|

نگاهی به فعالیت‌های گروه «هنر و تجربه»

این گروه سینمایی شأن دارد

سحر عصرآزاد

بیش از یک‌ماه از شروع به کار گروه سینمای هنر و تجربه می‌گذرد؛ گروهی که با هدف اکران فیلم‌هایی که کمتر امکان نمایش و ارتباط با مخاطب را دارند، تشکیل شده و برای رسیدن به این هدف برنامه‌ریزی درازمدت داشته است. نکته‌ای که باعث شده به این گروه سینمایی نگاهی خوشبینانه و حرفه‌ای داشته باشیم، همین برنامه‌ریزی و پشتوانه فکری است که با گذر از تجربه‌های ناموفق قبلی همچون آسمان باز و... در واقع مرحله آزمون‌وخطا را از ورای تجربه‌های گذشته طی کرده است. برنامه‌ریزان و مدیران این گروه سینمایی با تمرکز بر اهداف تعریف‌شده و بررسی همه جوانب تلاش کرده‌اند به الگویی برسند که تا حد ممکن به تعریف اولیه این گروه سینمایی نزدیک باشد و اجرایی نزدیک به اهداف تئوریزه‌شده داشته باشد. با چنین نگاه همه‌جانبه‌ای، نخستین گام‌های این گروه سینمایی متفاوت از حرکت‌های شکست‌خورده پیشین برداشته و برنامه‌های اکران این گروه در چهارسالن سینمای تهران و یک‌سینمای مشهد به شکلی گسترده تدوین شد و به مرحله اجرا رسید. برنامه سه‌ماهه پاییز این گروه از مهرماه با گروه‌بندی‌های مختلف و نمایش‌های متنوع در سطوح گسترده آغاز شد که شامل فیلم سینمایی ایرانی، هنر و تجربه ایرانی کلاسیک، فیلم کوتاه، فیلم کوتاه کلاسیک، مستندهای روز، مستند کلاسیک، هنر و تجربه خارجی کلاسیک و هنر و تجربه خارجی روز است. ایجاد امکان و فضایی مناسب برای نمایش فیلم‌های کوتاه و مستند در کنار فیلم‌های سینمایی تجربی و آثاری که احتمال نمی‌رود مخاطب در کوتاه‌مدت از آنها استقبال کند، برآمده از درک یک کاستی در ساختار اکران سینمای ایران و جای خالی اینگونه آثار در تجربه‌های قبلی است. به‌خصوص که در این برنامه‌ریزی فقط فیلم‌های روز موردتوجه قرار نگرفته، بلکه فیلم‌های نمونه‌وار و کلاسیک ایرانی، خارجی، کوتاه و مستند نیز وارد چرخه اکران محدود اما درازمدت شده‌اند و این نکته هوشمندی مدیران و برنامه‌ریزان گروه سینمایی هنر و تجربه را برجسته‌تر می‌کند. طبعا شیوه و شکل نمایش فیلم‌های مختلف با توجه به جنس و ساختار اثر می‌تواند متفاوت باشد و چه‌بسا با برنامه‌ریزی متفاوت و جدید- برای سینمای ایران- بسیاری از فیلم‌هایی که امید چندانی به موفقیتشان در گیشه نمی‌رود، با شیوه جدید اکران بتوانند مخاطب خاص خود را پیدا کرده و حلقه گمشده ارتباطشان با تماشاگران پیدا شود. اکران محدود اما درازمدت این ویژگی را هم دارد که وقتی مخاطب این فیلم‌ها را انتخاب می‌کند و وقت بیشتری به فراهم‌شدن مقدمات تماشای این آثار اختصاص می‌دهد، با ذهنیتی ویژه‌تر به تماشای آنها می‌نشیند و می‌داند که قرار است اثری متفاوت از فیلم‌های رایج و چه‌بسا نامتعارف را به تماشا بنشیند؛ اثری که از زاویه دید هرمخاطب می‌تواند تجربه‌ای خاص باشد، اما قطعا همه در این مولفه اتفاق‌نظر دارند که موفق یا ناموفق‌بودن چنین فیلم‌هایی چیزی از ارزش‌های یک تجربه جدید و جسارت و ریسک‌پذیری سازندگان این آثار کم نمی‌کند. با این نگاه آنچه بیش از پیش مهم و بااهمیت جلوه می‌کند، شیوه انتخاب فیلم‌ها برای قرارگرفتن در عرض یکدیگر و وجود معیاری تعریف‌شده برای قرارگرفتن یک فیلم در این گروه نمایش است. وقتی مخاطب با تماشای چندفیلم به چکیده نقطه‌نظر طراحان و برنامه‌ریزان این گروه در تدوین جدول نمایش گروه سینمای هنر و تجربه می‌رسد، طبعا مسوولیت آنها در انتخاب آثار و ترکیب فیلم‌ها با هم واجد اهمیتی ویژه می‌شود. در اکران اول نمایش فیلم‌های ایرانی سه‌ماهه پاییز فیلم‌های «ماهی و گربه»، «یک‌شب»، «تابور» و «بیداری برای سه‌روز» حضور دارند که در چندمولفه همچون تجربی‌بودن صرفنظر از موفق یا ناموفق‌بودن و سبک‌وسیاق و ساختار متفاوت با هم مشترکند و در مرحله بعد نوع حضور بازیگران شناخته‌شده یا کمترشناخته‌شده مکمل این ویژگی‌های اولیه می‌شود. اما در همین گروه، فیلم «از تهران تا بهشت» هم حضور دارد که با بازیگران گیشه‌ای و قصه‌ای چندپهلو که جنس مقبول‌نیفتادنش برای مخاطب با فیلم‌های دیگر کاملا متفاوت است، این ترکیب را از یکدستی خارج می‌کند. همان‌طور که در اکران دوم این فصل هم در کنار «پرویز»، «پوسته»، «روایت ناپدیدشدن مریم» و «من از سپیده صبح بیزارم»، فیلم «آفتاب، مهتاب، زمین» حضور دارد که بیش از مورد قبل سوال‌برانگیز است. فیلمی که در جشنواره فجر و جشنواره کودک‌ونوجوان دوسال قبل به نمایش درآمد و معلوم نیست مخاطب هدفش چه گروه سنی است؛ فیلمی که نه تجربه‌ای جدید است نه ساختار و سبک‌وسیاقی خاص و قابل‌استناد دارد بلکه با کمترین ظرافت هنری و هوشمندی در شخصیت‌پردازی، روایت، کارگردانی و... از ورای یک‌قصه بدون کشش به‌ظاهر فلسفی، به یک کمدی ناخواسته تبدیل می‌شود و جایی بین فیلم‌های تجربی که در کنارشان قرار گرفته، ندارد. ای‌کاش مدیران و برنامه‌ریزان گروه سینمایی هنر و تجربه که از حامیان دلسوز فیلم‌های مهجور و متفاوت سینمای ایران هستند، دقت‌نظر و جزیی‌نگری بیشتری در انتخاب فیلم‌ها و ترکیب آثار به خرج دهند و پس‌زده‌شدن یک‌فیلم از سوی سینمادار را به‌عنوان تنها مجوز پذیرش آن در این گروه سینمایی در نظر نگیرند چراکه گروه سینمای هنر و تجربه شأن و وجهه خاصی دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.