یک گزارش، ۲ تحلیل: چرا مرگ پاشایی جریانساز شد؟
یادبود پرحاشیه در «مرزداران»
بهناز شیربانی
مراسم سومینروز درگذشت زندهیاد مرتضی پاشایی، خواننده موسیقی پاپ از ساعت 14 یکشنبه، 27آبان در مسجد امیرالمومنین(ع)، واقع در بلوار «مرزداران» برگزار شد؛ اما این مراسم نیز همچون روزهای گذشته بهدور از حاشیه نبود. عده زیادی از مردمی که برای حضور در این برنامه به سمت غرب تهران روانه شده بودند، با پلاکاردهایی از تصاویر این هنرمند که روی آنها بخشی از ترانههای معروف پاشایی نوشته شده بود، پیش از آغاز مراسم در مقابل مسجد انتظار میکشیدند و مراسم از طریق سیستمهای صوتی و تصویری برای افراد محوطه مسجد، پخش شد. این ازدحام باعث بستهشدن خیابانهای اطراف بلوار مرزداران شد و حتی به گزارش خبرگزاری «آنا» عدهای از افراد ناشناس که ظاهرا مسوولیت حفاظت از مراسم را برعهده گرفته بودند و از ظاهرشان مشخص بود به هیچ نهاد انتظامیای وابستگی نداشتند با چندین خبرنگار و عکاس درگیر شدند. همچنین از دیگر حاشیههای این مراسم باید به حضور حبیب محبیان اشاره کرد. به گزارش ایسنا، هرگاه چهره حبیب، روی «السیدی»های خیابان بهنمایش درمیآمد، با استقبال مردم روبهرو میشد. واکنش مردم به خبر درگذشت مرتضی پاشایی در روزهای گذشته و حضور
علاقهمندان و چهرههای مطرح در مراسم تشییع پیکر و یادبود او یکی از اتفاقات کمنظیر سالهای اخیر بود. بهدنبال این جریان، پرسشها مبنی بر اینکه چه ویژگیهایی او را به این درجه از محبوبیت رساند مورد بحث بسیاری از رسانهها و محافل فرهنگی و هنری است. به همین دلیل بهسراغ تعدادی از همکاران او رفتیم تا دلایل این اتفاق را جویا شویم، هرچند در فهرست ما کارشناسان و اهالی موسیقی بیشتری قرار داشتند اما برخی از آنها ترجیح دادند در این زمینه صحبت نکنند. بررسی ما در این زمینه برای رسیدن به ویژگیهای حرفهای این هنرمند بود و اینکه آیا او تنها هنرمندی است که خبر درگذشتش در چندسال اخیر چنین واکنشهایی را بههمراه داشته است. نکته مهمتر درباره نسلی است که بیشترین سهم را در وداع با مرتضی پاشایی داشتند؛ جوانهایی که تفاوتهایشان با نسلهای پیشین روزبهروز آشکارتر میشود. رضا یزدانی، خواننده «پاپ» معتقد است که بدرقه باشکوه پیکر زندهیاد مرتضی پاشایی بهدلیل محبوبیت زیاد این خواننده بود؛ محبوبیتی که در مدت حضور کوتاهش در عرصه موسیقی به دست آمد و این اتفاق بسیار بزرگی برای هنرمندی است که با مخاطبانش اینگونه ارتباط خوبی داشته
باشد. او گفت: «ترانههای مرتضی پاشایی بهنوعی حالوهوای جوانانهای داشت و بیشتر نسل جوان از آثار او استقبال میکردند و دور از ذهن نبود که بیشتر این نسل پیکر او را چنین باشکوه بهسوی خانه ابدیاش بدرقه کنند.»خشایار اعتمادی، دیگر خواننده«پاپ» نیز عنوان کرد: «شاخصهای اجتماعی نقش تاثیرگذاری در اجتماع دارند و به فراخور جایگاه هنرمندان یا ورزشکاران و دیگر چهرههای مطرح، برخورد مردم متفاوت است. نسل جوان ما حساس است و قطعا لحظاتی را با ترانههای مرتضی پاشایی خاطرهسازی کردهاند و بههرحال درگذشت او تاثیر خودش را در نسل جوان میگذارد و باعث میشود در غم ازدستدادنش، عزاداری کند.»او ادامه داد: «میتوان این اتفاق را از بعد دیگری نیز نگاه کرد. خیلی اعتقادی ندارم که واکنش نسل جوان با نسلهای گذشته نسبت به مسایل اجتماعی متفاوت است. ما در کشوری زندگی میکنیم که در واکنش به هر اتفاق اجتماعی حتی وقوع زلزله و همدردی با آسیبدیدگان آن نیز در صحنه حضور داشتهایم یا در سایر اتفاقات مذهبی و سنتی این انسجام وجود داشته است. اما در مورد ازدستدادن مرتضی پاشایی تبعات بیشتری داشته است و علامت سوالهای زیادی ایجاد کرد.»اعتمادی
معتقد است باید بحث بیماری مرتضی پاشایی را نیز در نظر گرفت که او در سن جوانی با این بیماری دستوپنجه نرم کرد. او سپس به تاثیر فضای اجتماعی اشاره کرد و گفت: «باید به تاثیر فضاهای مجازی نیز اشاره کنم. طی چند روز گذشته به وضوح تاثیر شبکههای اجتماعی در بازتاب خبرهای مربوط به درگذشت مرتضی پاشایی را دیدیم و جدا از اینکه متاسفانه لحظه غمگینی از لحظات پیش از فوت او نیز از طریق همین شبکهها مخابره شد که به نظرم اتفاق بسیار بدی بود، اما همین شبکههای اجتماعی باعث وحدت مردم در داخل کشور برای عزاداری در فراق او شدند و این اتفاقی است که به هیچوجه کسی از خارج از مرزها آن را هدایت نکرد و کاملا خودجوش بود.»او تاکید کرد که میتوان جنبههای دیگر این اتفاق را نیز بررسی کرد: «مردم ما نیاز به همایشهای خیابانی دارند و لزوما نباید به دلیل مسایل غمانگیز باشد و میتوان آن را هدایت کرد و به آن خط داد تا در جریان اتفاقات مثبت از آن استفاده کرد، فارغ از اینکه عده زیادی به دلیل غم ازدستدادن مرتضی پاشایی راهی خیابانها شدند، عدهای نیز به دلیل همین هیجانات خیابانی در مراسم حضور داشتند و مهم این است که روی این اتفاق، مدیریت درستی
صورت بگیرد.»اعتمادی سخنانش را اینگونه پایان داد: «مهمتر از اینها چیزی که روی من تاثیر گذاشت ازدستدادن یکی از همکاران خوبم بود و باید به این مساله نیز رسیدگی شود که چرا بسیاری با بیماری سرطان دستوپنجه نرم میکنند؟ من هم صدای مرتضی پاشایی را دوست داشتم و مردم این معرفت را دارند که یک شخصیت اجتماعی را مانا کنند.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.