|

گوشزدهای یک امتناع

سید‌محمدحسین لواسانی

رد نشان شوالیه از سوی حسین علیزاده که نامه علی رهبری، رهبر ارکستر ساکن وین، بی‌تاثیر در تصمیم این آهنگساز و نوازنده برجسته تار و سه‌تار نبوده است، واکنش‌هایی از سوی مردم و برخی از موسیقیدانان کشورمان از جمله علی رهبری و محمدرضا شجریان را در پی داشته است. علی رهبری طی نامه‌ای از او تشکر کرده و شجریان که خود صاحب ‌نشان شوالیه است نیز ادله‌ای را بر چرایی پس‌زدن این نشان، اقامه کرده است. ادامه واکنش‌های احتمالی نیز بعید و دور از انتظار نیست. گرچه حسین علیزاده‌بودن، برای این آهنگساز خوش‌ذوق، بس است و خالق «شورانگیز»های بسیار را نیازی به این صفت‌ها نیست؛ اما باید مراقب سوءاستفاده‌های برخی افراد و افکار بود تا درصدد مصادره این انتخاب و تصمیم حسین علیزاده به‌نفع خویش و مسیر ناصوابشان برنیایند. به‌حتم برپایه همین نگرانی‌ است که حسین علیزاده طی تحریر نامه‌ای به‌تفصیل درخور موضوع یادشده، ضمن تقدیر از دولت‌ فرانسه، با ظرافت و طعنه بجا و متاسفانه غیرقابل‌انکاری به چرایی اکتفا به نام خود، آن‌هم بی‌نیاز از هر پیشوند و پسوندی قناعت می‌کند و محمدرضا شجریان نیز با توجه به شناخت دیرین خود از خالق «دلشدگان» و شرایط موجود بر موسیقی و موسیقیدانان کشور، با انتشار نامه‌ای به ارایه نظر خود درباره تصمیم حسین علیزاده می‌پردازد تا مبادا دستمایه مصادره و برداشت‌های شخصی و جناحی افراد نشود. نکته‌ای که باید در نظر داشت این است که انتخاب این نوازنده چیره‌دست تار و سه‌تار نه سیاسی ا‌ست و نه بهانه‌ و فرصتی برای چون‌وچرا‌آوردن در تقدیر دولت فرانسه از هنرمندان عرصه‌های گوناگون این کهن‌مرزو‌بوم و نه البته خرده به دریافت‌کنندگان این نشان. علیزاده در روزی که دشوارترین و زیباترین لحظه حیات خود را رقم زد، بر آن بود تا در کنار سعی ‌و رنج‌های بسیار خود در راستای حفظ و اشاعه موسیقی اصیل ایرانی، این‌بار به سیاقی دگر در روشن‌نگه‌داشتن چراغ موسیقی اصیل کشورمان همت گمارده باشد؛ سیاقی از جنس گوشزدی متفاوت به مسوولانی که باید خدمتگزاران تاریخ، فرهنگ و هنر این مرز پرگهر باشند که متاسفانه... و به قول خالق «فریاد»، اگر بودند، یک هدیه و عنوان غیرخودی این‌همه انعکاس پیدا نمی‌کرد. او در این نوبت با رد نشان «شوالیه»، دگربار درصدد هشداری به مسوولان نسبت‌به وضعیت بدخیم هنر و به‌ویژه موسیقی در ایران برآمد، بلکه شاید تلنگری بر تفکرات، رفتارها، تصمیم‌ها و انتخاب‌های پیش‌روی‌ آنان باشد تا مبادا در آینده، باز‌ هم مرغ همسایه غاز و چراغ کوچکشان، خورشید نشود. دردا و حسرتا که او درست و بجا، نبود نور کافی در فضای هنر را دگربار یادآور شده است. انتظار می‌رود در دایره مسوولان، آنان که می‌توانند، پیش از آنکه دستشان کوتاه شود، چاره‌ای به حال موسیقی کنند. سرآخر آنکه در هر صورت ارج‌نهادن به مقام هنر و هنرمند، آن‌هم نه در بستر برنامه‌های مناسبتی و کلیشه‌ای و نه برگزاری مراسم و جشنواره‌ای از سر تکلیف و شناساندن موسیقی سالم از راه‌های گوناگون به مردم، در کنار تجهیز سالن‌های میزبان گروه‌های موسیقی و پیشگیری از لغو مجوز برگزاری کنسرت‌ها در برخی از شهرها و البته موارد مهم دیگری که خود ایشان نیک به آن واقفند، می‌تواند اوضاع را دست‌کم در ابتدای مسیر تغییر، کمی برای خانواده دلکش موسیقی کلاسیک ایرانی بهتر از پیش کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.