|

فرهادی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری شد

‌اعتماد به مرد پنجم

شرق، آمنه شیرافکن: به این می‌ماند که از غار اصحاب «کهف» وارد مجلس شده باشی. خیلی از خط‌وربط‌های سیاسی تفاوت کرده. موافق، مخالف شده و مخالف، موافق. همه‌چیز عجیب است. برخی نماینده‌ها گیج شده‌اند و خبرنگاران گیج‌تر. وسط حرف موافق و مخالف که وارد صحن شوی معلوم نیست که جهت سخن نماینده منفی است یا مثبت. دیروز همه‌چیز در بهارستان معکوس بود؛ الیاس نادران، موافق سخن گفت و علی مطهری مخالف. تصاویر مخابره‌شده از محمد فرهادی همگی مزین است به یک چفیه‌مشکی؛ چفیه‌ای که «عمران محمدی» درست پیش از شروع سخنرانی او روی دوش فرهادی انداخته؛ ابتکاری که این‌بار هم ریشه در اتاق فکر برخی اصولگرایان دارد و طراحی آن به نشست دوشنبه‌شب همین هفته بازمی‌گردد؛ این‌بار نه پیامک‌سازی‌ای در کار بود و نه نمایش فیلمی. اما ماجرای چفیه‌اندازی روی دوش وزیر از پیش تعیین شده بود. جبهه پایداری‌ها رای سفید به محمد فرهادی را به سمت دوربین‌های عکاسی بالا برده‌اند تا شهامتشان در رای‌اعتماد به وزیر علوم کابینه یازدهم پیش چشم مخاطبان ثبت شود. البته رای‌ها مشروط است؛ رای‌هایی که پیش‌تر برای ثبت‌وضبط آن خط‌ونشان‌های مریی و نامریی کشیده شده و برخی در جلسه علنی صحن هم تکرار می‌شود، از ضرورت توجه به ماجرای دانشجویان ستاره‌دار گرفته تا گروکشی‌ها در ماجرای بورسیه‌ها؛ بورسیه‌هایی که باوجود نمایندگان جبهه پایداری تنها 36مورد است و هزاران‌هزار تخلف آشکار صورت‌گرفته اصولا به‌حساب نمی‌آید. البته تغییر و تحول در بدنه مدیریت وزارت علوم هم خواسته دیگر نمایندگان جبهه پایداری است، خواسته‌هایی که آن را به‌جز در نشست فراکسیون آموزش با فرهادی در میان گذاشته‌اند. بازخوانی روحانی از پیام 24خرداد مردم به او حسن روحانی8:30 وارد صحن می‌شود؛ در نطقش از همکاری و تعامل مجلس و دولت می‌گوید و بعدتر مسایلی را به نمایندگان یادآوری می‌کند، به‌ویژه برای آنهایی که شاید به باور رییس‌جمهوری پیام انتخابات 24خرداد92 را فراموش کرده‌اند: «اکثریت قاطع مردم خطا نمی‌کنند. 24خرداد شاهد بروز افکار مردم بودیم و حالا باید آن رای معیاری برای ما شود.» او البته امیدوار است که پنجمین وزیر پیشنهادی کابینه این‌بار از بهارستانی‌ها رای‌اعتماد بگیرد. مساله اختلاف رای در انتخابات ریاست‌جمهوری گذشته را با لبخندی ملیح و با همان آرامش همیشگی آهسته‌آهسته می‌خواند و در میانه سخنانش هیاهویی از مخالفت برمی‌خیزد؛ به اختلاف 13میلیونی‌اش با نفر بعدی در انتخابات ریاست‌جمهوری اشاره دارد و اینکه «اگر این فرد با نفر بعدی اختلافش یک‌میلیون‌رای بود می‌گفتیم دو گفتمان به یکدیگر نزدیک بوده اما اگر گفتمانی رای آورده که رای آن سه‌برابر نفر بعدی است، این رای از افکار و گفتمان قاطع مردم حکایت دارد.» و سخنان آخرش اینکه «بین ما و شما خداوند، قانون و افکارعمومی قضاوت می‌کند.» اشاره مشخص روحانی به اختلاف رای او با محمدباقر قالیباف و سعید جلیلی، دوکاندیدای مورد پذیرش اصولگرایان موجب می‌شود که آنها از گوشه‌وکنار با صدای خفیفی از دو- دو مخالفتشان را به گوش روحانی برسانند. لاریجانی دعوت به سکوت می‌کند و در عین حال لبخند از روی چهره حسن روحانی جمع نمی‌شود. او سخنانش را با نقد وضعیت دموکراسی در ایران و فقدان حزب ادامه می‌دهد. مجلس یک‌گام از افراطی‌گری دور شد شاید فشار افکارعمومی بوده و شاید برخی تعامل‌ها که حالا فرمان جبهه پایداری‌ها به سمت رای مثبت به وزیر کابینه یازدهم چرخیده، اما هرچه باشد به گفته علی مطهری «مجلس یک‌گام از افراطی‌گری دور شده‌. » گامی که مطهری آن را نوعی تعیین تکلیف با حوادث سیاسی پس از انتخابات سال88 تعبیر می‌کند: «از این پس مجلس نامه‌نگاری و اعتراض به ظلمی که در آن ایام- انتخابات88- شده را فتنه تلقی نمی‌کند.» نطق مطهری در مقام مخالف وزیر علوم عجیب است. همین چندروز پیش خیلی از میانه‌های مجلس به شوخی می‌گفتند آنقدر فضا خوب است که مطهری می‌خواهد مخالف حرف بزند اما کمتر کسی باور می‌کرد مطهری پشت تریبون رفته و در مخالفت با فرهادی سخن بگوید؛ سخنانی که تا پایان جلسه صحن با مخالفت‌های پیاپی از سوی برخی نمایندگان مواجه شد. مطهری بی‌تعارف به بهارستانی‌ها می‌گوید: «رای مثبت امروز شما نشان از دوگانگی رفتار مجلس و حکایت از عبور از خط‌قرمزهایی است که اکثریت مجلس پیش از این برای خود تعیین کرده بود.» او به بازخوانی حوادث ماه گذشته و تعامل مجلس و دولت و کوبیدن بر طبل فتنه اشاره دارد: «نیلی احمدآبادی را به جرم امضای تظلم به 88 استاد دانشگاه از مقام‌معظم رهبری به‌خاطر حمله عده‌ای به دانشکده فنی دانشگاه‌تهران و ضرب‌وشتم و بازداشت دانشجویان، فتنه‌گر نامیدیم و به او رای اعتماد ندادیم و دانش آشتیانی را به جرم امضای نامه انتقادی در جریان حوادث سال88 فتنه‌گر نامیدیم و هر چه گفت اطلاعی از آن نامه ندارم و اسم مرا بی‌خبر در فهرست امضاکنندگان قرار دادند، از او نپذیرفتیم و گفتیم الان دیر است و همان موقع باید تکذیب می‌کردید.» خواندن متن نامه به مراجع پس از حوادث سال88 سخنان مطهری هنوز تمام نشده فریاد دو- دو نمایندگان به گوش می‌رسد، آنها آیین‌نامه داخلی مجلس را به نشانه تذکر بالای سر برده‌اند، اما او با طمانینه بخشی از نامه‌ای که امضای فرهادی پای آن آمده را می‌خواند: «بازداشت‌های انفرادی و گروهی از اقشار مختلف اجتماعی از جمله استادان دانشگاه‌ها، فعالان سیاسی، روزنامه‌نگاران که بدون صدور مجوزهای قانونی صورت گرفته به همراه برخوردهای... » فریاد نمایندگان بر او بی‌اثر است و مشغول خواندن ادامه نامه می‌شود آن وقت خطاب به نمایندگان می‌گوید:«شاید خدای نکرده معامله‌ای در کار است که مجلس از معیار و رویه قبلی خود عدول کرده؟» و البته هیاهوی به راه‌افتاده در صحن در نهایت به «تذکر» رییس‌مجلس به مطهری ختم می‌شود که این سخن او درباره مجلس و معامله درست نیست. علی لاریجانی همچنین تاکید دارد که «آقای‌مطهری در صحبت خود گفتند که مجلس آن چندفرد پیشنهادی را که به مجلس آمدند و رای نیاوردند «فتنه‌گر» می‌دانسته که من چنین برداشتی ندارم. اگر مجلس رای ندهد، یک جور متهم می‌شود و رای بدهد، جور دیگر، این کار؛ مردانه نیست.» البته سیدمهدی هاشمی هم تاکید دارد اگر بنابر معامله بود، با روسای‌جمهوری معامله می‌کردیم. الیاس نادران هم امیدوار است علی مطهری «هدایت‌ شود» اما بعدتر خبر می‌رسد که مطهری به شوخی و کنایه به نادران گفته که چندان اهل هدایت‌شدن نیست. نادران مخالفت مطهری را فرصتی برای نامه‌ای مرتبط به حوادث88 می‌داند و بس. سیاست یک‌بام و دوهوای اصولگرایان فضای مجلس با وجود پیش‌بینی مثبت رای فرهادی عجیب است. شاید به همین خاطر علیرضا محجوب با خنده، وضعیت صحن علنی و برخی چرخش‌های 180درجه‌ای را مشابه خروج اصحاب کهف از غار می‌داند. مطهری پس از نطق جنجالی‌اش در صحن در راهروهای بهارستان آمده و به سیاست یک‌بام و دوهوایی برخی اصولگرایان ایراد می‌گیرد. اینکه چرا یک‌زمان امضای نامه یا رد امضای نامه پذیرفته نمی‌شود و زمان دیگر همه چیز مساعد است. این مساله افکارعمومی را به تردید می‌اندازد که در پس‌پرده چه می‌گذرد. الیاس نادران که به فن سخنوری مشهور است و نطق تاثیرگذارش در مخالفت با فرجی‌دانا از یادها نمی‌رود؛ این‌بار در مقام موافق وزیر سخن می‌گوید. سخنانی که بیشتر نمایی است از خط‌ونشان و پیش‌شرط‌ها برای رای به فرهادی. انتظار مجلس به گفته نادران از فرهادی این است که «خط‌مشی و فصل‌الخطاب در عزل‌ونصب استادان، ‌مدیریت‌ها و روسای دانشگاه‌ها و برخورد با دانشجویان اخراجی، قانون باشد و مصوبات شورایعالی انقلاب فرهنگی و تلاش شود تا شخص وزارتخانه از رفتار خودسرانه فردی و جناحی و تحت‌تاثیر جریانات انحرافی بری باشد.» او البته در بخش دیگری از سخنانش دوباره به پرونده بورسیه‌ها گریز می‌زند و اینکه باید به آنها که در خصوص بورسیه‌ها مورد ظلم قرار گرفتند و با آنها سیاسی‌بازی شده هم حسب قانون برخورد شود. اما قانون مورد نظر آقای نادران و جمع دیگری از نمایندگان مجلس نهم خوانش عجیب‌وغریبی از پرونده‌های تخلف در بورسیه‌های دولت محمود احمدی‌نژاد است؛ تخلفی که یک‌بار به 36مورد و بار دیگر به کمتر از 700مورد تقلیل داده شده است. زیرپوست بهارستان برخی زمزمه‌ها از برگزاری جلسه دوشنبه‌شب محمدفرهادی با برخی نمایندگان فراکسیون اصولگرایان و جبهه پایداری خبر می‌دهد. گویا ماجرای انداختن چفیه ‌بر دوش فرهادی هم در آن شب طراحی شده بود. برخی نمایندگان هم مطلع شده‌اند که خبر برگزاری این نشست به گوش دولتی‌ها هم رسیده. البته پیش از این جلسه، فرهادی میهمان فراکسیون آموزش مجلس بود و در آن نشست، پاسخگوی بسیاری از حاشیه‌ها شد: از دانشجویان ستاره‌دار گرفته تا استادان اخراجی و بحث‌های مربوط به انتخابات88 و درنهایت، پرونده بورسیه‌ها. زمزمه‌ها درباره لابی اصولگرایان با فرهادی در راهروهای مجلس بالا گرفته اما جزییات مساله هنوز مشخص نیست. اصولگرایان در شرایطی علاقه‌مند‌ هستند تا فرهادی را چهره‌ای نزدیک به خود توصیف کنند که در تمام سال‌های ریاست‌جمهوری، احمدی‌نژاد هیچ‌گونه دعوتی از شخص او برای حضور در قدرت گزارش نشده. وزارت علوم حالا پس از ماه‌ها بی‌وزیری، صاحب وزیر شد. اما جالب آنکه نقدهای مرتبط با نیلی‌احمدآبادی و دانش‌آشتیانی درباره فرهادی هم مطرح بود و این‌بار نه‌تنها مخالف‌خوانی از سوی تندروها ادامه نیافت که آنها با تبری جستن فرهادی از امضای یک‌نامه به سرعت قول او را پذیرفته و ماجرا به جایی رسید که الیاس نادران دقایقی با گلدان جمع‌آوری آرا همراه شده بود و نمایندگان را تشویق به رای‌اعتماد می‌کرد. انتظارها از فرهادی محمد فرهادی، پنجمین وزیر پیشنهادی حسن روحانی، هم وزیر بهداشت بوده و هم وزیر علوم. پزشک است و به گفته روحانی گوش‌ها را شنوا می‌کند. حالا با 197رای موافق، 28رای مخالف و 10رای ممتنع از مجموع 235رای راهی ساختمان وزارت علوم در شهرک‌غرب خواهد شد؛ سطح انتظار از او بالاست. دانشگاه‌ها در هشت سال حضور محمود احمدی‌نژاد با موجی از اخراج استادان، بازنشستگی‌های اجباری و ستاره‌دارکردن دانشجویان همراه شده بودند و در نهایت نیز تحفه تخلف عجیب‌وغریب در بورسیه‌های دکترا از سوی رضا فرجی‌دانا رسانه‌ای شد. محمد فرهادی متولد شاهرود است و 65سال دارد. او پزشک متخصص گوش و حلق‌و‌بینی و عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی ایران و رییس کنونی جمعیت هلال احمر ایران است. فرهادی در دولت دوم میرحسین موسوی در دهه۱۳۶۰ سمت وزارت فرهنگ و آموزش‌عالی و در دولت اول محمد خاتمی در دهه۱۳۷۰، سمت وزارت بهداشت را برعهده داشت. فرهادی پنجمین فردی است که برای کسب رای‌اعتماد جهت وزارت علوم به مجلس معرفی شد. وزارت علوم از زمان رای‌عدم اعتماد مجلس و برکناری رضا فرجی‌دانا در روز ۲۹مرداد، وزیر نداشته و توسط سرپرست اداره شده است. یکی از نکات مثبت فرهادی از زبان نادران، سکوت در برابر مسایل مطرح درباره رییس پیشین هلال‌احمر بوده که حتی علیرضا زاکانی بارها درباره آن سخن گفته بود. حالا سکوت فرهادی درباره آن مسایل و حاشیه‌ها از سوی نادران تعبیر به اعتدال شده. اما سطح تخلف‌ها در پرونده بورسیه‌ها و بسیاری دیگر از مسایل رخ‌داده در وزارت‌علوم قابل مقایسه با هلال‌احمر نیست. باید دید شجاعت فرجی‌دانا در برخورد با تخلف‌های گسترده در ماجرای بورسیه‌ها در رویه مدیریتی فرهادی نیز به چشم خواهد خورد یا نه. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نطق علی مطهری در مخالفت با وزارت فرهادی علی مطهری نماینده تهران در مجلس، روز گذشته در مخالفت با وزیر پیشنهادی علوم، پشت تریبون قرار گرفت و در حالی‌که از اواسط نطق او فریادهای اعتراضی طیفی خاص از نمایندگان مجلس در فضای مجلس طنین‌انداز شده بود، با همان طمانینه همیشگی، به تشریح دلایل مخالفت خود با نشستن محمد فرهادی بر مسند وزارت علوم پرداخت. مطهری در نطق مخالفت خود گفت: گفتمان اصولگرایی به خطر افتاده است و لازم است از آن دفاع کنم و می‌خواهم با منطق اکثریت مجلس در انتخاب وزیر علوم صحبت کنم و از حیثیت و اعتبار مجلس دفاع کنم، چراکه اگر مجلس آسیب ببیند، کل نظام آسیب می‌بیند. مجلس؛ در جریان استیضاح وزیر سابق علوم و «رای‌اعتماد» به دو وزیر پیشنهادی قبلی، مهم‌ترین معیار و ملاک خود را «عدم همراهی با «فتنه» سال88» اعلام کرد و گفت که فتنه خط قرمز ماست و نامه‌نگاری و تحصن مبنی بر تظلم و دادخواهی را به معنی «فتنه» اعلام کرد و گفت ما به چنین کسی «رای‌اعتماد» نمی‌دهیم. نیلی‌احمدآبادی را به جرم امضای تظلم‌خواهی 88 استاد دانشگاه از مقام‌معظم‌رهبری به‌خاطر حمله عده‌ای به دانشکده فنی دانشگاه تهران و ضرب‌وشتم و بازداشت دانشجویان، «فتنه‌گر» نامیدیم و به او «رای‌اعتماد» ندادیم و دانش‌آشتیانی را به جرم امضای نامه انتقادی در جریان حوادث سال 88 «فتنه‌گر» نامیدیم و هرچه گفت اطلاعی از آن نامه ندارم و اسم مرا بی‌خبر در لیست امضاکنندگان قرار دادند، از او نپذیرفتیم و گفتیم الان دیر است و همان موقع باید تکذیب می‌کردید. دانش‌آشتیانی را به دلیل همکاری با «حزب مشارکت»، «ضدنظام» دانستیم و گفتیم صلاحیت وزارت را ندارد. دکتر فرهادی به‌عنوان وزیر پیشنهادی علوم به مجلس معرفی شده در حالی که در کارنامه سیاسی خود، نامه‌ای را به همراه موسوی، کروبی و خاتمی و چند استاد دانشگاه و فعال سیاسی دیگر خطاب به مراجع تقلید در اعتراض به‌نحوه برخورد ماموران امنیتی و انتظامی با مردم معترض دارد. در بخشی از متن این نامه که در مرداد88 در برخی پایگاه‌های اطلاع‌رسانی منتشر شده و هنوز موجود است، نوشته شده: همزمان با اعلام نتایج دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری، موج وسیعی از دستگیری‌ها از میان فعالان ستادهای انتخاباتی نامزدهای غیردولتی و شهروندانی که در راهپیمایی‌های مسالمت‌آمیز شرکت جسته بودند، آغاز شد که در ادامه با گسترش موج اعتراضات مردمی نسبت به تخلفات گوناگون و گسترده در قبل و بعد از انتخابات صورت گرفت، افزایش یافته و هنوز هم ادامه دارد. بازداشت‌های انفرادی و گروهی از اقشار مختلف اجتماعی از جمله اساتید دانشگاه‌ها، فعالان سیاسی و روزنامه‌نگاران که بدون صدور مجوزهای قانونی صورت گرفته و... با منطق اکثریت مجلس در مساله وزارت علوم، آقای فرهادی نیز به موجب این نامه «فتنه‌گر» است و اگر بگوید از محتوای نامه یا قراردادن نامم در پای این نامه خبر نداشتم و من آن را تکذیب می‌کنم، مطابق رفتاری که با دو وزیر پیشنهادی قبلی شده؛ این عذر، پذیرفته نیست چون می‌گوییم چرا همان موقع تکذیب نکردید، دیگر؛ دیر شده است و اکنون که نیاز به رای مجلس دارید، تکذیب می‌کنید. فرهادی سابقه همکاری با «حزب مشارکت» را دارد، با منطق اکثریت مجلس در انتخاب وزیر علوم، فرهادی صلاحیت وزارت را ندارد. اگر مجلس، به فرهادی رای‌اعتماد بدهد متهم به منطق دوگانه و «یک بام و دو هوا» می‌شود و مردم خواهند پرسید که آیا مجلس از «خط قرمز» خود عبور کرده و دیگر «فتنه» را «خطر قرمز» نمی‌داند یا همچنان «فتنه» را «خط قرمز» می‌داند اما دیگر اقداماتی مانند امضای اینگونه نامه‌ها را «فتنه‌گری» نمی‌داند یا خدای‌نکرده معامله‌ای در کار است که در این صورت مجلس از معیار و رویه قبلی خود عدول کرده است. درست نیست مجلس اصولگرا احیانا به‌خاطر قول‌هایی که برای انتصابات همکاران وزیر دریافت کرده است از اصول و مبانی خود عدول کند که در این صورت؛ معلوم می‌شود درد مجلس «فتنه » نیست و این است که وزارت علوم باید تحت تسلط باشد. با «رای‌اعتماد» به فرهادی؛ مجلس اصولگرایی به معامله متهم می‌شود. مجلس نباید دچار تناقض در رفتار شود چراکه جایگاهش نزد مردم تنزل می‌یابد. وزیر پیشنهادی، طبق ملاک مجلس فتنه‌گر است و نباید به او رای بدهیم، به نمایندگان توصیه می‌کنم اگر راه خود را درست می‌دانید ثبات قدم خویش را حفظ کنید و به فرهادی، رای مخالف دهید تا فردی که به ایده‌آل مجلس نزدیک است، سکان وزارت علوم را در دست بگیرد. پزشک‌بودن دکتر فرهادی؛ چندان با وزارت علوم سازگار نیست بلکه با وزارت بهداشت و درمان سازگارتر است اما این را توصیه می‌کنم برای حفظ منزلت مجلس، به وزارت فرهادی رای مخالف دهید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.