|

رشد کاغذی تسهیلات بانکی

احمد حاتمی یزد . مدیرعامل پیشین بانک صادرات

روز گذشته ولی‌الله سیف، رییس‌کل بانک‌مرکزی در حاشیه همایش دوروزه فرصت‎های سرمایه‌گذاری با رویکرد اقتصاد مقاومتی اعلام کرد دولت تا پایان سال، 280هزارمیلیاردتومان تسهیلات به بخش تولید پرداخت خواهد کرد. وی مدعی شد دولت در نیمه اول سال‌جاری 146هزارمیلیاردتومان در قالب تسهیلات، به بخش تولید پرداخت کرده است. عدد هدف‌گذاری‌شده دولت معادل 42/8درصد کل نقدینگی کشور است و از این رو قابل‌تامل. به نظر می‌رسد بخش مهمی از تسهیلات مورد ادعای دولت نه از پرداخت پول نقد به تولید‌کنندگان بلکه از استمهال بدهی معوق بدهکاران بانکی حاصل شده باشد؛ تولیدکنندگانی که در گذشته از روش‌های مختلف به تسهیلات بانکی دست پیدا کرده‌ اما از پرداخت اقساط تسهیلات طفره رفته‌اند، با این اقدام، فرصتی دوباره پیدا می‌کنند تا بدون اینکه اموالشان توسط بانک‌ها ضبط شود اقدام به بازپرداخت بدهی خود کنند. استمهال بدهی‌ها که از طریق فشار دولت و ‌قدرت‌نداشتن بانک‌ها در بازپس‌گیری مطالبات خود انجام شده، در ظاهر نوعی حمایت از تولید به حساب می‌آید در حالی‌که عملا پولی به تولیدکننده داده نشده و رشد تسهیلات‌دهی بانک‌ها کاغذی است. با این حال سوال اساسی این است که علت عدم‌پرداخت مطالبات بانکی توسط تولیدکنندگان چیست؟ تسهیلات بانکی به دو صورت در بنگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد: سرمایه در گردش یا سرمایه ثابت. معمولا سهم تسهیلات مربوط به سرمایه در گردش بیشتر از تسهیلات سرمایه ثابت است. آمار اعلامی رییس کل بانک مرکزی نیز این گفته را تایید می‌کند. به گفته او در سال 93 حدود 60درصد از تسهیلات پرداختی مربوط به سرمایه در گردش بوده است. این تسهیلات به هر طریقی که مصرف شده باشد دست آخر به سرمایه ثابت یا در گردش تبدیل شده است؛ سرمایه‌ای که با توجه به نرخ بالای تورم هر روز بر ارزش ریالی آن افزوده می‌شود. در صورتی که تولیدکنندگان وارد دلالی و واسطه‌گری نشده باشند، ارزش ریالی اجناس و کالاهای خریداری‌شده توسط آنها تا امروز چندبرابر شده است اما با این حال حاضر به بازپرداخت بدهی خود نیستند. علت این امر این است که در اقتصاد امروز ما دپوی مواد اولیه و خرید ملک، بیشتر از تولید سود دارد و از این جهت تسهیلات پرداختی فعلی کمکی به رشد تولید نخواهد کرد و تنها بر سوداگری تولیدکنندگان غیرمولد خواهد افزود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.