|

یک سر بریده آمریکایی در مقایسه با 18 سر بریده سوری

اردشیر زارعی‌قنواتی

گروه تروریستی داعش بار دیگر با گردن‌زدن یک امدادگر آمریکایی نزدیک به شبه‌نظامیان سوری، به‌نام «پیتر کسیگ» به صدر اخبار برگشت و جهان غرب را نسبت به جنون خشونت‌طلبی این گروه در وحشت فروبرد. تیتر تمامی اخبار رسانه‌های بین‌المللی بعد از این اقدام، تمام‌قد به تصویر و اسم کسیگ که گویا به‌تازگی به اسلام هم گرویده و نام «عبدالرحمن» را برای خود انتخاب کرده بود، مزین شد و تنها حاشیه کوچکی از آن به گردن‌زدن حدود 18 نظامی سوری که همزمان در ویدیوئی در کنار گروگان آمریکایی با سبعیت بسیار بیشتر به نمایش درآمد، اختصاص یافت. در اینکه گردن‌زدن یک گروگان آمریکایی توسط داعش از آن درجه از اهمیت برخوردار است که رسانه‌های جهان و افکارعمومی نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد جای بحث و تعجبی ندارد، اما بی‌اعتنایی و کم‌اهمیت‌دادن به گردن‌زدن حدود 18سوری در تیتر و تحلیل رسانه دقیقا همان نکته انحرافی و معیار دوگانه است که تصویر کلان مبارزه با تروریسم بنیادگرای داعشی را زیر سوال می‌برد. در حالی که داعش و تروریسم لجام‌گسیخته بنیادگرایی دینی در خاورمیانه و به‌خصوص در سوریه و عراق دشمنان خود از شیعه و سنی، کرد و عرب، مسیحی و ایزدی را در کنار گروگان‌های غربی به‌صورت سیستماتیک زیر ضرب قرار می‌دهد، در آن‌سوی ماجرا ظاهرا هنوز مدعیان مبارزه با تروریسم و داعش در حال سواکردن و انتخاب بین خوب و بد این قربانیان تروریسم هستند. جواب این سوال و دلیل بقای داعش در منطقه به گفته ژنرال «مارتین دمپسی» رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا «تغییر توازن قدرت در جنگ علیه داعش است. او می گوید نبرد علیه این گروه جهادی ممکن است سال‌ها به‌طول بکشد.» در طول همین هفته «باراک اوباما» رییس‌جمهوری آمریکا در یک اظهارنظر کاملا متناقض، تصمیم گرفت تا با تغییر استراتژی خود در قبال تحولات سوریه مبارزه با گروه داعش را با تقویت شورشیان مخالف «بشار اسد» برای سرنگونی حکومت این کشور پیوند بزند. ظاهرا توجیه اوباما برای رویکرد جدید خود بر این پایه استوار است که شکست داعش بدون سرنگونی اسد امکان‌پذیر نخواهد بود. این در حالی است که ارتش سوریه هم‌اکنون در کنار پیشمرگه‌های کرد از جمله در کوبانی در خط مقدم مبارزه با گروه‌های تروریستی همچون داعش و جبهه‌النصره قرار داشته و بیشترین هزینه را پرداخت می‌کند. تجربه تاریخی هم به وضوح نشان داده است تمامی تلاش غرب، ترکیه و کشورهای عرب حامی شورشیان سوریه تا به امروز تنها به تقویت گروه‌های جهادی منجر شده و در عالم واقعیت در میادین جنگ سوریه چیزی به‌عنوان شورشیان میانه‌رو و ارتش آزاد سوریه با تصویر یک آلترناتیو انقلابی و ارتش آزادیبخش هرگز وجود خارجی نداشته است. به همان دلیلی که مبارزه با گروه داعش در عراق بدون هماهنگی با دولت بغداد، ارتش این کشور، پیشمرگه‌های کرد و جذب نیروهای شبه‌نظامی قبایلی سنی هرگز قابل‌تحقق نبوده و رهبران واشنگتن نیز بر این واقعیت صحه گذاشته‌اند، در سوریه نیز نقض این قاعده و عدم ایجاد هماهنگی بین تمامی نیروهای فعال و میدانی مخالف داعش، نه‌تنها نمی‌تواند مسیر پیروزی بر تروریسم را هموار کند که حتی بر پیچیدگی امور و گسترش بسترسازی برای تقویت گروه‌های تروریست همچون داعش منجر خواهد شد. تا زمانی که آمریکا و متحدان غربی- خاورمیانه آن در چارچوب منافع ژئوپلیتیک خود استراتژی جنگی خویش علیه گروه داعش را تنظیم می‌کنند و در یک‌جا دشمن و در جای دیگر همسو با هم قرار می‌گیرند، هیچ پایانی بر آنارشی حاکم بر منطقه و یکه‌تازی تروریسم بنیادگرا قابل‌تصور نخواهد بود. تصور سرنگونی اسد برای سامان‌بخشیدن به اوضاع منطقه و شکست تروریسم جهادی در خوشبینانه‌ترین حالت یک خیال باطل است که تحت هیچ توجیهی با واقعیات موجود همخوانی ندارد. ظاهرا واشنگتن و متحدان غربی آن از تجربه شکست‌خورده و فاجعه‌بار لیبی درس‌های لازم را نگرفته‌اند و همچنان بر یک رویکرد به‌شدت غلط و بی‌ثبات‌کننده پافشاری می‌کنند. در شرایطی که یک سر بریده آمریکایی دنیایی را آشفته می‌کند و چندین‌روز می‌تواند تیتر اصلی رسانه‌های بین‌المللی باشد، اما در کنار همان سر، 18سر بریده دیگر هم بر خاک افتاده و حساسیت چندانی را ایجاد نمی‌کند، داعش و تفکر تروریسم جهادی در منطقه خاورمیانه به حیات و ممات خود ادامه خواهد داد. رزمندگان و به‌خصوص دختران جوان کوبانی به‌خوبی نشان دادند این داعش نیست که قدرتمند و شکست‌ناپذیر است، بلکه رمز بقای آنان در آنارشی حاکم بر منطقه و نگاه سودمندگرایانه بازیگران ذی‌نفع در چارچوب امیال ژئوپلیتیک است که به این گروه اجازه می‌دهد همچنان جایگاه خود را در موقعیت بی‌ثبات عراق و سوریه حفظ کند. در حالی که هرعقل سلیمی می‌پذیرد که فروپاشی ساختار سیاسی- نظامی سوریه در شرایط کنونی می‌تواند به هرج‌ومرج بیشتر و ایجاد بستر مساعد برای رشدونمو گروه‌های تروریستی و جهادی منجر شود، هرگونه پیوندزدن مبارزه با داعش با سرنگونی اسد در خدمت همین آنارشی و تقویت تروریسم بنیادگرا خواهد بود. راه عاقلانه و منصفانه در مخالفت با اسد در وضعیت کنونی از مسیر تلاش برای دموکراتیزه‌کردن ساختار سیاسی سوریه و اقدام برای مصالحه ملی می‌گذرد. تلاش برای تعیین یک نقشه‌راه جهت گفت‌وگوهای ملی در چارچوب‌گذار سیاسی و مصالحه ملی، تنها راه پیش‌رو برای حفظ ثبات و منکوب‌کردن تروریسم است و هراستراتژی به غیر از آن به بیراهه ختم می‌شود که همه‌روزه باید شاهد سرهای بریده و شهرهای ویران‌شده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.