بررسی نقش رسانهها در آموزش همگانی
لذت کشف جهان را با دیگران شریک شویم
آزاده کیوانی .پژوهشگر پَسادکترا در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا
شاید تابهحال برایتان پیش آمده باشد که کودکی درباره محیط اطرافش از شما سوالی پرسیده باشد که پاسخ آن را بهدرستی نمیدانستهاید یا در زندگی روزمره به مسایلی برخوردهاید که به طبیعت مربوط بوده و توصیف درستی از آن در ذهن نداشتهاید، یا شاید پیغامهایی در خصوص رخدادهای نادر طبیعی دریافت کرده باشید که صحت وقوع آنها برای شما سوالی حیاتی بوده است. ایندست سوالها که زاده ذهن بکر آدمی است، عموما درباره طبیعت پیرامون اوست، درباره پدیدههایی است که انسان در زندگی روزانه به آنها برخورد میکند و بهدنبال یافتن پاسخ آنهاست. سوالهایی که دانستن پاسخ درست آنها نهتنها به شناخت جهان پیرامونش و جایگاه خود در آن کمک میکند، که گهگاه به تصمیمگیریهای درست و تبری از خرافه میانجامد. شناخت علم به همراه روش تفکر علمی به ما کمک میکند تا توضیحی مناسب برای اینقبیل پرسشها پیدا کنیم. برای گسترش علم در جامعه، تکتک ما میتوانیم نقش بسزایی داشته باشیم و در حد توان خود به دوستان و آشنایان و مهمتر از آن به کودکان خود آموزش دهیم. نکته بسیار مهم در اینجا ایناست که باید دقت کنیم تنها مطالب و مواردی را به دیگران آموزش دهیم که از
صحت آن، اطمینان کافی داریم. برای رسیدن به این مهم، یکی از روشهای کارآمد، استفاده از نیروهای متخصص است؛ افرادی که در زمینههای تخصصی مختلف، تبحر داشته باشند، علاوه بر فعالیت حرفهای خود، میتوانند در آن زمینه خاص به آموزش علم برای عموم مردم نیز بپردازند. نکته بسیار قابلتوجه این است که رسانههای عمومی میتوانند نقش غیرقابلانکاری در این زمینه ایفا کنند. رسانههای تصویری، شنیداری و نوشتاری هرکدام به نوبه خود مسوولند؛ هم در آگاهیبخشی علمی به جامعه و هم در ایجاد انگیزه برای بالابردن آگاهی در تکتک اعضای جامعه. جامعهای که سطح آگاهی متوسط بالایی داشته باشد، میتواند زمان مفید بیشتری را صرف پیشرفت و توسعه در زمینههای مختلف کند. دانش و آگاهی از خرافات جلوگیری میکند و به مردم جامعه دیدگاه تازهای میبخشد که منجر به ایجاد خلاقیتهای جدید و سازندگیهای بیشتر میشود. جامعهای که محیط اطراف خود را بشناسد، نسبت به آن احساس مسوولیت بیشتری میکند و میتواند محیط بهتری برای رشد خود و فرزندانش مهیا کند. خوشبختانه در سالهای اخیر، فعالیتهای ترویجی علم در کشورمان در زمینههای مختلف شروع شده است. قطعا این فعالیتها
را با کمک متخصصان، حرفهایها و علاقهمندان ترویج علم، میتوان گستردهتر هم کرد. برنامههای ترویج علم را میتوان به صورت برنامههای تلویزیونی و رادیویی، برگزاری جشنوارهها و گردهماییهای عمومی، کلاسهای آموزشی، وبسایتهای علمی به زبان ساده، مجلات علمی و صفحات علم روزنامهها و حتی بهصورت غیررسمی و آموزشهای ساده به اطرافیانمان، اجرا کرد. تنها در صورت درک اهمیت واقعی ترویج علم، هر کسی که بهرهای از دنیای بیکران و زیبای علم برده باشد، خودش را مسوول خواهد دانست که دیگران را نیز در درک بهتر جهان اطراف سهیم کند و دیگران را از آن محروم نگذارد. آموختن علم علاوه بر بالابردن دانش و آگاهیمان، به ما کمک میکند که مسایل سادهای را که روزانه با آن سروکار داریم به روشهای بهتری تجزیهوتحلیل کنیم و براساس نتایج بهدستآمده، تصمیم گرفته و عمل کنیم. به کارگیری روش علمی، نقش موثری در بالابردن کیفیت زندگی فردی و اجتماعی ایفا میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.