|

مُوامبر و معنای سبیل

بابک زمانی . متخصص مغز و اعصاب

امسال هم در ماه نوامبر، ماهی که در آن هستیم، تب مُوامبر (ترکیبی از Mustache و November) بالا گرفته است، بالاتر از سال‌های پیش! در بسیاری از کشورهای دنیا از ابتدای ماه نوامبر بسیاری از مردان سبیل می‌گذارند. علامت سبیل، آن‌هم سبیل‌های ازبناگوش‌دررفته در بسیاری از ساختمان‌ها و مراکز خرید به چشم می‌خورد. علامت سبیل تبدیل می‌شود به طرح فانتزی بسیاری از جراید و آگهی‌های تبلیغاتی. از میان مردان مُوامبر ٢١ کشور دنیا مرد مُوامبر جهان برای یک‌سال انتخاب و تصویر او نماد این جنبش برای یک‌سال می‌شود. بنیاد مُوامبر هرساله جوایزی را برای ویدیوهایی که برای این جنبش حداکثر به‌مدت چهاردقیقه تهیه شده‌اند، اهدا می‌کند. سال گذشته این جایزه به آفریقای‌جنوبی اهدا شد. شرکت‌های هواپیمایی علامت سبیل را بر یکی از هواپیماهای خود ترسیم می‌کنند. ویدیوی مُوامبر ٢٠١٢ یکی از 10 ویدیوی پربیننده جهان بود. بسیاری از هنرمندان، ورزشکاران و نویسندگان جهان در جریان جنبش مُوامبر در ماه نوامبر یا سبیل می‌گذارند یا علامت سبیل را بر لباس یا متعلقات خود ترسیم می‌کنند. اینها همه به جهت تبلیغ در جهت جذب اعانات برای مقابله با بیماری‌های مردانه مثل سرطان پروستات و سرطان بیضه و افزایش اطلاعات و آگاهی عمومی در ارتباط با این بیماری‌هاست. اروپا پس از صدسال تنها برای یک‌ماه گویا به قرن نوزدهم بازمی‌گردد؛ زمانی که سبیل یکی از مهم‌ترین علایم مردانگی و زمختی بود؛ زمانی که کمتر مردی را می‌شد بدون سبیل تصور کرد. اما این‌بار سبیل معنای متفاوت مسالمت‌آمیز و انسان‌دوستانه دارد. سبیل، روزی با کناره‌های تیز و روبه‌بالا نماد جنگاوری قیصر‌ آلمان و تزار روس بود، همان سبیل‌هایی که با نگاه به بالا خان و خوانین آن‌هم از نوع ستمگرش را به یاد می‌آورد، سبیل‌هایی که با شارب بلند ریشه‌ای عمیق در تصورات چپ داشت؛ ریشه‌ای که از یک‌سو تا ماکسیم گورکی و از سویی تا خود دایی‌جان یوسف مالیخولیایی امتداد پیدا می‌کرد؛ ریشه منحوسی که خواسته یا ناخواسته خاستگاه بسیاری از سبیل‌ها بوده و هست. حال، جهان باوجود چنین خاطرات و تصورات خشونت‌آمیز و زمختی از سبیل، آن را به‌عنوان نمادی از دوستی و انسانیت برمی‌گزیند! بشر با تمام نمادهای مردانه و زنانه‌اش تبدیل به ‌گونه‌ای با دو جنس متفاوت، اما کاملا متساوی می‌شود. تنها سبیل و مرد نیست که دیگر نشانه سختی و خشونت به‌شمار نمی‌رود، زن هم با تمام نمادهایش دیگر سمبل ضعف و انفعال نیست!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.