|

تجربه «دانش» در تحول آموزشی

مهدی ملک‌محمد . روان‌شناس آموزشی

1- نظام آموزشی ایران چه در سطح کودکی و نوجوانی که دانش‌آموزان را شامل می‌شود و چه در سطح جوانی و بزرگسالی که دانشجویان را شامل می‌شود، به گواه همه آنها که دغدغه آموزش و تربیت دارند، نقص‌های فراوانی دارد. بزرگ‌ترین نقص این نظام آموزشی همان است که بیشتر اهالی فرهنگ و علم می‌دانند و آن تاکید صرف بر امر آموزش و نپرداختن یا ناقص پرداختن به امر تربیت است. دانش‌آموزان و دانشجویانی که در نظام آموزش و پرورش و نظام آموزش‌عالی فقط باید درس‌هایی را حفظ کنند و در امتحانی سطح حفظیاتشان را آشکار کنند، در مواجهه با دنیای واقعی و زندگی روزمره‌شان وامی‌مانند و نمی‌دانند که چه باید بکنند. این دغدغه، دغدغه امروز نیست که از دیرباز و سالیان پیش، دغدغه همه آنهایی بوده که دل در گرو این سرزمین و کودکان و نوجوانان و جوانان آن داشته‌اند. 2- موسسه خیریه مکتب امیرالمومنین(ع) در سال‌های پیش از انقلاب با همت و دغدغه‌مندی آیت‌الله شهیدبهشتی، شهیدباهنر و آیت‌الله موسوی‌اردبیلی ایجاد شد. دغدغه‌مندی موسسان این موسسه بعد از مدتی از زمان تشکیل، باعث شد که آنها تصمیم به تاسیس مدرسه‌ای بگیرند که در آن نوجوانان و جوانانی تربیت شوند که بتوانند در آینده، ایرانی آباد و سرافراز بسازند. این مدرسه که در سال۱۳۵۱ آغاز به کار کرد نامش «مفید» شد. مدرسه مفید به‌سرعت جای خود را در جامعه باز کرد، به مجتمع آموزشی تبدیل شد و فارغ‌التحصیلانی به جامعه ارایه کرد که هریک منشأ خدماتی در کشور بوده‌اند. آیت‌الله موسوی‌اردبیلی درباره این مجتمع آموزشی گفته‌اند: «اگر خداوند در روز قیامت از من بپرسد به شما این قدر عمر دادیم، امکانات دادیم، توفیق دادیم، با اینها چه کار کردی؟ من هر چه فکر می‌کنم، دستم خالی است. تنها چیزی که برای من امید‌بخش است، همین مدارس مفید و دانشگاه مفید است.» 3- از سال۱۳۸۱، دکتر دانش‌آشتیانی به مدیریت این مجتمع آموزشی برگزیده شد. دکتر دانش با مشورت با جمعی از فرهیخته‌ترین و باتجربه‌ترین مشاوران امر آموزش و تربیت به این نتیجه رسید که باید در نگاه به امر آموزش در این مجموعه آموزشی تغییراتی ایجاد شود. وی تغییر را از دبستان که مهم‌ترین مقطع آموزشی و تربیتی است، شروع کرد و قبل از آنکه نظام آموزش و پرورش به فکر حذف نمره از دبستان‌ها بیفتد، او در دبستان مفید اولویت را به مهارت‌های زندگی و تربیت سالم کودکان و البته شادی آنها داد و در درجه دوم مساله آموزش را قرار داد. اکنون دبستان مفید حضور دارد و همگان می‌توانند از چشم خود مدرسه‌ای را ببینند که اغلب دانش‌آموزانش از تعطیلی گریزانند و با میل خود به مدرسه می‌آیند. این مهم صورت نمی‌پذیرفت مگر با حمایت و نگاه دکتر دانش آشتیانی. 4- آنچه این‌روزها از مجلس و محافل سیاسی شنیده می‌شود این است که اصولگرایان از معرفی دکتردانش به‌عنوان وزیر پیشنهادی علوم به مجلس ناراحت هستند و او را فرد مناسبی برای این امر نمی‌دانند. دلایل آنها حول یک‌محور است که آن حضور و حمایت دکتر دانش از جریانات بعد از انتخابات ۱۳۸۸ است. از این بگذریم که دکتر دانش به‌صراحت این اتهام را رد کرده است، اما سخنی دارم با فعالان سیاسی اصولگرا؛ اگر دکتردانش را برای وزارت علوم مناسب نمی‌دانید و نظرتان بر این است که او باعث انحراف دانشجویان می‌شود، چرا بسیاری از شما کودکان و نوجوانان‌تان را که در سنینی حساس‌تر و انعطاف‌پذیرتر از لحاظ تربیتی هستند، در مجموعه آموزشی مفید ثبت‌نام کرده‌اید و امر آموزش و تربیت آنها را به دکتردانش سپرده‌اید؟ آیا این کار مشمول ضرب‌المثل «یک بام و دوهوایی» نیست؟ آیت‌الله علم‌الهدی، اسدالله عسگراولادی، محمدباقر قالیباف، محسن پیرهادی، مهدی کوچک‌زاده تنها برخی از اصولگرایان سرشناسی هستند که به‌درستی و در انتخابی کارشناسانه و به دور از خط‌کشی‌های سیاسی، نوه، فرزندان یا نزدیکان خود را به مدارس تحت مدیریت دکتر دانش آشتیانی سپرده‌اند و هیچ واهمه‌ای از انحراف فرزندانشان ندارند. تنها یک نتیجه از این دو امر متضاد می‌توان دریافت و آن این است که نگاه و رای برخی از فعالان اصولگرا در امر انتخاب وزیر علوم کارشناسانه نیست و نگاهی «جریانی»، بر انصاف پیشی گرفته است. 5- نظام آموزش‌عالی ما اکنون نیازمند خونی تازه در رگ‌های خود است و دکتر دانش‌آشتیانی در سابقه خود نشان داده، می‌تواند آسیب‌های تربیتی در دوران دانشجویی را با برنامه برطرف کند. فقط حمایت همگان -اعم از اصولگرا و اصلاح‌طلب- را می‌خواهد و اعتماد از همان جنس که پاره‌ای از فعالان سیاسی اصولگرا و اصلاح‌طلب در سپردن فرزندانشان به او کرده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.