در حاشیه لغوکنسرت گروه « سپهر» در رودسر
از موسیقی استقبال کنیم
محمدحسن علیپور
موسیقی یکی از رشتههای مهم هنری است که میتوان گفت گستره و فراگیری آن نسبت به جمعیت بشر است. در هر دوره سنی این فراگیری دیده میشود. اگر کسی به تناسب شرایط سنی یا امر ذوقی یا بر پایه هدفی از یک شاخه موسیقی فاصله بگیرد، به شاخه دیگری از موسیقی گرایش پیدا میکند. حتی کسانی که ایده یا مرامی دارند که در ظاهر با موسیقی میانهای ندارند، اما در واقع اینگونه نیست. در هر حال به نوعی از موسیقی میل پیدا میکنند. استفاده از موسیقی در مراسم آیینی و سنتی که گریزی از آن نیست، جزیی جداییناپذیر از اینگونه آیینهاست. موسیقی همانند دیگر هنرها بر ذوق متکی است، بنابراین چگونه میتوان خارج از امر ذوقی، موسیقی را پس زد؟ حتی اگر گونهای مسوولیت اجتماعی یا انسانی یا گونهای تعهد را برای هنر و البته موسیقی تعریف کنیم که هدفش انجام رسالتی است، اما ذوق انسانی را نمیتوان در فرآیند تولید و لذتبردن از موسیقی حذف کرد. اینکه بر پایه نگرشی، برای موسیقی محدودیتها یا ممنوعیتهایی وضع میشود، چگونه خواهد توانست اهداف سختگیرانه مورد نظر را تامین کند؟ بهخصوص که هنوز شنیده میشود گاهی در این شهر یا آن شهر برگزاری کنسرتهای موسیقی با
مشکل روبهرو میشود و جمعیتی از مردم یکشهر از این گردهمایی هنری و شادیافزا محروم میشوند. آخرین آن برگزارنشدن کنسرت موسیقی کلاسیک گروه سپهر بود که بهرغم داشتن مجوز، هزینههایی چندمیلیونی برای تبلیغات و دیگر امور به این گروه تحمیل شد. جمعیتی از دوستداران موسیقی از اجرای زنده یک گروه موسیقی کلاسیک هم محروم شدند. گروههای موسیقی از نظر مالی دچار چالش و مشکل هستند و همین خود توسعه فرهنگی و هنری را در جامعه کند میکند، چه رسد به اینکه اینگونه مشکلسازیها هم اعمال شود. باید گفت هدف این خسارت مادی و البته معنوی که علاقهمندان پرشمار موسیقی را هدف خود قرار میدهد، چیست؟ به نظر میرسد فراهم کردن فضای دلمردگی و به تبع آن سرخوردگی، با یک نگرش عقلایی، روح و روان عمومی را به آرامش نزدیک نکرده و دور شدن از آشفتگی فکری را فراهم نمیکند. خواست عمومی در جامعه بهگونهای است که چفت و بستهای تعریف شده یا تعریف نشده درباره هنر و موسیقی کمتر شود. آیا کسانی که سعی بر سفت کردن این چفت و بستها دارند، گاهی از کنار نوازنده جوان کنار خیابان گذر کردهاند که مواجهه مثبت و روانساز رهگذران را ببینند و البته خود هم اندکی تامل
میکنند که چه فضای ترنمانگیز و آرامبخشی را ولو برای زمانی کوتاه فراهم میکند؟ مسوولیتپذیری برای مواجهه با مشکلاتی که اینگونه پدید میآید دو وجه دارد؛ اول اینکه برهمزنندگان این برنامهها با کارکرد رسمی و غیررسمی مسوولیت رفتاری را بپذیرند که از دیدگاه عمومی مورد سرزنش و بازخواست است و با چشم منفی به این تصمیمات و رفتارهای مخالف با شوون مدنی و فرهنگی جامعه نگاه میکنند. دوم اینکه هنرمند و گروه هنری که با چنین رفتاری مواجه میشوند حق خود را تا نتیجه کار پیگیری کنند. البته رسانهها و مطبوعات در این زمینه نقشی برعهده دارند که هم وظیفه حرفهای آنهاست و هم واکاوی و بازتاب حقیقت موضوع و تحلیل رفتار نادرستی است که از سوی برخی افکار جزماندیش با هنر و موسیقی میشود. گاهی خبر لغو یک کنسرت موسیقی که شنیده میشود، بیشتر چشمها گرد میشود و ابروها به هم گره میخورد و البته پرسشهایی بیپاسخ یکی از پس دیگری از ذهنها میگذرد. متاسفانه تقدسگرایی مهمترین دلیل و ریشه مواجهه منفی عدهای با هنر و موسیقی در کشور ماست و کوشش میشود به آن دامن زده شود. گروهی که چندی پیش با برگزاری یک کنسرت موسیقی در شهر یاسوج هم مخالفت
کردند، ضددینیبودن آن را دلیل خود اعلام کردند. اما این افراد تفسیر خود را از متون دینی تفسیر غالب میدانند. هر متنی از آن رو که متن است خود را در معرض تفسیر یا معنایی متفاوت قرار میدهد. اما درباره هنر و موسیقی معنایی که به جزماندیشی یا تقدسگرایی نزدیکتر است مورد توجه عدهای قرار میگیرد. هنگامی که این یادداشت درباره لغو برنامه گروه موسیقی سپهر در شهر رودسر نوشته میشد، بیش از هر چیز واکنش عمومی مردم به مرگ خواننده و نوازنده جوان موسیقی پاپ، مرتضی پاشایی، همه را غافلگیر کرده بود. اگر از آنها خواسته میشد که نظر خود را به صورت آزاد در مورد لغو یک کنسرت موسیقی بیان کنند، چه میگفتند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.