|

روایت حجت‌الاسلام محمد خامنه‌ای از ماجرای «مک ‌فارلین»

حجت‌الاسلام سیدمحمد خامنه‌ای در گفت‌وگوی مفصلی که با نشریه «رمزعبور» داشته، روایتی متفاوت از ماجرای «مک ‌فارلین» نقل کرده است؛ روایتی که با قرائت‌های رسمی از این ماجرا متفاوت است. محمد خامنه‌ای که ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا را برعهده دارد، گفته که ماجرای «مک ‌فارلین» در واقع سوژه‌ای بوده که تحت لوای آن، آمریکا سعی داشته است تا پروژه آماده‌کردن گزینه‌های موردنظر خود برای جانشینی امام خمینی(ره) را پیش ببرد. آنچه در آمریکا به «ایران-کنترا» یا «ایران گیت» و در ایران به قضیه «مک فارلین» معروف شد، به یک ماجرای 5/1‌ساله (از۲۹ مرداد ۱۳۶۴ تا ۱۳ اسفند ۱۳۶۵) بازمی‌گردد و آن هم، موضوع خرید برخی تسلیحات جنگی ایران ازجمله موشک‌های «تاو» و «هاگ» از آمریکاست. آمریکا هم حاضر می‌شود تا برخی از این تجهیزات را در قبال کمک ایران به آزادی تعدادی از گروگان‌های آمریکایی در لبنان در اختیار تهران قرار دهد، البته درازای دریافت پول سلاح‌ها؛ پولی که مشخص شد برای کمک مالی به شورشیان نیکاراگوئه معروف به کنترا صرف شده است. در نهایت یک گروه آمریکایی به سرپرستی «مک فارلین» و «اولیور نورث»، اعضای شورای ملی امنیت ایالات متحده، به ایران می‌آیند و خواستار دیدار با بزرگان نظام می‌شوند و در نهایت هم بدون نتیجه بازمی‌گردند. پس از افشای ماجرا از سوی روزنامه «الشراع» لبنان، «هاشمی» به فرمان امام (ره) در نمازجمعه، قضیه را برای مردم بازگو می‌کند. ماجرای «مک ‌فارلین» زمانی دوباره بر سر زبان‌ها افتاد که مستندی با نام «من روحانی هستم»، منتشر شد و در بخشی از آن، به نقش حسن روحانی در این ماجرا اشاره شد. روایت این مستند با واکنش‌های متعددی روبه‌رو شد. هاشمی‌رفسنجانی هم در واکنش به این وقایع، «مک ‌فارلین» را یکی از نکات قوت و برجسته عملکرد مسوولان نظام دانسته و گفت: «کسانی که بعضا آن روزها در جریان امور دفاع مقدس و کشور نبودند، امروزه با اغراض سیاسی، تحلیل‌های تخیلی می‌کنند و با تحریف تاریخ، درصدد برجسته‌کردن نقش نداشته خویش در تاریخ انقلاب و دفاع مقدس هستند.» سیدمحمد خامنه‌ای که جزو نمایندگان مجلس دوم (به ریاست هاشمی‌رفسنجانی) بوده است، در این گفت‌وگو بیان می‌کند که «مک ‌فارلین» با وجود روایت رسمی، با هاشمی دیدار کرده بوده و البته طرف ایرانی نه‌تنها غافلگیر نشده بلکه از یک سال قبل آن، در جزییات این دیدار بوده است. او می‌گوید: «پس از یک جلسه مقدماتی، قاعدتا خود هاشمی وارد مذاکره شده بود چون مسلما شخص دوم آمریکا حاضر نبود پیام و هدایای خود را به کس دیگری غیر از مقام بالا (رییس‌مجلس) بدهد‌ گرچه به دروغ این ملاقات را منکر شدند و گفتند که «مک ‌فارلین» از اینکه با مقامات عالیه روبه‌رو نشده، عصبانی بوده. ولی خود هاشمی در جلسه غیررسمی مجلس (که ضبط شده) پس از بروز فضاحت موضوع، هرگز نگفت که ملاقاتی نکرده است، بلکه گفت: حیف نگذاشتند که کار، به آخر برسد چون این کار یک «فتح‌الفتوح» بود. اما به دروغ به امام وانمود کردند که «مک ‌فارلین» بدون اطلاع‌دادن به ایرانی‌ها سرخود و محرمانه به ایران آمده و هتل گرفته و آرزوی ملاقات با هاشمی را داشته ولی حسرت آن را به دلش گذاشته‌اند و ناامید از ایران رفته که ادعایی نامعقول و غیرقابل‌قبول بود.» او ادامه می‌دهد: «به امام وانمود کردند که این هیات بلندپایه آمریکایی خودسرانه و بدون اطلاع مقامات ایرانی به فرودگاه تهران و سپس هتل آمده‌اند و گذرنامه تقلبی داشته‌اند و حال آنکه در گزارش‌ها و مصاحبه‌های بعدی، هاشمی و هیات مربوط ایرانی، به این موضوع اقرار دارند که حداقل از یک سال پیش از آن، یعنی در سال 1364 این روابط برقرار بوده و ایرانی‌ها از خصوصیات سفر و حتی ساعت ورود آنها و اسامی واقعی افراد آمریکایی- اسراییلی مطلع بوده‌اند و ساعت شماری می‌کرده‌اند. علم و اطلاع هیات ایرانی به جعل گذرنامه و اقدام قضایی و جزایی‌نشدن مجرمان، گناه دیگر هیات ایرانی است. جرم جعل چند سال زندانی دارد. سعی و تلاش برای فریب امام و به اصطلاح قانونی «گزارش خلاف» دادن مأمور دولتی هم جرم است که بایستی دنبال می‌شد.» او همچنین درباره افشای ماجرا و عامل شناخته‌شدن سیدمهدی هاشمی، برادر داماد آیت‌الله منتظری نیز پای هاشمی‌رفسنجانی و البته افرادی را بدون ذکر نام در «جماران» به میان کشیده چنین می‌گوید: « در اوایل که قرار جانشینی آقای منتظری در میان بود باند هاشمی و افرادی در جماران طمع داشتند که به این وسیله به اهدافشان برسند و با نام منتظری و رهبری او نفوذ و جایگاه خود را حفظ کنند ولی پس از مدتی متوجه شدند که سیدمهدی هاشمی و باند بیت منتظری حصاری دور او کشیده‌اند و کسی را در آن مجموعه راه نخواهند داد، وضع برگشت و حمله به سیدمهدی هاشمی شروع شد و موضوع قتل و شهادت مرحوم شمس‌آبادی و نگهداری اسلحه قاچاق و مانند اینها را مطرح کردند و با وسایطی موثر منتظری را بوسیله امام از قائم مقامی عزل و بیت او را زیر نظر قرار دادند، تا قدرت پس از امام دست آنها نیفتد و آن را در دست بگیرند.» او همچنین درباره نحوه سوال خود از ماجرای «مک ‌فارلین» هم گفته است: «من شخصا طبق وظیفه خودم نامه‌ای با طرح یک سوال کلی به وزیر خارجه نوشتم دو نفر از دوستان هم مایل به امضا شدند. این موضوع باعث دستپاچگی رییس‌مجلس و باند او شده بودند و با مشورت کسانی در جماران و دولت، توطئه‌ای کردند و سوالاتی را که امام را عصبانی و ناراحت می‌کردند تهیه و به زور و اصرار برای امضا به دست افرادی داده بودند که به هشت نفر معروف شدند. پیش من هم آوردند که قهرا امضا کردم و به دام آنها افتادم. شیاطین بلافاصله آن را در موقع حساسی به امام دادند و حضرت امام را با این روش، عصبانی کردند.» او درباره روز بعد از آن ماجرا هم می‌گوید: «یکی از دوستان امضاکننده خیلی نگران به منزل ما آمد و پرسید که من چه خواهم کرد آیا صلاح هست به مجلس برویم یا نه؟ با وجود شهامتی که این کار در آن جو شدید می‌خواست من راحت بودم،‌ گرچه حتی احتمال می‌دادم که در مجلس اولین فرد پاسدار به محض ورود، اسلحه به روی من خواهد کشید. عجیب این بود که همه پاسداران و حتی مستخدمان مجلس آن روز به‌طور بی‌سابقه‌ای با لبخند و شوخی و احوالپرسی با من روبه‌رو شدند و حتی یکی از افراد که هیچ‌وقت جواب سلام من را نمی‌داد آن روز با روی خوش خودش به سلام مبادرت کرد و این وضع عجیب خیلی معنی داشت و بعدها هم برخی از خواص و عوام به امام نکاتی را گفته و حرف‌هایی زده بودند.» روایت هاشمی از ماجرای «مک ‌فارلین» هاشمی‌رفسنجانی در مصاحبه خود با روزنامه کیهان که بعدا در کتابی با عنوان «بی‌پرده با هاشمی‌رفسنجانی» چاپ شد درباره این ماجرا چنین گفته بود: «اصل قضیه این بود که ما پنج نفر و امام در جریان سفر هیات آمریکایی (نه شخص «مک ‌فارلین») بودیم. افرادی مثل دکتر هادی نجف‌آبادی، دکتر روحانی و وردی‌نژاد که مذاکره می‌کردند، مطلع بودند. آقای قربانی‌فر ارتباط خود را با آقای محسن کنگر‌لو، که مشاور نخست‌وزیر بود، شروع کرده ‌بود. بعد از اینکه «مک ‌فارلین» آمد و رفت و نقصی در کار افتاد و معلوم شد که گران حساب کردند، شش‌میلیون‌دلار را به آنها ندادند که تفاوت قیمت واقعی و ادعایی آنها بود. آقای قربانی‌فر به آیت‌الله منتظری شکایت کرد و گویا پس از دریافت نامه شکایت، به ایشان برخورد که چرا تا به حال به ایشان گفته نشد. وقتی به من گفت، گفتم: از کجا فهمیدید؟ گفت: چرا به من نگفتید؟ گفتم: مگر قرار است همه چیز را به شما بگوییم؟ چه احتیاجی بود که شما بدانید؟ و اما اینکه چرا نامه را به «الشراع» دادند، نمی‌دانم. ولی وقتی پس از انتشار خبر، من ماجرا را به دستور امام اعلام کردم، آیت‌‌الله منتظری به من گفتند: چرا فاش کردید؟ می‌بایست ادامه می‌دادید؛ یعنی جز موافقین ادامه‌ کار بود. من گفتم: شما این کار را کردید و امام گفتند: بروید همه‌چیز را به مردم بگویید و نمی‌توانستم دستور امام را اجرا نکنم. ولی در مورد سیدمهدی هاشمی، من و آیت‌الله خامنه‌ای می‌خواستیم که او محفوظ بماند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.