هیپوتراپی، درمان به کمک اسب
ناصر نجاریون
هیپوتراپی جادو نمیکند، هیپوتراپی شیوهای از درمان است که در کنار سایر روشهای رایج توانبخشی (فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی) به فرد دچار معلولیت کمک میکند تا بر پارهای از مشکلات فیزیکی، هیجانی، شناختی و رفتاری خود غلبه کرده و به سطوح بالاتری از عملکرد فردی و اجتماعی دست یابد.در این شیوه از درمان با استفاده از سوارکاری و فعالیتهای مرتبط با آن، به فرد دچار معلولیت آموزش داده میشود تا بر استرس خود غلبه کند و آرامتر شود.ارتباطپذیری خوب اسب، به فرد دچار معلولیت کمک میکند تا بهسرعت به ارتباطی شفاف، ساده و جذاب دست پیدا کند و ارتباطی فراموشنشدنی همراه با اعتماد و احترام متقابل را تجربه کند. تعامل با اسب به مهارت سوارکاری محدود نمیشود بلکه شامل نوازشکردن و درآغوشگرفتن اسب، غذادادن و بازیکردن، با اسب قدمزدن و دویدن در کنار اسب، شستوشو و تیمارکردن اسب و... است که میتواند در تحکیم و توسعه این ارتباط متقابل بسیار موثر باشد.ماهیت گرمای طبیعی بدن اسب (38درجهسانتیگراد)، رفتار آرام و دوستانه اسب و زیبایی و شکوه خاص اسب نیز میتواند در ایجاد این احساس خوشایند در فرد دچار معلولیت مفید باشد.
وضعیتدادن فرد دچار معلولیت روی اسب، بخش مهمی از درمان هیپوتراپی بهشمار میرود. وضعیتدادن که معمولا روی اسب بدون زین انجام میشود، به درمانگر این امکان را میدهد تا برحسب شرایط خاص فرد دچار معلولیت، از قسمتهای مختلف بدن اسب و گرمای طبیعی بدن اسب بهعنوان یک وسیله درمانی استفاده کند. نشستن روی اسب نیز الگوی حرکتی خاص بدن اسب را به فرد دچار معلولیت تحمیل میکند و این امر میتواند در بهبود وضعیت حرکتی فرد و بازآموزی این الگوهای حرکتی، بسیار موثر باشد.هیپوتراپی اغلب به فرد دچار معلولیت کمک میکند تا به سطوح بالاتری از عملکرد تعادلی دست پیدا کند و به ترس و اضطراب خود غلبه کند و با ایجاد یکپارچگی حسی و حرکتی، هماهنگی بهتری را کسب کند. بسیاری از افراد دچار معلولیت میتوانند در جلسات هیپوتراپی شرکت کنند اما لازم است پیش از شروع جلسات هیپوتراپی، شرایط فیزیکی و روانی فرد دچار معلولیت، بهوسیله تیم توانبخشی به دقت بررسی شود.در پارهای از موارد، استفاده از زین تطبیقی ایمنسازیشده میتواند راهگشا باشد.هیپوتراپی همواره باید در شرایطی ایمن و کنترلشده انجام شود که لازمه آن حضور لحظهبهلحظه استاد و مربی باتجربه
سوارکاری و نظارت دقیق درمانگر است.خوشبختانه در کشور ما نیز امکان دسترسی افراد دچار معلولیت به این شیوه از درمان فراهم شده است و کمیته جانبازان و معلولین فدراسیون سوارکاری بر این روند نظارت دارد. *کارشناس کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.