رسیدگی به سومین مورد از قتل یک سیاهپوست توسط پلیس
زنجیره دادخواهی سیاهپوستان آمریکا ادامه دارد
پلیس بر رفتار ما نظارت میکند. کمتر کسیاست که از این واقعیت ابتدایی آگاه نباشد. اما چگونه میتوان بر عملکرد پلیس نظارت کرد؟ این پرسشی است به درازای تاریخ که هنوز پاسخی قانعکننده نیافته است. با اینحال، دلیل نمیشود معترضان سیاهپوست آمریکایی که همواره قربانی خشونت افسارگسیخته پلیس آن کشور بودهاند، دست از تلاش برای پاسخ به این پرسش بردارند. آنان در حالی برای سومین روز متوالی و به منظور اعتراض به تبرئه افسر پلیس نیویورک از اتهام قتل «اریک گارنر» راهی خیابانهای چندینشهر ایالاتمتحده شده بودند که خبرها از ارجاع پرونده قتلی دیگر به هیاتمنصفه حکایت دارد. کمتر از سههفته پیش بود که جوانی غیرمسلح در حین ورود به راهپله تاریک خانهاش هدف شلیک گلوله یک مامور پلیس قرار گرفت و کشته شد. اما اگر تنها با توصیف صحنه جنایت، هنوز به رنگ پوست قاتل و قربانی پی نبردهاید، کافی است اظهارات رییسپلیس نیویورک مبنی بر اتفاقیدانستن این حادثه تیراندازی، ناشیبودن مامور پلیس و البته بیگناهی مقتول را از نظر بگذرانید تا از رنگ پوست طرفین اطمینان یابید. به نظر میرسد پیکر بیجان «آکای گورلی» این جوان سیاهپوست 28ساله که
دیروز به خاک سپرده شد، جدیدترین دستاویز فعالان سیاهپوست برای تحقق مطالبات عدالتخواهانه خود خواهد بود. پیکان اعتراضات قطعا به سوی پیتر لیانگ، افسر پلیس تازهکار نیویورک خواهد بود که بنابر گزارش پلیس، در حین گشتزنی در آپارتمانی مسکونی در منطقه منهتن نیویورک، به طور اتفاقی به گورلی شلیک کرده و حتی پس از گذشت حدود ششدقیقه از حادثه نیز هیچگونه درخواستی برای ارسال کمک پزشکی نداشته است. «آکای ما را ترک نکرد، او از ما گرفته شد. او هدف گلولهای قرار گرفت که نباید هیچگاه به او برخورد میکرد.» این سخنان لتیشا جیمز، یکی از وکلای مدافع نیویورک در جریان خاکسپاری موکلش، آکای گورلی است؛ سخنانی که بازتاب درد روزمره جامعه سیاهپوستان آمریکا و زخم تاریخی خانواده قربانیان است. حال باید دید آیا اعتراضات فراگیر و عدالتخواهانه رنگینپوستان آمریکایی هیاتمنصفه بروکلین را مجاب خواهد کرد تا با صدور رایی عادلانه، سنتشکنی کرده و حجاب آهنین مصونیت را از پلیس آن کشور به کنار زند. البته اعلام جرم علیه افسران پلیس سفیدپوستی که متهم به قتل سیاهپوستان هستند، امری غیرممکن نیست. همین هفته، هیاتمنصفه دادگاهی در کارولینای
جنوبی، ریچارد کمبس، افسر سابق پلیس را در رابطه با پرونده قتل سهسال پیش سیاهپوستی غیرمسلح، برنارد بیلی، مجرم شناخت. اما معترضانی که همچنان حضور خود را در خیابانها حفظ کردهاند به حق خواستار آن هستند که اعلام جرم علیه افسران سفیدپوست دیگر نه یک استثنا، بلکه به قاعده تبدیل شود. جمعیت معترضان نیویورکی که روز جمعه در شمار کمتری در خیابانها حاضر شده بودند، خواهان اخراج تمامی افسران حاضر در صحنه قتل اریک گارنر و رسیدگی دوباره به شکایات وارده از اعمال زور توسط نیروهای پلیس شدند. آنان همچنین از قانونگذاران سنا خواستند تا مجازاتی برای گرهزدن بازو بر دورگردن مظنونان در نظر گیرند. این درحالی است که دختر گارنر نیز در مصاحبه با شبکه تلویزیونی سیانان، خواستار اجرای عدالت در مورد قاتلان پدرش شد. او با اذعان به اینکه تعلیق یا اخراج پانتالئو به هیچوجه او را آرام نخواهد کرد، گفت: «تنها یکچیز میخواهم و آنهم به زندانافتادن پانتالئو و مسببان قتل پدرم است.» اما مصونیت پلیس آمریکا، صدای نهادهای حقوقبشری بینالمللی را نیز درآورده است. سازمانملل روز جمعه با انتشار بیانیهای، نظام قضایی ایالاتمتحده را توام با
تبعیضنژادی دانسته و اعلام کرد نگرانی اقلیتهای آن کشور درباره مصونیت پلیس از دادرسی، کاملا برحق است. ریتا ایژاک، گزارشگر ویژه سازمانملل در این بیانیه با اشاره به الگوی مصونیت افسران پلیس، از روند تصمیمگیری و قضاوت هیاتمنصفه دادگاههای آمریکا انتقاد کرده است. مری فانونمندسفرانس، یکی دیگر از کارشناسان حقوقبشر سازمانملل در حوزه آفریقاییتباران نیز ضمن تاکید بر سابقه تاریخی تبعیض نژادی در ایالات متحده، روشها و رفتارهای تبعیضآلود پلیس را مانع بزرگ دسترسی اقلیتهای آفریقاییتبار به یک روند دادرسی عادلانه دانسته است. کمیسیون مبارزه با شکنجه، نهاد ناظر سازمانملل نیز هفته گذشته طی گزارشی از رواج استفاده از اسلحه، اسلحه تیزر و شوک الکتریکی علیه سیاهپوستان غیرمسلح و برخوردهای نژادپرستانه در بین نیروهای پلیس آمریکا ابراز نگرانی کرده بود. این در حالی است که به نظر نمیرسد اقداماتی نظیر بازآموزی 22هزار افسر پلیس نیویورک در رابطه با شیوه برخورد مسالمتآمیز با مظنونین و مجهزشدن لباس نیروهای پلیس به دوربینی نظارتی بتواند از شتاب روند روبهرشد خشونت پلیس علیه رنگینپوستان بکاهد. شکست تجربیات تاریخی آرایش
چندنژادی نیروهای پلیس یا ایجاد شاخهای محلی برای نظارت بر جوامع اقلیت در مهار خشونتهای پلیس، شاید تنها یک راه پیشروی جامعه اکنون قطبیشده ایالات متحده بگذارد: بازنگری در نقش پلیس. تنها زمانی میتوان از رفع بحران نژادی در دستگاه پلیس آمریکا اطمینان حاصل کرد که به جای تلاش برای حرفهایکردن یا حتی ملایمترکردن این ماشین خشونت، از دامنه اختیارات آن کاسته شود؛ ضرورتی که بیش از هرچیز مستلزم توانمندسازی جوامع اقلیت و بازگرداندن اطمینان ازدسترفته بین شهروندان و نظام قضایی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.