|

بازار مذاکرات دوجانبه داغ بود

چانه‌زنی سنگین هسته‌ای در «وین»

زینب اسماعیلی، خبرنگار اعزامی «شرق» به «وین»: زیر چادر سفیدی که برای خبرنگاران برپا کرده‌اند، چهره‌ها مات و مهتابی است. خبرنگاران زیادی این‌روزها از دورونزدیک راهی «وین» شده و از تمام این شهر دیدنی و پاییززده، تنها ایستگاه‌های «مترو» نزدیک به محل مذاکرات هسته‌ای را برگزیده‌اند تا مهم‌ترین اتفاق دیپلماتیکی‌ای که در حال وقوع است را برای رسانه‌هایشان گزارش کنند. «خبر» اما عضو غایب این‌روزهاست، درست مثل 9دور مذاکره پیشینی که برای دستیابی به توافق نهایی در «وین»، «نیویورک» و «مسقط» انجام شده است. زمان البته کوتاه و محدود است و مذاکره پشت درهای بسته در حال انجام. در بی‌خبری، شایعه است که ذهن خبرنگاران را در می‌نوردد و گاه به رسانه‌های مختلف هم می‌رسد، این‌بار شایعه تمدید است که دوشادوش خبرهای عدم پیشرفت در مذاکره و مشکلات باقی‌مانده، چهره‌های مهتابی را درمی‌نوردد. قرار تمدید مطرح نیست مرضیه افخم، سخنگوی وزارت خارجه ایران در جمع خبرنگاران ایرانی گفته که موضوع تمدید مذاکرات مطرح نیست. وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیه‌ای گفته قرار بر تمدید نیست. رسانه‌هایی هم بودند که خبر از آمدن جان کری به محل مذاکرات از روز چهارشنبه داده بودند که حوالی ظهر زمان دیگری برای ورود او اعلام شد؛ از جمعه تا یکشنبه. وزارت خارجه آمریکا هم خبر داده که «کری» احتمالا هفته بعد برای ارزیابی مذاکرات به «وین» می‌آید. سفر قریب‌الوقوع وزیر خارجه آمریکا نشان‌دهنده این است که مذاکرات بار دیگر به مرحله حساسی رسیده که وزرای خارجه باید یک‌بار دیگر دور یک میز بنشینند و تلاش کنند، شاید آخرین گره‌های این کلاف از هم باز شود. جواد ظریف گفته دستیابی به توافق نهایی مستلزم اراده سیاسی است ولی هنوز نشانه‌ای در دست نیست از اینکه آنها بخواهند این اراده سیاسی را از خود نشان دهند. اگرچه، جواد ظریف و «جان کری» با حضور «کاترین اشتون»، دوروز مذاکره در «مسقط» را برای دستیابی به راهی برای حل مشکلات نهایی آزمودند، اما خبرها از اتاق‌های مذاکره حاکی از ادامه بحث‌ها بر سر موارد اختلافی است. بازگشت سرمای مناسبات؟ پاییز بر خیابان‌ها و کوچه‌های «وین» سایه افکنده، چیزی به آغاز ماه آخر سال میلادی که سرما بر همه‌چیز مستولی می‌شود نمانده. با این حال، از مهلت مذاکره به تقویم هسته‌ای، کمتر از پنج‌روز مانده است؛ زمانی که می‌تواند ایران و اعضای پنج کشور عضو دایم «شورای امنیت» و آلمان را به توافقی تاریخی برساند یا آنکه آنها را به یک‌سال قبل از مذاکره و توافقی در یک‌سال گذشته برساند؛ یعنی بازگشت به یخ‌زدگی مناسبات. روز دوم‌ مذاکره در وین از دهمین دور مذاکرات اگرچه قرار بود با نشست مشترک ایران و اعضای «1+5» ادامه پیدا کند اما از صبح چهارشنبه برنامه عوض شد و جایش را به مذاکرات دوجانبه داد، مذاکره ایران با روسیه، فرانسه، انگلیس و آلمان که برخلاف دفعات پیشین به‌طور جداگانه برگزار شد. نوبت طرف آمریکایی اما بعدازظهر بود، «ویلیام برنز» و «وندی شرمن» از طرف آمریکایی در مقابل مجید تخت‌روانچی و عباس عراقچی از طرف ایرانی مذاکره کردند. اما دیدارهای دوجانبه فقط در «وین» خلاصه نشد، «کری» وزیر امور خارجه آمریکا هم روز گذشته در فرانسه با «لوران فابیوس»، همتای فرانسوی خود دیدار کرد. پیش از آن هم دیدارهایی بین دو‌همتای آلمانی و روس انجام شد؛ دیدارهایی که هرکدام در نزدیک‌شدن به توافق یا دور شدن از آن می‌تواند تاثیرگذار باشد. «سرگئی ریابکوف»، نماینده روسیه در جمع مذاکره‌کنندگان می‌گوید تا دستیابی به توافق تنها نیم‌قدم فاصله داریم. اگرچه هنوز فاصله‌ها پابرجاست. این در حالی است که «فیلیپ‌هاموند»، وزیر خارجه انگلیس دستیابی به توافق تا روز دوشنبه را بعید دانسته و از احتمال تمدید مذاکرات سخن گفته است. آمریکا به‌دنبال «تعلیق» تحریم‌ها روز گذشته خبر دیگری هم حاکی از ‌آن بود که یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا پرده از موضع‌شان در جریان توافق برداشته؛ اینکه آنها به‌دنبال «تعلیق» تحریم‌ها هستند و از نگاه آنها، در بازه زمانی راستی‌آزمایی ایران می‌توان به‌دنبال لغو تحریم‌ها رفت. مذاکره‌کننده‌گان ایرانی تاکید دارند که تنها توافقی را می‌پذیرند که در گام نهایی؛ لغو همه تحریم‌ها مشخص باشد. اما مرضیه افخم از برنامه دیروز مذاکرات گفته که مذاکرات در سطوح کارشناسی و معاونان وزرای خارجه در حال انجام است و بحث‌ها به‌صورت جدی ادامه دارد. به گفته او در مذاکرات کارشناسی و معاونان وزرا تمام جزییات که دسته‌بندی شده، دوباره در‌حال بررسی و مرور است. کشمکش مذاکرات در سطوح مختلف ادامه دارد، کارشناسان و معاونان دنبال بررسی طرح‌های مختلفی هستند که شاید آنها را به‌ توافق نهایی تا موعد مقرر برساند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.