غافلگیری در سینماحقیقت؛ استقبال از روز اول
شاید سینماحقیقت تنها جشنواره سینمای ایران باشد که از همان روز اول، با استقبال گسترده علاقمندان سینمای مستند مواجه میشود. این استقبال در نخستین روز از هشتمین دوره جشنواره بینالمللی سینماحقیقت و هنگام نمایش فیلمهای مستند «گزارش یک بازپرس» ساخته محسن خانجهانی و «چه کسی ما را کشت؟» محمدحسین جعفریان به اوج خود رسید. مستندهایی که همزمان، سالن شماره یک و دو سینما فلسطین را پُر کردند تا نشان دهند که فیلم مستند هم مخاطبان انبوه خود را دارد. در مراسم افتتاحیه یا Opening مستند بلند گزارش یک بازپرس، مازیار فکریارشاد (مجری- کارشناس برنامه افتتاحیه مستندهایی که برای اولین بار روی پرده سینماحقیقت میروند) با اشاره به استقبال تماشاگران از این فیلم گفت: «خوشحالم که این سالن مملو از تماشاگر است. این اتفاق را در جشنوارههای ایران، آن هم در روز اول کمتر شاهد بودیم و به نظرم برگزارکنندگان جشنواره سینماحقیقت باید آن را به فال نیک بگیرند.» در ادامه محسن خانجهانی کارگردان «گزارش یک بازپرس» درباره ساخت این مستند توضیح داد: «سالها پیش میخواستم فیلمی با موضوع کار بازپرسی پرونده قتل بسازم، اما فرصت نمیشد تا اینکه آقایان
دکتر پورمحمدی و دکتر شهریاری کمک کردند تا این فیلم ساخته شود. این مستند درباره زندگی و کار بازپرسان ویژه قتل است. کار کردن درباره این موضوع واقعا سخت بود و ما باید در پروندههای ویژه قتل، با بازپرس شهریاری همراه میشدیم.» سپس دکتر شهریاری با دعوت خانجهانی روی سن حاضر شد و از تجربه حضور در یک فیلم مستند گفت: «ما همیشه مقابل دوربین خبرنگاران حوادث بودیم، اما این اولین تجربه حضورم در سینمای مستند و جلوی دوربین است. در این فیلم ما با کار سخت فیلمسازان آشنا شدیم و از این جهت خوب بود، اما کار ما سختتر از چیزی است که در قالب فیلم آمده است. وی در پایان از قضات و بازپرسان ویژه قتل که در سالن حضور داستند، تشکر کرد. دقایقی بعد در سالن شماره 2 فلسطین هم یک مستند پُرمخاطب روی پرده رفت: مستند «چه کسی ما را کشت؟» ساخته محمدحسین جعفریان. وی در مراسم افتتاحیه فیلمش گفت: «از میان ۱۰، ۱۵ فیلمی که ساختم، بیشتر فیلمهایم در حوزه افغانستان بوده است. در مورد این مستند هم باید بگویم چهار سال پیش به بیرجند رفتم و مسئولان حوزه هنری پیشنهاد ساخت مستندی در خصوص شهید ناصری را دادند.» وی ادامه داد: «من گفتم اگر موضوع فیلم درباره
حادثه ۱۷ مرداد سال ۱۳۷۷ و کشته شدن دیپلمات های ایرانی توسط طالبان باشد، این مستند را میسازم. البته فکر نمیکردم موافقت کنند، اما دوستان حوزه هنری تایید کردند و با اینکه ۱۲ سال از این حادثه میگذشت و کار خیلی سخت شده بود، فیلم را ساختم.» جعفریان درباره اولین نمایش فیلمش در جشنواره سینماحقیقت نیز گفت: «با توجه به حساسیت موضوع، تلویزیون برای پخش آن موافقت نکرد تا برای اولین بار روی پرده سینماحقیقت برود و به همین خاطر از برگزارکنندکان جشنواره تشکر می کنم. همچنین قدردان زحمات تدوینگر این مستند نیز هستم که با انبوهی از راشها مواجه بود و در تدوین کار حوصله به خرج داد.» «چه کسی ما را کشت» به حادثه ۱۷ مرداد سال ۱۳۷۷ می پردازد. در آن روز نه نفر از دیپلماتهای ایرانی در مزار شریف به شهادت رسیدند. در بین این شهدا سردار ناصری از سرداران سپاه و سالهای دفاع مقدس هم بود. او در آن زمان مسئولیت فرهنگی داشت. این ماجرا ۱۶ سال بعد از آن هم در پردهای از ابهام ماند تا جعفریان سالها بعد آن را به تصویر بکشد. جای خالی اسطورهسازی در سینمای مستند ایران از عصر دیروز، جلسات نقد و بررسی فیلمهای جشنواره
بینالمللی سینماحقیقت هم آغاز شد. فیلمهای H2O mx، خرابات، بلاکشان، عیّار مشروطه از آثار منتخبی بودند که با حضور شاهین امین و کیوان کثیریان مورد نقد قرار گرفتند. محمود یارمحمدلو کارگردان مستند «عیّار مشروطه» در این نشست گفت: هیچگونه فضاسازی در جهت اسطورهسازی ستارخان در فیلم انجام ندادهام و تلاش کردهام به تاریخ وفادار بمانم. امیدوارم شرایطی فراهم شود تا به معرفی کارهای دیگری که ستارخان برای این سرزمین انجام داده است بپردازیم. این فیلم به دلیل اینکه من تحت عمل جراحی گردن قرار گرفتم شش ماه فیلمبرداریاش متوقف شد، اما مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در این راستا همکاری کرد. مردم تبریز نیز زمانی که متوجه شدند قرار است فیلمی در ارتباط با ستارخان ساخته شود، از هیچگونه کمکی دریغ نکردند. شاهین امین منتقد این نشست هم در تحلیل فیلم گفت: اینکه «عیّار مشروطه» به سمت اسطورهسازی نرفته است را میتوان نقطه ضعف فیلم دانست، چراکه معتقدم ما امروز نیاز داریم به سمت اسطورهسازی در سینما حرکت کنیم. باید افراد بزرگ جامعه را برجسته کنیم. دیگر زمان آن رسیده که به جای اسطورههای غربی همانند «بت من» و «هری پاتر» که مردم به
راحتی آنها را میشناسند ما اسطورههای خودمان را به تصویر بکشیم. متاسفانه مردم ما اسطورههای غربی را به خوبی میشناسند ولی به هیچ عنوان اطلاعاتی در ارتباط با بزرگان ما در عرصههای مختلف که در این سرزمین زیستهاند ندارند. سامی سردار ملی (نواده ستارخان) نیز در این نشست گفت: واقعا از همه میخواهیم بیش از این به فعالیتهایی که جدم انجام داده بپردازند. امیدوارم که این مستند تلنگری برای سایر مسئولین در این زمینه شود تا گامهای بزرگتری در عرصه سینما و تلویزیون برداشته شود. افتتاح سایت سینماحقیقت همزمان با آغاز هشتمین دوره جشنواره بینالمللی سینماحقیقت، سایت اختصاصی جشنواره هم افتتاح شد و در دسترس عموم کاربران اینترنتی قرار گرفت. در این سایت جدیدترین اخبار، گزارشها، مصاحبهها، نقدها، عکسها، پوسترها، تیزر و آنونس فیلمهای مستند منتخب هشتمین جشنواره بینالمللی سینماحقیقت قابل دسترسی و بازبینی است. عموم علاقمندان جهت اطلاع از آخرین اخبار و رویدادهای جشنواره بینالمللی سینماحقیقت میتوانند به پایگاه اینترنتی این جشنواره به نشانی www.irandocfest.ir مراجعه نمایند. یکی از ویژگیهای این سایت، انتشار
اختصاصی نقد تمامی فیلمهای بخش مسابقه ملی و منتخبی از آثار بخشهای بینالمللی جشنواره است که این آثار با همکاری انجمن نویسندگان و منتقدان مورد نقد قرار گرفته و براساس جدول برنامه نمایش، همهروزه روی سایت قرار خواهد گرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.