|

در حاشیه سفر معاون هنری وزارت ارشاد به آمریکا

دیپلماسی ارکستری

سیمین یزدگردی کورتیس*

ماه گذشته، در موسسه خاورمیانه‌‌ای آمریکا -که مقر آن در پیتسبورگ است- ضمن میزبانی هفتمین کنفرانس سالانه خود، پذیرای بازدیدکنندگان متعددی از نهادهای رسمی دولتی مربوط به خاورمیانه بودیم. آنها در جست‌وجوی برقراری روابط تجاری و بازرگانی، آموزشی و فرهنگی با همتایان آمریکایی خود بودند. سخنگوها از عمان، مصر، عربستان سعودی، امارات‌متحده عربی و برای اولین‌بار از ایران به پیتسبورگ آمده بودند. علی مرادخانی، معاون هنری وزارت ارشاد دعوت ما را برای آمدن به پیتسبورگ به همراه سه‌همکار خود پذیرفت تا راه‌های مبادله فرهنگی را بکاود؛ راه‌هایی که به‌طور مشخص، مربوط به زمینه موسیقی است. این زمینه با راه‌اندازی مرکز جدید دانشگاه کارنجی ملون برای موسیقی ایرانی پررنگ‌تر از قبل شده است. با توجه به قطع روابط دیپلماتیک بین آمریکا و ایران در 35سال گذشته، روسای دولتی ایران اصولا این اجازه را ندارند به بیرون از شعاع 25مایلی خارج از شهر نیویورک قدم بگذارند؛ جایی که مدیران ایرانی برای شرکت در مجمع‌عمومی سالانه سازمان‌ملل حضور پیدا می‌کنند. از قبل امیدوار بودیم بتوانیم با آقای‌مرادخانی برای اجرای ارکستر سمفونیک پیتسبورگ در ایران در پاییز امسال به موفقیت‌هایی دست پیدا کنیم. این ایده از آنجا می‌آمد که نوازندگان ارکستر ملی و سمفونیک تهران، می‌توانند در کنار نوازندگان ارکستر پیتسبورگ در ایران روی صحنه بروند و در اجرایی مشترک به زبان جهانی موسیقی سخن بگویند. ارکستر سمفونیک پیتسبورگ آخرین‌بار سال1964، یعنی 50سال پیش در ایران روی صحنه رفت؛ از این‌رو این اجرای مشترک می‌توانست الهام‌بخش و مسیرشکن باشد. همچنین این پروژه به‌خصوص می‌توانست به‌طور نامحدود تداوم یابد. از این‌رو ما تا امروز پیگیر این درخواست بوده‌ایم تا ببینیم آیا ارکستر سمفونیک آمریکایی می‌تواند در ایران روی صحنه رود یا خیر. وقتی اوایل سال‌جاری میلادی (اواخر سال92) به ایران سفر کردم تا راجع به این پروژه تحقیق کنم، دریافتم کابینه تعادل‌گرا و میانه‌رو رییس‌جمهور ایران حسن روحانی مشتاق توسعه مشارکت‌های فرهنگی و همکاری با غرب است. آنها این حس را به من دادند که با انسان‌هایی با ذهن باز طرف هستم که می‌توان برنامه‌های مشترکی با آنها اجرا کرد. آخرین بازدیدکننده ما در پیتسبورگ، آقای‌مرادخانی، پیشگام تعداد فراوانی فعالیت‌های فرهنگی است که از آن جمله می‌توان به برگزاری نخستین جشنواره موسیقی پاپ ایرانی در سال1998 اشاره کرد. این جشنواره زمانی برگزار می‌شد که مرادخانی رییس‌دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کابینه رییس‌جمهور اصلاح‌طلب ایران محمد خاتمی بود. مرادخانی همچنین بنیانگذار مشترک جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر نیز است؛ یک‌رخداد عظیم سالانه که موسیقیدانان بسیاری را از سرتاسر جهان به تهران می‌کشاند. او در عین‌حال مدیر موسس موزه موسیقی ایران نیز محسوب می‌شود. اما چرا تبادل فرهنگی با ایران مهم است؟ دپارتمان ایالتی آمریکا برای سال‌ها مشتاق برقراری ارتباط بین مردم ایران و آمریکا بوده؛ به‌ویژه که هیچ‌گونه ارتباط رسمی‌ای بین آنها وجود ندارد تا راهی برای آشنایی بیشتر مردم این دوکشور با یکدیگر و برقراری روابط دوستانه باز شود. تیم‌ملی والیبال ایران نیز به گرمی در کالیفرنیا مورد استقبال قرار گرفت و پیش‌تر نیز تیم کشتی ایران در نیویورک مسابقه داشت؛ همچنان‌که تیم کشتی آمریکا نیز به ایران آمده بود. با وجود روابط بسیار ضعیف 35ساله آمریکا با ایران، معتقدم یخ‌ها دارد آب می‌شود. نسل جدیدی پدید آمده و مردمان هر دوکشور می‌خواهند بیشتر راجع‌به هم بدانند. وقتی که فوریه2014 به ایران آمده بودم تا در جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر حضور پیدا کنم، پسرم که پژوهشگر ارشد دانشگاه داویدسون است و تمام تابستان را در تهران فارسی یاد گرفته بود، می‌گفت هرکسی ما را می‌دید به گرمی با ما برخورد می‌کرد، چون ما آمریکایی بودیم. دوست دارم این را هم اضافه کنم که خلق روابط مثبت مردم با ایران، نباید یک موضوع سیاسی یا مذهبی قلمداد شود. در بین بزرگ‌ترین حامیان موسسه در زمینه تبادلات فرهنگی با ایران، آمریکایی‌های یهودی هم هستند که تعدادی از آنها طی سال‌های اخیر از ایران بازدید کرده‌اند و به گرمی مورد استقبال مردم ایران قرار گرفته‌اند. از یکی از همسفرهایم پرسیدم «آنها وقتی فهمیدند شما یهودی هستید، چه کردند؟» و او پاسخ داد «با ما هیچ‌کاری نداشتند.»
*سیمین یزدگردی‌کورتیس، رییس موسسه خاورمیانه‌ای آمریکاست؛ سازمانی غیرانتفاعی که هدفش برقراری روابط صلح‌آمیز و دوستانه بین ملت آمریکا و کشورهای خاورمیانه است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.