در نمایشگاه کتاب «شارجه» چه گذشت
دختر کتابخوان و بُهت «الحیات» و «شرق»
عبدالنبی قیم
فرصتی دست داد تا برای رونمایی از چاپ دوم کتابم راهی اماراتمتحده عربی شوم و برای دومینبار شاهد فعالیتهای نمایشگاه کتاب شارجه باشم. پیش از این در نوامبر2012 (آبان1391) جهت رونمایی از چاپ اول کتابم در نمایشگاه حاضر شده بودم. کتاب مزبور ترجمه عربی کتاب «پانصدسال تاریخ خوزستان و نقد کتاب احمد کسروی» است که سال1388 توسط نشر اختران به بازار آمده بود. درخصوص نمایشگاه شارجه گفتنیها بسیار است؛ یکی از نمایشگاههای معروف و معتبر جهانی است که از سال1982میلادی در این امیرنشین کوچک بهطور منظم همه ساله برپا میشود و امسال سیوسومین دوره آن برگزار شده است. نمایشگاه شارجه از پنجم تا 15نوامبر (چهار تا 24آبان) همه ساله پذیرای ناشران بینالمللی و بازدیدکنندگان از اقصی نقاط جهان است. بر اساس آمار منتشرشده در سال2013 تعداد ناشران شرکتکننده در نمایشگاه بینالمللی شارجه هزارو10ناشر و تعداد بازدیدکنندگان آن بالغ بر یکمیلیوننفر بود. اهمیت کار برگزارکنندگان زمانی مشخص میشود که بدانیم جمعیت شارجه کمتر از یکمیلیوننفر (در حدود 920هزارنفر) است، اما تعداد بازدیدکنندگان از نمایشگاه بیش از جمعیت آن کشور است. موضوع مهم دیگر
این است که نمایشگاه مزبور براساس رتبهبندی کارشناسان و صاحبنظران از نظر نظم و ترتیب و نحوه برگزاری و همچنین تعداد ناشران شرکتکننده و تعداد بازدیدکنندگان و رعایت استانداردهای جهانی در رتبه چهارم جهانی قرار دارد. اخیرا مجله انگلیسی The Bookseller که از معتبرترین نشریات حوزه کتاب و بهویژه نمایشگاههای کتاب است، نمایشگاه شارجه را جزو معتبرترین و برترین نمایشگاههای کتاب جهان معرفی کرده است. نمایشگاه کتاب شارجه شامل سه بخش کتابهای عربی، کتابهای خارجی و بخش کتابهای کودکان است. در این نمایشگاه همهساله نشستهای ادبی و علمی و کارگاههای پژوهشی برگزار میشود که امسال بیش از 400 نشست و کارگاه را در پرونده خود ثبت کرده است. بررسی و نقد اشعار شاعران عرب، نقد و بررسی کتاب از جمله فعالیتهای دیگر در این نمایشگاه است. مسوولان نمایشگاه همهساله تعدادی از نویسندگان و پژوهشگران و روزنامهنگاران را از کشورهای دیگر دعوت میکنند، در این میان سهم نویسندگان و پژوهشگران کشورهای عربی بیش از دیگران است. امسال در میان مدعوین نام داستاننویس برجسته الجزایری خانم احلام مستغانمی و نام دکتراحمد عمر هاشم معاون الازهر برجستهتر
از دیگران بود. نمایشگاه کتاب بهمنظور تشویق نویسندگان و ناشران جوایزی را به شرح زیردر نظر گرفته است: 1- جایزه شخصیت فرهنگی سال؛ 2- جوایز بهترین نویسندگان اماراتی (چهار جایزه)؛ 3- جایزه بهترین رمان عربی؛ 4- جوایز بهترین کتاب (تخیلی، واقعی، کودکان) خارجی؛ 5- جوایز بهترین ناشر (محلی، عربی، خارجی). اما آنچه بیش از همه نظر مرا جلب کرده و سخت تحتتاثیر قرار داد حضور دانشآموزان مدارس شارجه از مقطع ابتدایی تا مقطع دبیرستان در نمایشگاه بود. مسوولان نمایشگاه طبق یک برنامه منظم و با هماهنگی مسوولان و مقامات آموزشوپرورش شارجه، دانشآموزان را بهصورت دستهجمعی با اتوبوس به نمایشگاه آورده و آنها ضمن آشنایی با فعالیتهای نمایشگاه، کتاب میخریدند. آنها یکروز را به دختران و روز دیگر را به پسرها اختصاص داده بودند. نکته جالب توجه اینکه اکثر دانشآموزان از نمایشگاه، کتاب خریده بودند و در مواردی تعداد کتابهای خریداریشده توسط یک دانشآموز قابلتوجه بود. در یک منظر، من مات و مبهوت دختر دانشآموزی شدم که با میل و علاقه وافر بر زمین نشسته بود و کتاب خریداریشده را مطالعه میکرد. در این اثنا استاد جهاد الخازن، روزنامهنگار
معروف که همهروزه در روزنامه «الحیات» چاپ لندن مقاله مینویسد، متوجه من شد و در حالی که من از اطراف خود بیخبر بودم، روی کتف من زد و گفت: میدانی من نیمساعت پیش از اینجا گذر کردم، این دختر غرق مطالعه بود، حالا هم با همان شور و علاقه در حال مطالعه است. گفتم: بله، من نهتنها مات و مبهوت این شوق و ذوق هستم، بلکه شیفته اینگونه رفتارها هستم. استاد جهاد الخازن به من گفت در مقاله روزهای بعد در الحیات این را خواهم نوشت، او اولین پنجشنبه به قولی که داده بود وفا کرد. به او گفتم من نیز این صحنه را به اطلاع هموطنانم خواهم رساند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.