|

خزان هنرمندان با سرطان و سکته

جوانروح و خورشیدفر هم رفتند

شرق: پاییز برگ‌ریز93 که با سرطان و سکته گره ‌خورده، دو‌نفر دیگر از اهالی هنر را با خود برد. علیرضا خورشیدفر از خانواده موسیقی و عظیم جوانروح از اهالی سینما. یکی را سکته و دیگری را سرطان که مدتی است به جان اهالی فرهنگ‌وهنر افتاده و قرار نیست پنجه‌اش را پس بکشد. هنوز جای محمد‌رضا لطفی که سرطان به‌جانش افتاد پر‌نشده، خیلی‌ها داغدار مجید بهرامی و مرتضی پاشایی هستند که تسلیم سرطان شدند؛ حالا، همزمان اهالی موسیقی و سینما با‌هم عزادار شده‌اند. این بیماری گویا قرار نیست دست از سر فرهنگ‌وهنر بردارد. فیلمبردار نخبه مختار‌نامه روزهای اول هفته بود که محمود فلاح، تهیه‌کننده مختارنامه در گفت‌وگویی از وخیم‌بودن حال عظیم جوانروح خبر داده و به سرطان روده‌ پیشرفته‌ای که به‌یکباره دچارش ‌شده اشاره کرده بود؛ بیماری‌ای که بعد از عمل باز قلب متوجه آن شده بودند و به‌دلیل عوارض بعد از عمل او را دوباره به بستر بیماری انداخت تا شامگاه روز‌ چهار‌م آذر که پیامک آمد، جوانروح هم رفت؛ فیلمبرداری که از دریچه ویزورش فیلم‌ها و سریال‌های مهمی چون آتش بدون‌دود، قصه‌های مجید، معصومیت از‌دست‌رفته و البته مختارنامه را به ما هدیه داد. آخرین کار تصویر‌برداری او هم «شاهگوش» در کنار داوود میرباقری بود. جوانروح در حالی بر اثر این بیماری درگذشت که به‌دلیل اقامت خانواده‌اش در کانادا، در تهران تنها زندگی می‌کرد و با آنکه شیمی‌درمانی را بلافاصله آغاز کردند به‌دلیل آب‌آوردن ریه‌اش نتوانست تحمل کند. فلاح به مهر گفته برای مساعدت مالی سازمان صداوسیما نامه‌ای به تقدس‌نژاد، معاون مالی و اداری نوشته است؛ مساعدتی که البته به درمان این فیلمبردار پیشکسوت و بازنشسته صدا‌وسیما افاقه نکرد. جوانروح در کنار تمام فعالیت‌های بزرگش، 12بهمن57 یکی از فیلمبردارانی بود که فاصله فرودگاه‌ مهرآباد تا بهشت‌زهرا(س) را همراه با امام‌خمینی‌(ره) ثبت کرد. او فیلمبرداری بود که فقط می‌توان از کارهایش او را شناخت. هیچ‌گاه گفت‌وگویی نکرد و در سکوت پشت دریچه دوربینش باقی ماند. جوانروح متولد۱۳۲۴ در اردبیل بود. کارش را با آتش بدون دود و تلویزیون آغاز کرد و هفت‌سال از زندگیش را کنار میرباقری با مختارنامه سپری کرد و با وجود بیماری، شاهکاری از رنگ و نور به وجود آورد که در تاریخ تلویزیون تا آن زمان بی‌نظیر بود. ایده‌های او در فیلمبرداری و استفاده از فیلترهای خاص، شاخصه مهم سریال مختارنامه در کنار داستان و کارگردانی و البته بازی‌هایش بود. او فیلمبردار سریال‌هایی چون «قصه‌های مجید» و «سرنخ» (به کارگردانی کیومرث پوراحمد)، ملاصدرا (ساخته حسن فتحی) و «مشق عشق» (به کارگردانی بهرام بهرامیان) و فیلم‌هایی چون هفت‌ترانه، یکی‌ بود یکی نبود، قصه‌های کیش، بیقرار، آخرین خون، پرواز از اردوگاه، ترانزیت، روز فرشته، صبح روز بعد، آواز تهران، مجنون و در انتظار شیطان بود. قرار است پیکر او ساعت10 صبح جمعه، هفتم آذر از مقابل خانه سینما تشییع شود. تاریخ دقیق مراسم ترحیم هنوز مشخص نیست زیرا خانواده مرحوم که ساکن کشور کانادا هستند جمعه وارد ایران می‌شوند و فرزندان وی درخصوص تاریخ و مکان مراسم تصمیم خواهند گرفت. پدر معنوی نوازندگان کلاسیک اما هنوز چند‌ساعت از شنیدن خبر درگذشت جوانروح نگذشته بود که پیامکی دیگر آمد: «علیرضا خورشیدفر بر اثر سکته قلبی درگذشت.» نوازنده کنترباس که شاید کمتر‌کسی، حتی ابراهیم‌حاتمی‌کیا، می‌دانست سوت مشهور و به‌یادماندنی دو‌فیلم «از‌ کرخه‌ تا‌ راین» و «بوی پیراهن یوسف» را او زده است؛ سوتی که همه این‌سال‌ها که مجید انتظامی آن را ساخته میلیون‌هابار پخش شده است. خورشیدفر نوازنده چیره‌دستی بود؛ آنچنان که پیروز ارجمند در وصفش گفت پدر معنوی نوازندگان کلاسیک بود. سال۱۳۵۱ با درجه لیسانس در رشته کنترباس فارغ‌‌التحصیل شد. طی دوران تحصیل از وجود استادانی چون نعمت‌‏اله مجید، خواهر و برادران پورتراب، کنستاتین، نیکلا نیکولف، نیکلا پوپوف، بهره برد. در سال1367 از وزارت‌ارشاد مدرک درجه‌یک هنری را دریافت کرد و در کنار آهنگسازانی چون فرهاد فخرالدینی و همایون‌خرم و مجید انتظامی نوازندگی کرد. خورشیدفر از سال۱۳۴۶ با ارکسترهای رادیو، اعم از ارکستر بزرگ، ارکستر گل‏ها، ارکستر بزرگ دانشگاه‌تهران همکاری کرد و از سال۱۳۴۸ وارد ارکستر سمفونیک تهران شد و با این ارکستر به همکاری ادامه داد در سال۱۳۵۱ نیز به‌عنوان معاون گروه کنترباس و از اوایل سال۱۳۵۷ به‌عنوان مایستر گروه کنترباس ارکستر سمفونیک تهران همکاری کرد. خورشید‌فر، پدر امیرحسین خورشیدفر، نویسنده و منتقد مطبوعاتی هم بود. از این‌رو درگذشت او اهالی رسانه را هم در سوگ برد. علی مرادخانی، معاون هنری وزارت ارشاد درپی انتشار این خبر در پیامی نوشت: «شنیدن خبر درگذشت انسانی لایق، متین و هنرمندی چیره‌دست همچون علیرضا خورشیدفر، در این روزهای سخت که اخبار ناگوار درگذشت هنرمندان عزیز به گوش می‌رسد، بسیار تلخ بود. تردیدی در توانمندی او در نوازندگی نیست، اما سعه‌صدر و رفتار متین‌اش باعث شد که به قلب همکاران و دوستانش راه پیدا کند. می‌دانیم که این امر بسیار دشوارتر از هنرمندشدن است. نه‌تنها هنر خورشیدفر هرگز فراموش نخواهد شد، بلکه منش او در دل دوستان و شاگردانش خواهد ماند و از این پس جای خالی‌اش بر صحنه‌ها نت سکوت خواهد نواخت. خوشا به سعادت خورشیدفر که با تربیت نسلی از نوازندگان، نامش جاودانه شد. برای خانواده محترم خورشیدفر شکیبایی و برای شاگردانش ثابت‌قدمی در راه استاد را آرزو می‌کنم.» پیروز ارجمند، رییس‌دفتر موسیقی هم که از شاگردانش بوده، در پیامی نوشت: «پاییز امسال، خزان بسیاری از هنرمندان را به خود دید. کمتر از یک‌روز پس از آیین یادمان رهبر بی‌بدیل کُر ارکستر سمفونیک تهران «گورگن موسسیان» از غروب آفتاب عمر «علیرضا خورشیدفر» باخبر شدیم. بی‌تردید، این هنرمند یکی از برجسته‌ترین نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران و از ارزنده‌ترین پیشکسوتان عرصه موسیقی کلاسیک ایران بود. خبر درگذشت استاد «علیرضا خورشیدفر» که به‌حق پدر معنوی نوازندگان کلاسیک دوران ما بود؛ قلب همه ما را آزرده کرد. خورشیدفر نه‌تنها یک‌نوازنده توانا و خوشنام که الگوی واقعی یک‌هنرمند بود که هنر نه‌تنها در سرانگشتان وی بلکه در اخلاق و منش او ریشه داشت. سابقه ربع‌‌قرن همکاری با این هنرمند شایسته از وی در ذهنم خاطره‌ای از یک‌دوست متعهد ساخت که تبسم همیشگی، نیک‌اخلاقی و نیک اندیشی‌اش وی را در ذهنم جاودانه کرده‌ است.» پیکر این هنرمند موسیقی روز شنبه هشتم‌آذر از مقابل تالار وحدت به‌سمت قطعه هنرمندان بهشت‌زهرا‌(س) تشییع خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.