منطقه است و باید به حضور نظامی خود در این منطقه پایان دهد تا خلیج‌فارس روی آرامش ببیند و سیر حرکت انرژی به کشورهای مصرف‌کننده روال عادی خود را پی گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.