|

پیامد نامزدی بخش خصوصی در جایزه ۱۱۰سکه‌ای

حمله به جایزه «جلال» پس از 7سال

فرزانه ابراهیم‌زاده: نامزدهای هفتمین دوره جایزه ادبی «جلال» در حالی اعلام شد که امسال برخلاف هفت‌دوره گذشته نام‌های شناخته‌شده‌ای در میان اسامی دیده می‌شود. در این دوره همچنین شاهد چرخش برخی رسانه‌ها به سوی این جایزه هستیم که رویکرد فراجناحی‌اش به مذاق عده‌ای خوش نیامده. به‌دنبال اعلام نامزدهای این جایزه، برخی رسانه‌های خبری وابسته به جریان اصولگرا از حضور پررنگ بخش خصوصی و جریان‌های ادبی در میان نامزدها انتقاد کردند. این رسانه‌ها نامزدهای جایزه امسال جلال را «وابسته به جریان شبه‌روشنفکری» معرفی کرده‌اند؛ موضوعی که البته مهدی قزلی، دبیر اجرایی این جایزه آن را حمله رسانه‌ای نمی‌داند. او در این‌باره به «شرق» گفت: «ما براساس قانون آثار را بررسی کردیم. ممکن است سال آینده نامزدها از بخش دولتی باشد، اما امسال براساس ضوابطی که در این جایزه وجود دارد این آثار واجد شرایط نامزدی شده‌اند.» قزلی با بیان اینکه جایزه جلال مهم‌ترین جایزه‌ای است که در حوزه ادبی برگزار می‌شود، اضافه کرد: «بحث‌های حاشیه‌ای به روند برگزاری جایزه خللی وارد نخواهد کرد. جایزه جلال‌آل احمد برای ترویج جریان داستان‌نویسی و ادبی راه‌اندازی شده است و تلاش دبیرخانه نیز برای این موضوع خواهد بود.» جایزه جلال‌آل‌احمد گران‌‌ترین جایزه ادبی ایران است که با مشارکت معاونت فرهنگی وزارت ارشاد و موسسه خانه کتاب، دوم آذر همزمان با سالروز تولد جلال آل‌احمد در سه بخش اهدا می‌شود. جایزه‌ای که در شش دوره قبلی تنها یک برنده در حوزه ادبیات داستانی داشت. تنها برنده این جایزه منصور انوری بود که به‌خاطر کتاب «جاده جنگ» 110سکه را از آن خود کرد. برگزیده‌نشدن هیچ‌یک از نامزدها در شش دوره گذشته در حالی رخ داده که بخش ادبیات داستانی از جایزه کتاب سال به‌دلیل اهدای این جایزه حذف شد. بسیاری از منتقدان جدا از نگاه دولتی به این جایزه علت معرفی‌نشدن نامزد نهایی را بالابودن تعداد سکه‌های این جایزه می‌دانستند که با وجود ردیف بودجه‌ای وزارت ارشاد و با گران‌شدن قیمت سکه این وزارتخانه، برای پرداخت آن دچار مشکل شده بود. موضوعی که امسال برخی مسوولان از جمله وزیر ارشاد گفته‌اند که براساس آیین‌نامه موظف به رعایت آن هستند. آنچه در این دوره در میان نامزدهای جایزه جلال به چشم می‌‌خورد حضور پررنگ ناشران بخش خصوصی است؛ نکته‌ای که در شش دوره قبلی بسیار کمرنگ بود. در فهرست ناشران نیز انتشارات ثالث با سه کتاب در بخش رمان حضور پررنگ‌تری دارد. اوج این انتخاب را در بخش بهترین رمان و بهترین مجموعه داستان می‌توان دید. براساس اعلام دبیرخانه جایزه جلال آل احمد داوران در بخش رمان و داستان بلند پس از مرحله اول، کار را با بررسی ۴۴ اثر در مرحله دوم دنبال کردند تا سرانجام در مرحله سوم، برای ۱۰ اثر به جمع‌بندی رسیدند. در مرحله سوم، از میان ۱۰ اثر نهایی، آرا بر معرفی پنج نامزد جایزه متمرکز شد؛ پنج نامزد نهایی براساس این رای به‌ترتیب حروف الفبا، کتاب‌های «آه با شین» اثر محمدکاظم مزینانی از انتشارات سوره مهر، «بی‌ترسی» نوشته محمدرضا کاتب از نشر ثالث، «روز حلزون» اثر زهرا عبدی از نشر گیسا، «سنگ و سایه» نوشته محمدرضا صفدری از نشر ققنوس و «ملکان عذاب» اثر ابوتراب خسروی از نشر ثالث هستند. در میان این نامزدها به نظر می‌رسد رقابت اصلی در بخش رمان، رقابت میان دو کتاب ملکان عذاب و بی‌ترسی باشد که هردو را یک ناشر منتشر کرده و با استقبال خوبی روبه‌رو شده است. در بخش داستان کوتاه هم انتخاب هیات انتخاب مجموعه داستان‌های «رازهای سانتی‌متری» اثر مردعلی مرادی از نشر روزنه، «در هوای گرگ و میش» اثر محسن عباسی از نشر رخداد نو، «گرمازدگی» اثر فرشته احمدی از نشر افق، «سرطان جن» رامبد خانلری از نشر آگه و «دوربرگردان» اثر میثم کیانی از نشر زاوش است که هر پنج کتاب توسط ناشران بخش خصوصی منتشر شده. اما جایزه جلال دو بخش دیگر هم دارد؛ در بخش نقد ادبی کتاب‌های «گشودن رمان» اثر حسین پاینده، نشر مروارید، «نشانه-معناشناسی دیداری» اثر حمیدرضا شعیری، نشر سخن، «آینه‌های دور و نزدیک» اثر صابر امامی، موسسه خانه کتاب، «شهر و تجربه مدرنیته فارسی» اثر نرگس خالصی مقدم، نشر تیسا و «کارکرد گفتمانی سکوت» اثر لیلا صادقی، نشر نقش جهان است. در بخش مستندنگاری هم انتخاب‌های هیات انتخاب درخور توجه است؛ داوران بخش مستندنگاری هفتمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد از میان هزارو333 اثر دریافتی، در مرحله اول و پس از ریزش اولیه به بررسی 63 اثر پرداختند. در مرحله دوم داوران بر داوری 14 اثر تمرکز کردند و در نهایت 1970 روز در شماره شش ژان پارت، حجت‌الله ایوبی، نشر ثالث؛ پنجره‌های تشنه، مهدی قزلی، انتشارات سوره مهر؛ زندان الرشید، دکترمحمدمهدی بهداروند، انتشارات سوره مهر؛ سفر برگذشتنی، دکترمحمدرضا توکلی‌صابری، نشر قطره و شرح بی‌نهایت، آزرم و فرهاد فخرالدینی، نشر قطره انتخاب شدند. البته به‌دنبال اعلام این نامزدها مهدی قزلی، مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی در نامه‌ای از هیات انتخاب خواست تا نام او را از میان نامزدها حذف کنند. حالا گران‌ترین جایزه ادبی ایران که در سال‌های گذشته بحث‌هایی برای کم‌شدن تعداد سکه‌هایش شده است به دوم آذر چشم دوخته که ببیند شاهین 110سکه‌ای این جایزه بر شانه چه کسی خواهد نشست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.