روایت دختر بلوچی که در ۱۲سالگی«عروس» شد
همیشه دوست داشتم معلم بشوم
سعید برآبادی
این صدای 18سالگی اوست که از سیستانوبلوچستان میآید. پشت خط تلفن با پاسخهای کوتاه جوابها را میجود و بیآنکه از سرنوشتش ناراحت باشد، خود را روایت میکند. به اختصار «ر» صدایش میکنیم تا در احترام به سنتهای حاکم بر استانشان شریک باشیم و نخواهیم پرده زندگی خصوصیشان را کناری بزنیم. «ر»، 12ساله بوده که ازدواج کرده و امروز 18ساله است. دختری بهدنیاآورده که دارایی روزگار جوانیاش شده و برخلاف آنچه همه در ذهن داریم، از ازدواجش در آن سن کم ناراضی نیست با اینکه یا شرم و یا بهت، پاسخهایش را در حد یککلمه و گاه یکجمله دو، سهکلمهای میفشارد. برای گفتوگو با او با تنها موبایل روستای همسایه تماس گرفتیم و در یک همکاری دوستانه او به منزل آمد و در خواست گفتوگوی ما را پذیرفت. چندساله بودی که عروس شدی؟ 12سالم بود. الان چندسال داری؟ 18سال. چطور با همسرت آشنا شدی؟ پسرعمهام بود. برای خواستگاری آمدند، خانوادهام هم جواب دادند. پسرعمهات آن زمان چندسالش بود؟ 24سال. یعنی دقیقا دوبرابر سن تو؟ بله. بهخاطر کمسنوسالی نگران نبودی؟ نه آشنا بودند، میشناختیمشان. نگرانی نداشت. در بین همسایهها یا فامیل ازدواج در سن کم
داشتید؟ بله! خیلیها تا 20سالگی ازدواج میکردند. ولی تو آن موقع فقط 12سال داشتی؟ خانهشان کنار خانه ما بود، نگرانی نداشت. بعد ازدواج هم همین قدر آرام بودی؟ بله! زندگیمان بهتر هم شد، شناختمان بیشتر شد. ازدواج چهچیزی را از تو گرفت؟ متوجه نمیشوم. یعنی چیزی هست که الان حسرتش را بخوری؟ بله! درسم. نرسیدم درس بخوانم. تا چندکلاس درس خواندی؟ تا دوم راهنمایی. همسرت نگذاشت یا زندگی؟ هیچکدام. خودم دلم نمیخواست. الان چطور؟ باز هم دلت نمیخواهد؟ نمیدانم. از چه درسی بیشتر خوشت میآمد؟ ادبیات و ریاضی. نمرههایت چطور بود؟ متوسط. از 18به بالا. آنموقعها، دوست داشتی چهکاره شوی؟ معلم. همیشه دوست داشتم معلم بشوم. اما برای معلمی باید درس میخواندی، چه شد که نخواندی؟ یکمشکل شخصی بود. وضع مالی خانوادهات خوب نیست؟ زیاد هم نه! آنقدر که ثروتمند باشیم نه! همین باعث شد که درس نخوانی؟ نه! همیشه کم پولی را بیشتر دوست داشتم. الان چطور؟ به معلمی فکر میکنی؟ هنوز دوست دارم معلم بشوم. دوست دارم دانشآموزان کلاس اول ابتدایی را درس بدهم و معلم ادبیات هم باشم. پس هنوز به آن فکر میکنی؟ اگر خدا بخواهد و بتوانم درس بخوانم
بله. شوهرت مخالفتی نمیکند؟ نه هیچوقت نگفته درس نخوان، رضایت میدهد به ادامهتحصیلم. آنوقت برای کار خانه به مشکل برنمیخوری؟ من پنجونیم از خواب بیدار میشوم، اول صبحانه درست میکنم، بعد کارهای خانه و غذاپختن. مشکلی نیست. با این برنامه همیشگی، حوصلهات سر نمیرود، هنوز 18سالهای و پرانرژی؟ نه حوصلهام سر نمیرود، با بچهام هستم. هردو دوست داشتید بچهدار شوید؟ بله! از وقتی که مهدیس آمده خیلی فرق کردهایم، زندگیمان شادتر شده. بعد از ازدواج شما، دختری از نزدیکانت بود که در این سن ازدواج کند؟ بله، چندماه پیش. 17سالش بود. مادرت چطور؟ 18سالگی ازدواج کرد. یعنی سنی که تو الان داری؟ بله! احساس تنهایی نمیکنی وقتی با مشکلات زندگی زناشویی مواجه میشوی؟ نه همیشه خاله، عمه، مادر و مادربزرگم کمکم کردهاند. در مورد مسایل خاصتر و خصوصیتر زندگی چطور؟ چیزهایی را که میتوانستم به آنها بگویم، گفتهام و کمک کردهاند و چیزهایی را که نتوانستهام خودم یکجور، حلشان کردهام. برای آینده چه برنامهای داری؟ نمیدانم... . اینکه در زندگی خوشبخت باشم، بچهام را بزرگ کنم که درس بخواند. اگر برای مهدیس در 12سالگی خواستگار بیاید،
موافقت میکنی؟ شرطم این است که درسش را ادامه بدهد تا مثل من نباشد. فقط همین؟ نه، طبیعتا باید خواستگار خوبی هم باشد. اگر کسی مثل پدرش باشد، چطور؟ بله قبول میکنم، مرد مهربانی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.