یاران «ابوبکر البغدادی» شهر «درنا» در لیبی را تصرف کردند
پیشروی «داعش» بهسوی مدیترانه
گسترش دامنه جغرافیایی فعالیتهای داعش خبر جدیدی نیست. در حالیکه جنگندههای ائتلاف و همپیمانان غیررسمی آن تنها عراق و سوریه را هدف گرفتهاند، این غده سرطانی هرروز به نقطه جدیدی از پیکر نحیف خاورمیانه و شمال آفریقا حملهور میشود. هفته پیش، پس از حمله مرگبار جنگندههای ائتلاف به محل تجمع بسیاری از رهبران داعش در شهر القائم عراق بود که ابوبکر البغدادی، خلیفه خودخوانده این گروه تروریستی خبری خوش برای همپیمانان بعضا ناامید خود داشت: گسترش اراضی حکومتی داعش به عربستان سعودی، یمن، الجزایر، مصر و لیبی. اگرچه این ادعا خالی از غلو نبود، اما بهنظر میرسد رویاپردازیهای تبهکاران داعش از مدتها پیش، رنگی از حقیقت به خود گرفته است. اینروزها، دیگر تنها در عراق و سوریه نیست که میتوانید پرچم سیاه داعش را بر فراز ساختمانهای دولتی بیابید. این پرچم راه خود را حتی تا ساحل دریای مدیترانه باز کرده است. بحران امنیتی لیبی که بهار عرب را به زمستانی سخت برای آن کشور تبدیل کرده، محملی مناسب برای افراطیون همپیمان با داعش بود تا بندر «درنا» را در شرق لیبی به کنترل کامل خود درآورند. به گزارش منابع محلی، شاخه هواداران داعش در
درنا که بالغ بر 800 جنگجو است، اعلام کردهاند ولایت «برقه» را بهعنوان بخشی از خلافت داعش برپا کردهاند. «نومان بنوتمن»، جهادی لیبیایی که اکنون بهعنوان مشاور ضدتروریسم با بنیاد «کیلیم» همکاری میکند، در گفتوگو با «سیانان» تصریح کرد که داعش در حالحاضر با راهاندازی پلیس شریعه و نظام آموزشی و قضایی مختص به خود، هم از نظر نظامی و هم از منظر اجتماعی، کنترل کامل شهر را به دست گرفته است. این در حالی است که حومه شهر بندری درنا نیز اینروزها بهواسطه تعدد پایگاههای اقامتی و آموزشی تبهکاران داعش، چهرهای متفاوت از پیش یافته است. به باور بنوتمن، امروز نمیتوان هیچ تفاوتی بین شهر الرقه در سوریه و درنا قایل شد، چراکه این شهر میرود تا به سرعت به مرکز فرماندهی اعضای داعش در لیبی تبدیل شود که اینروزها پایگاهی در البیضا، بنغازی، سیرت، الخمس و حتی طرابلس دستوپا کردهاند. اما شهر درنا که روزگاری سردمدار اعزام بمبگذاران انتحاری به کشور عراق بود، از سال2011 و پس از سقوط رژیم «معمر قذافی» دیکتاتور لیبی، با مداخله نظامی نیروهای نظامی ناتو به یکی از مقاصد اصلی شبهنظامیان اسلامگرا تبدیل شده بود. آغاز دوباره جنگ
داخلی در ماه می در پی هجوم نیروهای سکولار برای بازپسگیری شهرهای طرابلس و بنغازی از چنگال شبهنظامیان اسلامگرا نیز نه تنها به خلأ قدرت در لیبی دامن زد، بلکه شهر بنغازی را بیش از پیش تحت کنترل گروههای سلفی درآورد؛ تا حدی که دولت منتخب لیبی را ناچار کردتابستان امسال به شهر «تبروک» نقل مکان کند. در این بین، درنا نیز که تنها 170کیلومتر با تبروک، محل برگزاری جلسات دولتی فاصله دارد، شاهد ظهور یک گروه تروریستی نوپا با نام مجلس شورای «شبابالاسلام» بود که در ماه مارس و بهعنوان همپیمان القاعده تاسیس شد. اما بازگشت حدود 300 عضو داعش از «دیرالزور» سوریه و «موصل» عراق و اعلام وفاداری آنان به شبابالاسلام، سبب شد تا این شورا هدف خود را تاسیس یک حکومت در امتداد خلافت داعش عنوان کند. مداخله مستقیم البغدادی و اعزام «ابونبیل الانباری» بهعنوان نماینده خود به این شهر بندری، نشان از آن داشت که رهبران داعش با جدیت در تلاشند مرزهای خلافت خود را تا سواحل مدیترانه گسترش دهند. بیعت هفته پیش گروه «مجاهدین لیبی» که مدعی است در سه ولایت برقه، طرابلس و «فعزان» فعالیت دارد با رهبران داعش نیز جاپای این گروه تروریستی را بیش از
پیش در خاک لیبی مستحکم میکند. البغدادی از تمامی هواداران خود در لیبی خواسته است تا به آنچه جدیدترین منطقه حکومتی خلافت خود میخواند، بپیوندند. اما نزدیکی پایگاه جدید داعش در لیبی به مرز مصر میتواند منشاء یکی از بزرگترین تهدیدها برای شمال آفریقایی باشد که به نظر میرسد این روزها به جبهه جدیدی برای جنگافروزیهای داعش تبدیل شده است. گروه مصری «انصار بیتالمقدس» با حدود دوهزار عضو، همین هفته پیش بود که ضمن بیعت با ابوبکر البغدادی، صحرای سینا را که بخش بزرگی از آن مدتهاست در کنترل این گروه تروریستی قرار دارد، با نام جدید «ولایت سینا» بهعنوان بخشی از خلافت داعش اعلام کرد. این گروه مسوولیت حمله ماه جولای به یک ایستگاه مرزی را در صحرای سینا که حدود 21 کشته برجای گذاشت برعهده گرفته است. اما اگر همسایه شرقی لیبی بیم آن دارد تا تجمع اعضای داعش در درنا، آن کشور و چهبسا شمال آفریقا را وارد دور جدیدی از خشونتها کند، در همسایه غربی لیبی، یعنی الجزایر نیز وضع به همین منوال است. بیم آن میرود که احتمال همکاری سازمان تروریستی تازهتاسیس «جندالخلافه» با تبهکاران لیبیایی همسوی خود و وفادار به داعش، شمالغرب
آفریقا را نیز کمکم به جولانگاه تروریستهای داعش تبدیل کند. با تمامی این اوصاف، «برناردینو لئون»، فرستاده ویژه سازمانملل به لیبی اوضاع را نگرانکننده نمیداند. او روز گذشته در گفتوگو با شبکه سیانان خاطرنشان کرد نیروهای داعش در لیبی آنقدر قدرتمند نیستند که دولت طرابلس و جامعه جهانی توان مقابله و مهار آن را نداشته باشند. با این حال مشخص نیست وقتی تجربه ناموفق جامعه جهانی در رفع بحران کنونی لیبی و عدم توانایی دولت آن کشور در پاسبانی از پایتخت از دسترفته خود پیشرویمان است، چطور میتوان به راهحل سیاسی مدنظر آقای لئون در مهار افراطیون لیبیایی امید بست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.