|

طباطبایی‌نژاد: سینما می‌تواند ایمان را با زبانی جهانی بیان کنند

عصر دیروز، جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت میزبان کازوهیرو تاکِگاوا مدیرعامل سازمان خیریه «نلسون ماندلا» از کشور ژاپن بود. وی در جلسه‌ای که با سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد، محمد آفریده و مرتضی رزاق‌کریمی پیرامون همکاری و تعامل برای حمایت از پخش و تولید فیلم‌هایی با موضوع بحران برگزار کرد، اظهار داشت: فعالیت‌های موسسه خیریهHS نلسون ماندلا در حوزه آموزش رایگان جهت رشد، شکوفایی، توانمندی، ایجاد انگیزه و خلق نگرش درست برای اقشار آسیب‌دیده و قربانیان حوادث غیر‌مترقبه است و تاکنون همایش‌ها و کارگاه‌های آموزشی بسیاری در بیش از 40 کشور دنیا برگزار شده است. وی افزود: این سازمان معتقد است بزرگترین ابزار بشر برای بهبود زندگی خود و همنوعانش، ذهن و تفکر وی است و به واسطه آن می‌تواند یک چهارچوب ذهنی مستحکم برای ساختن جامعه‌ای سربلند به وجود آورد. سید‌محمدمهدی طباطبایی‌نژاد نیز این جلسه گفت: طی دهه‌های گذشته کشور ایران بحران جنگ تحمیلی و بلایای طبیعی را تجربه کرده و ساخت فیلم از چنین مواردی همواره از سوی فیلمسازان و نهادها مورد توجه بوده است. دبیر جشنواره «سینماحقیقت» خاطرنشان کرد: قربانیان حوادث غیرمترقبه بیش از پیش به ایمان و ذهن آرام نیاز دارند و سینما می‌تواند با استفاده از آرامش درونی بزرگان از جمله حضرت علی (ع) که جشنواره سینماحقیقت با فرمایشی از سوی ایشان به کار خود ادامه می‌دهد، ایمان را با زبانی جهانی بیان کنند. وی افزود: برای بیان آسیب‌های رسیده به قربانیان حوادث مختلف، سینمای مستند پیشرو بوده و جشنواره سینماحقیقت هم محفلی برای نمایش این نوع آثار است؛ زیرا مهمترین رویکرد این جشنواره توجه به آگاهی، همگرایی، عدالت و وجه انسانی موضوعات است. به همین واسطه هر سال مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ضمن تولید فیلم‌های مرتبط با موضوع بحران، بخشی را هم به نمایش مستندهای بحران اختصاص می‌دهد که همواره جز اصلی‏ترین سرفصل های جشنواره سینماحقیقت است. برنامه روز آخر بازار فیلم مستند برنامه آخرین روز بازار فیلم مستند جشنواره سینماحقیقت (پنجشنبه 13 آذرماه) که در موسسه صبا برپا شده است، به این شرح اعلام شد: ساعت 30/13 الی 30/14 میزگرد تخصصی با موضوع تولید مستندهای سینمایی؛ با حضور مرتضی رزاق‌کریمی (قائم‌مقام و معاون فرهنگی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی)، پاول لوزینسکی (فیلمساز/ لهستان) و مرجان علیزاده (پخش‌کننده) 30/14 الی 30/15 میزگرد تخصصی با عموم با موضوع چگونگی انتخاب فیلم در جشنواره‌ها؛ با حضور آن تومه (برنامه‌ریز جشنواره مونیخ/ آلمان)، ریچارد پتیگرو (مدیر جشنواره تاک/آمریکا)، یینا ساری (‌مدیر بازار مستند تسالونیکی/ یونان) 17 الی 18 نشست و سخنرانی با میهمانان خارجی جشنواره و بازار فیلم پیرامون اکران فیلم های مستند؛ با شرکت محمد آفریده (تهیه کننده /ایران)، هدی هانیگمان (فیلمساز /هلند) و مونیکا پاول زوک (فیلمساز/لهستان) گفتنی است: حضور در بازار فیلم مستند جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت با هماهنگی بخش بین‌الملل جشنواره سینماحقیقت به مدیریت شیرین نادری و ارائه کارت بازار میسر است. تهامی‌نژاد از «مستند و ذهنیت» گفت سومین کارگاه تخصصی جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت با موضوع «مستند و ذهنیت» توسط استاد محمد تهامی‌نژاد (پژوهشگر، نویسنده، مترجم و مستندساز) در فرهنگستان هنر برپا شد. وی در این کارگاه تخصصی به مقوله رابطه ذهنیت فیلمساز و میزان و نحوه دخالت آن در مستند‌ها پرداخت. تهامی‌نژاد در ابتدای کارگاه تخصصی خود با اشاره به اینکه ورود سوبژکتیویته به مباحث دینی در فیلم مستند مجاز نیست گفت: در ایران و در نقد مدرنیته، غالبا سوپژکتیوته را نفسانی ترجمه کرده‌اند و به همین دلیل ورود آن به مباحث دینی مجاز نیست. در فیلم‌های جنگی صحنه‌پردازی و یا تدوین ذهنی وجود ندارد بلکه تاویل اهمیت پیدا می‌کند. سخنان، تصاویر و رفتار رزمندگان توسط شهید آوینی براساس‌‌ همان موضوعیت نفسانی و یا سوبژکتیویته که در نزد او باید به حقیقت عالم نزدیک باشد تعبیر می‌شود. وی در ادامه عنوان کرد: ذهنیت در پاره‌ای از مستند‌های ایرانی معنای متفاوتی با جهان تاریخی موردنظر بیل نیکولز دارد. مثلاً محمدرضا اصلانی تعریفش متفاوت از تعریف بیل نیکولز است. مستند «چیغ» به کارگردانی اصلانی در جهان تاریخی می‌گذرد و اشاره‌ای به جهان ذهنی ندارد. در حقیقت می‌توان گفت فیلم «چیغ» این مستندساز ارتباطی به ذهنیات وی ندارد، بلکه به جهان تفکر اسطوره‌ای مردمان کرد مربوط می‌شود. این پژوهشگر سینما در ارتباط با خودبیانگری در فیلم مستند گفت: خودبیانگری یکی از الگوهای ذهنیت‌پردازی در سینما است. کارگردان در صحنه حضور دارد. این نوع فیلم‌ها مستند اول شخص هستند. سینماگران ما از زمانی که دوربین وارد ایران شد خودبیانگری داشتند. قدیمی‌ترین تصویر خودبیانگرانه در ایران که به یاد می‌آورم تصویری است که میرزا ابراهیم خان عکاس‌باشی از مظفرالدین شاه گرفته است. در این تصویر وی با گروهش بر پشت‌بام کاخ گلستان آمده‌اند. تهامی‌نژاد در پایان، با اشاره به حضور فیلمساز در اثرش گفت: در شیوه‌شناسی سینما، خودبیانگری با شخصیت‌هایی همچون مایکل مور دگرگون شد که با فیلم‌های من تفاوت زیادی دارد. مایکل مور ذهنیت و درک خودش را از جهان با ما در میان می‌گذارد. در این بیان توسط وی خود مایکل مور را می‌بینیم. خود شخصیت به عنوان کارگردان ستاره وارد صحنه می‌شود. در این شیوه به این تعریف می‌رسیم که سینما سینمای Self-Reflexive است بدین معنی که بازتاب خود و ذهنیت خود است. اکران مجدد مستند «کوچ زمستانی» به دلیل درخواست جمعی از تماشاگران جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت، فیلم مستند تحسین‌شده‌ی «کوچ زمستانی» ساخته مانوئل فون اشتورلر که صبح امروز در سینما فلسطین روی پرده رفت، مجدداً اکران خواهد شد. این فیلم از ساعت 11:45 روز پنجشنبه (13 آذرماه) در سالن شماره 1 سینما سپیده به نمایش عمومی درمی‌آید. مستند «کوچ زمستانی» به کارگردانی مانوئل فون‌اشتورلر، محصول کمپانی «لوئیز پروداکشنز» سوئیس است و در مدت زمان 90 دقیقه در سال 2012 ساخته شده است. در خلاصه فیلم «کوچ زمستانی» آمده است: کارلو و پاسکال کوچ زمستانی‌شان را به همراه سه الاغ، چهار سگ و هشتصد گوسفند آغاز می‌کنند... هوا بسیار سرد و برفی است و لباس‌هایشان که از پوست حیوانات دوخته شده، تنها پناهگاه آنها در شب‌های سرد زمستانی‌ است. این فیلم برنده تندیس بهترین فیلم جشنواره ایدفا 2012، جایزه آکادمی مستند اروپا (جایزه آرته)، جایزه بهترین نوآوری جشنواره ویزیون دو‌رئل 2014، جایزه بزرگ جشنواره کمرامیج، بهترین فیلم مستند جشنواره سانفرانسیسکو، جایزه بهترین نویسندگی جشنواره سیاتل، جایزه بهترین فیلمبرداری و تدوین سینمای سوئیس و جایزه جوان جشنواره مقدونیه شده و در جشنواره‌های مونیخ، برلین، مادرید، تسالونیکی، بلگراد، فلاهرتیانا، بوینس‌آیرس، پوپولی، ترنتو، ریکیاویک، گوته‌بورگ، زاگرب و... هم شرکت کرده است. مستند کوچ زمستانی در بخش مرور جشنواره ویزیون دورئل هشتمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت روی پرده می‌رود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.