وزیر راهوشهرسازی:
تامین نیاز 50هزارمیلیاردتومانی «مسکن مهر» غیرممکن است
شرق: وزیر راهوشهرسازی امروز به این نتیجه رسیده که مسکن مهر هنوز به بودجههایی کلان و بالغ بر 40 و 50هزارمیلیاردتومان نیاز دارد که امکان تامین آن وجود نخواهد داشت. عباس آخوندی این امر را بیشتر مربوط به تامین زیرساختهای مورد نیاز مسکن مهر میداند و عنوان میکند که برای حل مشکل 300هزار خانواده در استان تهران، قرار است تا پایان سال آینده مسکن مهر را به آنان تحویل دهیم؛ اگر فرض کنیم هر خانواده یک فرزند داشته باشد ما نیاز به 350مدرسه دوشیفته داریم که 700میلیاردتومان بودجه میخواهد. این در شرایطی است که بهگفته وزیر راهوشهرسازی امسال کل بودجه ساماندهی شهرهای جدید کشور صدمیلیاردتومان بوده است. بنابراین ما فقط میتوانیم در موارد اضطراری بودجه تعیین کنیم و در نهایت 20مدرسه میتوانیم بسازیم. برگردیم به همین چندماه پیش. وزیر در سفر خود به استان خراسان رضوی و بازدید از مسکن مهر این استان اعلام کرد هفتهای 110میلیاردتومان بهمدت 70 هفته برای تکمیل پروژههای مسکن مهر تزریق خواهیم کرد. او قول داد که هیچ پول پرقدرت تورمزایی وارد این چرخه نشده و منابع لازم از محل بازپرداخت تسهیلات مسکن مهر تامین شود. به عقیده وزیر با
اجرای این طرح بخشی از مشکلات مسکن مهر مرتفع شده و تحویل واحدها تسریع میشود. اینکه تا چه اندازه این طرح محقق شده است را البته بارها از مسوولان پیگیری کردیم اما این پیگیریها نتیجه خاصی دربر نداشت و سرانجام مشخص نشد که آیا این اعتبار تخصیص پیدا کرده است یا خیر. از آن گذشته کل مبلغی که طی این طرح قرار بود تزریق شود هفتهزارو700میلیاردتومان بوده ولی هنوز چندماه از این مصوبه دولت نگذشته که مشخص شده است این ارقام دردی را از مسکن مهر درمان نمیکند و به ارقامی بسیار بالاتر و تا 50هزارمیلیاردتومان نیاز است. از سوی دیگر عباس آخوندی در مصاحبهای که پیشتر با روزنامه «شرق» داشت، تاکید کرده بود تا مسکن مهر به پایان نرسد امکان اجرایی شدن طرح مسکن اجتماعی که قرار است برای سه دهک اول جامعه یعنی اقشار آسیبپذیر تامین مسکن کند نیز وجود نخواهد داشت. اکنون با معلقماندن طرح مسکن مهر به دلیل کمبود بودجه مشخص نیست سایر طرحهای بخش مسکن چه وضعیتی پیدا کنند. در زمان مصاحبه «شرق» (اسفند92) آخوندی پیشبینی کرده بود پروژه مسکن مهر تا یکسالونیم آینده به اتمام برسد؛ پیشبینیای که امروز به بیان خود وزیر اشتباه از آب درآمده است.
این درحالی است که از همان ابتدای رویکارآمدن حسن روحانی کارشناسان مسکن بارها اعلام کردند که برای اتمام مسکن مهر دستکم به 80میلیارددلار دیگر اعتبار نیاز است چراکه این پروژه تنها با ساخت ساختمان قابل بهرهبرداری نیست و برای مسکونیشدن ساختمانها امکاناتی چون مدرسه، مراکز بهداشتی و درمانی، فروشگاه، پارک و سایر مراکز خدمات عمومی مثل خدمات حملونقل نیز باید فراهم شود. کارشناسان از مسکن مهر بهعنوان یک فاجعه نام میبرند ولی درعینحال توقف آن را امکانپذیر نمیدانند. سرمایهگذاریهای انجام شده و هزینهکردن اقشار ضعیف به امید خانهدارشدن و سکونت برخی افراد در این واحدها از دلایلی است که آنها برای ضرورت ادامه طرح ذکر میکنند. ولی برای توجیهپذیرشدن ادامه این پروژه و تبدیل این طرح از تهدید کنونی به یک فرصت، برخی اقدامات را موثر میدانند. علاوهبر ایجاد هماهنگی بیندستگاهی برای تامین امکانات زیربنایی این مجموعهها و ورود مشاوران ذیصلاح، اصلیترین و برجستهترین پیشنهاد آنها تشکیل یک سیستم مالی قوی برای تامین هزینه ایجاد امکانات رفاهی و تکمیل پروژه است. تحلیلگران معتقدند باید مردم را مشارکت داد و آنها را صاحب سهم
کرد. بدینترتیب هم پروژه تکمیل میشود و هم با نظارت خود مردم و درواقع بخش خصوصی کارها بهنحو شایستهتری پیش میرود؛ اتفاقی که در دوره قبل به دلیل دولتی بودن پروژه نیفتاد و پیمانکاران در عین حال که پول خوبی از دولت گرفتند اما ساختمانهای بیکیفیت و بیدوامی را تحویل دادند. طرحی که نقض غرض شد فریدون یزدانی، کارشناس مسکن از ابتدای اجرای مسکن مهر تاکنون بانکها بالغ بر 40هزارمیلیاردتومان تسهیلات داده و کل تسهیلات تزریقشده به این بخش نیز بیش از صدهزارمیلیاردتومان برآورد شده است. اکنون نیز اعلام میشود 50هزارمیلیاردتومان دیگر هم برای قابل بهرهبرداریشدن این پروژه نیاز است. سوال اینجاست آیا با این میزان اعتبار نمیشد طرحی مناسبتر برای خانهدارکردن اقشار آسیبپذیر اجرا کرد؟ پاسخ مثبت است. اگر برنامه بهصورت حسابشدهای اجرا میشد بهطور قطع امروز شاهد به بار نشستن آن بودیم. مکانیسمی که در آن علاوه بر مکانیابیهای مناسب، پروژه در اختیار بخش خصوصی و بدون دخالت دولت تا این سطح قرار میگرفت. با توجه به اینکه دولت توانایی شناسایی دهکهای هدف را نداشت، ورود دهکهای بالاتر به این
طرح، بار مالی بیشتری را برای دولت ایجاد کرد که در توان او نبود. دولت در این طرح به زمینهای خودآورده، وام با سود چهار درصد پرداخت کرد. درحالی که چرا باید به کسی که زمین تعلق میگیرد وام کمبهره نیز داده شود. براساس همین تصمیمات و برنامهریزیهای اشتباه بود که این طرح به نقض غرض تبدیل شد. فرصتها در حال سوختن است بیتالله ستاریان، کارشناس مسکن روزی که طرح مسکن مهر آغاز شد بیمهابا و بدون برنامه به پیش رفتند. از همان ابتدا مشخص بود که دولت با مشکلات مالی در این پروژه مواجه خواهد شد اما دولت مصمم بود این طرح را اجرا کند و مقابل تمام نظرات مخالف ایستاد و همه عواقب اجرای آن را به جان خرید. دولت با استقراض از بانک مرکزی که پولهای چاپشده را در اختیارش گذاشت نهتنها در پروژه تامین مسکن برای اقشار آسیبپذیر موفق نبود بلکه داغ تورم و گرانی را نیز بر دل تمام اقشار جامعه گذاشت. دولت از ابتدا باید طرحی را به اجرا درمیآورد که تمام اقشار را تحت پوشش داشته باشد، اجرای طرحی همهجانبه که تامین مسکن اقشار آسیبپذیر نیز بخشی از آن خواهد بود. از سوی دیگر دولت باید میدانست که اجرای چنین
طرحی به تنهایی از عهده دولت بر نخواهد آمد. برای تامین مسکن یک تا دو میلیون نفر دستکم به 400هزارمیلیاردتومان اعتبار نیاز است تا این مسکن قابل بهرهبرداری شود. اما دولت گمان میکرد با 50هزارمیلیاردتومان کمدرآمدها را خانهدار خواهد کرد. حال دولت یازدهم با طرحی روبهروست که نه امکان اتمام آن را دارد و نه میتواند آن را رها کند. به این ترتیب دولت در حال از دست دادن فرصتهایی است که میتواند برای اقشار مختلف جامعه اجرا کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.