|

نیروگاه‌ها بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گاز‌های گلخانه‌ای

با نیاز انسان به منابع انرژی برای تولید غذا، تولید محصولات صنعتی، گرمایش واحد‌های مسکونی و تجاری و حمل‌ونقل و دفع پسماندها ناچار به استفاده از سوخت‌های فسیلی است. سوخت‌های فسیلی مانند زغال‌سنگ، نفت و گاز منبع عمده تولید گاز دی‌اکسیدکربن است. علاوه‌بر این بسیاری دیگر از فعالیت‌های انسانی منجر به تولید گازهای گلخانه‌ای می‌شود. مهم‌ترین منابع انتشار گاز‌های گلخانه‌ای در جهان به هفت گروه طبقه‌بندی می‌شود: 1- تامین و عرضه انرژی که با به‌کارگیری زغال‌سنگ، گازطبیعی و نفت برای تولید برق استفاده می‌شود که در حدود 26درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص می‌دهد. بخش مهم گازهای گلخانه‌ای مربوط به این بخش از فعالیت‌های بشری است. 2- تولید صنعتی (تولید فولاد، سیمان و محصولات شیمیایی) که در حدود 19درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است. 3- فعالیت‌های کشاورزی و دامپروری (شالیزارها، کود‌های حیوانی و مدیریت خاک‌های کشاورزی و باقیمانده امعاواحشای دام‌ها و سوزاندن آنها) که در حدود 14درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است. 4- کاربری زمین، تغییر کاربری اراضی و تخریب جنگل‌ها (تخریب و آتش‌سوزی، بهره‌برداری بی‌رویه و رهاکردن اراضی و تغییر کاربری) که در حدود 17درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است. 5- حمل‌ونقل (شامل استفاده از سوخت‌های فسیلی برای حمل‌ونقل جاده‌ای، راه‌آهن، هوایی و دریایی) که در حدود 13درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است. 6- ساختمان‌های تجاری و مسکونی (تولید انرژی و مصرف سوخت برای گرما و پخت‌و‌پز در خانه) که در حدود هشت‌درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است. 7- پسماندها، فاضلاب و زباله که در حدود سه‌درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای را به خود اختصاص داده است. ملاحظه می‌شود سهم فعالیت‌های مختلف در انتشار گازهای گلخانه‌ای متفاوت است اما آنچه بیش از همه حایزاهمیت است تولید برق، تولید صنعتی و فعالیت‌های مرتبط با بخش کشاورزی است. بر اساس اطلاعات ترازنامه انرژی سال 1391 از مجموع میزان انتشار گازهای آلاینده و گلخانه‌ای ناشی از مصرف انواع سوخت سهم بخش کشاورزی 2/2درصد، صنعت 16/7درصد، حمل‌و‌نقل 24/7درصد، خانگی، تجاری و عمومی 22/5درصد، پالایشگاهی 2/9درصد و نیروگاهی 31درصد است. از این‌رو بخش نیروگاهی بیشترین سهم در انتشار گازهای گلخانه‌ای را داشته و بعد از آن حمل‌و‌نقل، خانگی، تجاری و عمومی است. از سوی دیگر مهم‌ترین گازهایی که منتشر می‌شود دی‌اکسیدکربن است به‌طوری که در بخش کشاورزی 98/7درصد، صنعت 99/6درصد، حمل‌و‌نقل 92/9درصد، خانگی، تجاری و عمومی 99/8درصد، پالایشگاهی 99درصد و نیروگاهی 99/1درصد سهم مربوط به گاز دی‌اکسیدکربن است. در اقتصاد برخلاف حسابداری تنها هزینه‌های پرداخت‌شده بابت تولید کالا و خدمات (هزینه مستقیم و صریح) در نظر گرفته نمی‌شود بلکه هزینه‌هایی که به‌صورت غیرمستقیم به جامعه تحمیل شده نیز لحاظ می‌شود. این هزینه‌ها در حقیقت اثرات خارجی منفی فعالیت است که قسمت اعظم آن شامل آلاینده‌های زیست‌محیطی است. از این‌رو به‌منظور ارزیابی هزینه‌های زیست‌محیطی فعالیت‌های مختلف اقتصادی از مفهوم هزینه‌های اجتماعی استفاده می‌شود. هزینه‌های اجتماعی از نظر تئوری، مخارج موردنیاز برای جبران منابع مورد استفاده جامعه است به‌گونه‌ای که سطح مطلوبیت جامعه ثابت باقی بماند. محاسبات انجام‌شده برای هزینه‌های اجتماعی بخش‌های مصرف‌کننده انرژی در سال 1391 به قیمت‌های سال 1381 نشان می‌دهد که مجموعا 102هزارو650میلیاردریال بوده است. به عبارتی هزینه‌های غیرمستقیم فعالیت‌های اقتصادی (آلاینده‌های زیست‌محیطی) در کشور رقم 102هزارو650میلیاردریال است که از این مقدار سهم بخش کشاورزی 11/6درصد، صنعت 11/6درصد، حمل‌و‌نقل 42/8درصد، خانگی، تجاری و عمومی 3/1درصد، پالایشگاهی 1/3درصد و نیروگاهی 29/6درصد است. ارقام نشان می‌دهد هزینه اجتماعی فعالیت‌های حمل‌ونقل بیش از سایر فعالیت‌هاست. همچنین بررسی آماری نشان داد گاز دی‌اکسیدکربن مهم‌ترین گاز گلخانه‌ای است و برحسب فعالیت، میزان انتشار آن متفاوت است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.