|

کنایه «پایداری»‏ها، امید اکثریت به فرجام تفاهم هسته‌ای

بازتاب «وین» در «بهارستان»

شرق، آمنه شیرافکن: آهسته می‌گذرند و گاهی به کنایه چیزی می‌گویند و رد می‌شوند. «دلواپسان» هسته‌ای روز گذشته در صحن‌علنی جولان دادند و برخی نمایندگان را هم مغبون مذاکرات اخیر هسته‌ای خواندند. اما سوای موضع‌گیری همیشگی دلواپس‌های «بهارستان»، جو عمومی مجلس بر حمایت از تلاش حداکثری تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای استوار است. رییس مجلس در جمع بسیجیان مجلس، تمدید مذاکرات را کار عاقلانه‌ای می‌داند: «طبیعی است در مذاکرات سیاسی که هنوز همه ابعاد آن روشن نشده و اختلاف‌نظر وجود دارد باید زمان داد تا دقیق‌تر کارها پیش برود.» علی لاریجانی می‌افزاید: «اقدام اخیری که در مذاکرات صورت گرفت را عاقلانه می‌دانم که مذاکرات را تمدید کردند و این کار عاقلانه‌ای بود که در مورد آن توافق کردند.» محمدرضا باهنر هم به مذاکره‌کنندگان، خسته نباشید گفته و بر حمایت از تیم هسته‌ای تاکید دارد. بسیاری از نمایندگان هم میان گفت‌وگوهای کوتاه‌وبلندشان از محمدجواد ظریف و تیم هسته‌ای‌اش تقدیر کرده و به ادامه راه امیدوارند؛ اینکه بالاخره کارشکنی کشورهای به‌اصطلاح دوست و همسایه به جایی رسیده که حالا تمدید مذاکره هسته‌ای روی میز دوطرف باقی مانده و تیم مذاکره ایران بر آرمان‌های هسته‌ای استوار بوده و از خطوط قرمز آن‌سوتر نرفته است. پیش از آنکه برخی در مجلس بخواهند به زبان کنایه از پشت تریبون، دولت و تیم هسته‌ای را بنوازند، حجت‌الاسلام ابوترابی‌فرد، شیخ میانه مجلس سخنانی را درباره تمدید صورت‌گرفته مطرح می‌کند. کلیدی‌ترین سخن نایب‌رییس مجلس این است که «وحدت ملی بزرگ‌ترین سرمایه اجتماعی کشور است و اصل محوری و کلیدی حفظ اقتدار ملی در همه عرصه‌ها و به‌خصوص در حوزه مذاکرات با 1+5 حفظ شده است.» همبستگی درونی؛ کلید برد توافق هسته‌ای آنچه رییس مجلس نیز کمی بعدتر بر آن صحه می‌گذارد: «آنچه می‌تواند سرمایه آینده در مذاکرات باشد همین ویژگی حمایت مردمی، همبستگی درونی، اتکا به داخل در زمینه اقتصادی و توجه به ظرفیت‌هاست.» یکی دیگر از درس‌های مذاکرات هسته‌ای یک‌سال گذشته به گفته ابوترابی‌فرد، بی‌اعتمادی به آمریکا به معنای واقعی کلمه است، اینکه وزیر خارجه آمریکا در مصاحبه‌اش اظهار می‌کند که تحریم‌ها سر جای خودش مانده‌ و ایران به توافق ژنو متعهد است، این سخن جایگاه و شخصیت منطقی و هوشمندانه ملت، دولت و مسوولان ایران و زیاده‌خواهی و گستاخی دولتمردان آمریکایی را فراروی هوشمندان تعریف و تبیین می‌کند. کنایه دلواپس‌ها مجلس سراغ بندهای یک‌طرح اقتصادی می‌رود و تا ساعاتی بحث‌و‌جدل بر سر تصویب آن بندها ادامه دارد اما گوشه و کنایه برخی جبهه‌پایداری‌ها به نمایندگان نزدیک دولت مبنی‌بر شکست توافق و اعتماد روحانی به طرف غرب ادامه می‌یابد. تااینکه نوبت به نطق حمید رسایی می‌رسد؛ نماینده‌ای که خیلی‌ها او را به‌عنوان پیشانی جبهه پایداری می‌شناسند. طعنه‌اش این است که معلوم نیست «در مذاکرات وین چه توافقی شده که طرف آمریکایی از آن راضی است.» کنایه‌اش به دولت‌یازدهم این است که «سال گذشته وقتی خبر توافق ژنو اعلام شد عده‌ای به‌دلیل خوشبینی به آمریکا آن را جشن گرفتند و آقای‌روحانی نیز در نامه‌ای به رهبرانقلاب اعلام کرد که طرف‌های غربی حقوق هسته‌ای و غنی‌سازی در ایران را پذیرفته و سازمان تحریم‌ها در حال شکسته‌شدن است. اما هنوز جوهر توافق ژنو خشک نشده بود که آمریکایی‌ها هم حق غنی‌سازی ایران و هم مساله برداشته‌شدن تحریم‌ها را منکر شدند.» رسایی اما در بخش‌هایی از نطق خود با ایما و اشاره بنا دارد به تاثیر سخنانش بیفزاید اما مجلس شلوغ است و کمتر نماینده‌ای شنوای سخنان اوست. هیچ آوایی به احسنت از سخنان او حمایت نمی‌کند و پس از تخطی زمانی او، علی لاریجانی به او تذکر می‌دهد که زمان را رعایت کند. پایان ایران‌هراسی با تلاش تیم هسته‌ای البته محمدرضا تابش برخلاف رسایی به دستاوردهای تیم هسته‌ای خوشبین است و شکل‌گیری نگرش تازه در تحلیل رفتارهای سیاسی ایران در جهان را دستاورد تیم مذاکره می‌داند و دانش دیپلماتیکی که تیم ایران تا به اینجای کار به کار بسته است. پایان‌یافتن ایران‌هراسی و آشنایی جهان با چهره جدیدی از ایران ماحصل دیگر تیم هسته‌ای است که نماینده اردکان به آن اشاره دارد. تمدید هسته‌ای به باور او، گام بلندی در مسیر تحقق خواسته‌های ایران است و می‌گوید: «نباید فراوانی دشمنان و لابی‌های منسجم علیه ایران را از یاد ببریم؛ از نقش عربستان‌سعودی گرفته تا اسراییلی‌ها و دیگر کشورها.» البته موید حسینی‌صدر بر این باور است که حتی چین، هند، روسیه و ترکیه نیز چندان خواهان به‌ثمررسیدن این توافق نبوده و همگی از بازارها و اشکال تجاری‌شان با ایران راضی‌اند و نمی‌خواهند در این زمینه وارد رقابت با کشورهای غربی شوند. استفاده از تعبیر «شکستن کلید» از سوی رسایی پدر شهید احمدی‌روشن از شهدای هسته‌ای هم میهمان جلسه علنی مجلس است و یکی پس از دیگری نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری برای خوش‌وبش با او به جایگاه میهمانان مجلس می‌روند و نمایندگان نیز از پایین به احترام پدر شهیدروشن می‌ایستند و ادای احترام می‌کنند. رسایی سخنان را با کنایه‌ای دیگر خطاب به روحانی به پایان می‌برد: «یک‌سال از قراردادن کلید خوشبینی آقای‌روحانی در قفل آمریکا می‌گذرد و ما دیدیم کلید خوشبینی آمریکا شکست و طبیعی بود که این کلید بشکند.» به‌سادگی از کنار ورق‌پاره خوانده‌شدن تحریم‌ها گذشتیم اما هادی شوشتری، عضو کمیسیون امنیت مجلس چشم‌انداز مثبتی پیش‌روی تمدید هسته‌ای می‌بیند. از اینکه روند مذاکرات متوقف نشده، خوشحال است و تاکید دارد تصویر جهان از کلیشه همیشگی ارایه‌شده از سوی رسانه‌ها درباره ایران تغییر کرده و این‌بار تمام مقام‌های بلندپایه جهان با مقام‌های ایرانی دور میز نشسته‌اند. او خطاب به آنها که امروز در بهارستان بنا دارند به شکلی القای شکست کنند، هم می‌گوید: «ای‌کاش آن زمان که آقای‌احمدی‌نژاد تحریم‌ها را ورق‌پاره می‌نامیدند، به فکر وضعیت امروز کشور بودند. آمار تحریم‌های وضع‌شده علیه ایران در سال‌های گذشته آنقدر بالا گرفته که حالا برطرف‌شدن آنها اراده‌ای ملی و عزمی مردمی می‌طلبد.» حجت‌الاسلام باقری‌بنابی هم تحلیلش این است که بازی پیش‌روی تیم مذاکره‌کننده برد-برد است و هرچه پیش آید برای ایران پیروزی به شمار می‌رود چراکه پدیده ایران‌هراسی به‌کل از رسانه‌ها و افکارعمومی جهان نقش بسته و هرعقل سلیمی می‌داند ایران تمام‌قد پای میز مذاکره است. دوست و دشمن هسته‌ای‌مان را بشناسیم او البته تاکید دارد با پایان‌یافتن تحریم‌ها نه‌تنها وضعیت اقتصادی کشور روبه‌بهبود رفته که رانت‌ها و تخلف مالی به‌دنبال دورزدن تحریم‌ها هم به‌نفع عده‌ای خاص پایان می‌پذیرد. علی سبحانی‌فر نیز از دوست و دشمنان ایران در مذاکره می‌گوید و اینکه ایران باید محتاطانه‌تر دوست و دشمن خود را بشناسد. برخی کارشکنی‌ها از سوی حامیان روس و چین به گفته او در تمدید مذاکره تاثیرگذار بوده و در همین حال کارشکنی عربستانی‌ها. موید صدرحسینی نقش کارشکنی‌های عربستان را حتی بالاتر از اسراییلی‌ها می‌داند و تحلیلش این است که ایران بازی سختی در مذاکره هسته‌ای در پیش دارد و منافع اقتصادی کشورها بیش از مسایل تکنیکی مذاکره بر سرنوشت این پرونده تاثیرگذار است. مجلس به‌جز عده‌ای معدود، از نتایج به‌دست‌آمده در وین خرسند است و به ادامه راه، امیدوار. هفت‌ماه سخت پیش‌روی تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای است و در این فرصت تمام خط‌ونشان‌ها و لابی‌ها از هرسو علیه ایران به کار بسته خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.