|

دست‌های کودکانه با جهانی رنگی

سحرآزاد : غروب جمعه است اما این‌بار پایان یک‌روز تعطیل غمگین نیست، به دلخواه خودتان آمده باشید یا اینکه دعوت شده باشید، فرقی نمی‌کند، تابلوهای رنگی آویخته به دیوار با خطوط کج‌ومعوج همراه با صدای خنده و صحبت‌های کودکانه، ناخودآگاه شما را از هیاهوی خیابان خرمشهر به دنیای دیگری پرت می‌کند. اینجا «آکادمی هنر و ادبیات کودک و نوجوان» است که به مناسبت روز صلح حاصل دوره‌های آموزشی خود را به نمایش گذاشته است. هرچند کارها به بهانه صلح به نمایش گذاشته‌اند، اما محتوای آنها، موضوع‌هایی هستند که در دوره‌های تابستانی این نهاد به کودکان آموزش داده شده‌اند و کارگاه‌های رایگان نقاشی، نمایش خلاق، قصه‌خوانی و... نیز ترتیب داده شده است. به هر طرف که نگاه کنید، کودکی در جنب‌وجوش است یا دست دوستش را گرفته و مشغول پیداکردن برنامه موردعلاقه‌اش یا مشغول نشان‌دادن اثرش به پدر و مادر خود است. تعدادی از بچه‌ها به طبقه پایینی می‌روند تا نمایش دوستان خود را که «نگار استخر» مربی آموزش آنها بوده است، تماشا کنند اما در طبقه همکف جنس دیگری از هنرها به نمایش گذاشته شده است. تابلوهای نقاشی و عکاسی و آثار حجمی روی دیوار یا در گوشه و کنار سالن به نمایش گذاشته شده‌اند. بخشی از این آثار مربوط به کودکان زیر شش‌سال و تعدادی هم آثار کودکان هشت‌تا12ساله است. هرچند فضای کارها تداعی‌کننده آثار کودکان است، اما هریک از آنها نشان‌دهنده هویت هریک از آنهاست و به این معنی نیست که مجموعه‌ای از آثار یک‌شکل و قالب‌بندی‌شده را نشان دهند حتی در برخی از آنها که شاید بیشتر در زمینه عکس مشهودتر است، نمونه‌هایی وجود دارد که کلیشه‌های تصوری بیننده را از عکاسی یک‌کودک هشت‌الی12ساله کمرنگ می‌کند. بخش عمده‌ای از این موضوع به شیوه آموزشی برمی‌گردد که در «آکادمی هنر و ادبیات کودکان و نوجوان» رواج دارد. مهسا قبایی، یکی از مربیان آموزش هنر با بیان اینکه بچه‌ها هرچقدر کوچک‌تر باشند، ذهن بکرتر و خلاق‌تری دارند، به «شرق» گفت: «مساله مهم این است که باید یک‌بستر مناسب برای کودکان ایجاد شود تا بتوانند خودشان را بروز دهند.» او در مورد تفاوت شیوه‌های آموزشی این نهاد با دیگر موسسه‌های آموزشی می‌گوید: «کلاس‌های زیادی در کشورمان برای آموزش هنر برگزار می‌شوند اما بیشتر آنها شامل یکسری ابزار و دیکته‌کردن روش‌های خودشان است. درحالی که این اتفاق نباید بیفتد و مربی باید همراه کودکان باشد چون هر بچه‌ای با توجه به شخصیت خودش، به شاخه‌ای از هنر دلبستگی پیدا می‌کند، مثلا ما در اینجا به همه بچه‌ها نمی‌گوییم الان ساعت سفال است و در پایان کلاس یک‌سری شکلک‌های سفالی هم‌شکل تحویل بگیریم. در واقع به دست‌آوردن مهارت‌های فردی و تکنیکی، سطحی‌ترین بخش آموزش ماست و مربیان هیچ دخالتی در کارشان نمی‌کنند.» به گفته او اولین قدم در آموزش هنر این است که یک‌محیط غنی در اختیار کودکان قرار گیرد: «وقتی یک‌محیط مناسب برایشان ایجاد کنیم، می‌فهمیم آنها از طریق کدام‌یک از هنرها می‌توانند احساسات خود را بیان کنند، مثلا ممکن است بچه‌ای در نقاشی خود تنها، چهارخط کشیده باشد اما 15دقیقه در مورد آن داستان تعریف کند، بنابراین چرا ما باید او را وادار کنیم که معطوف نقاشی شود؟» در کنار تمام کارهای هنری که آکادمی توجه بزرگ‌ترها را جلب کرده، چندباغچه در گوشه گالری سمت راست با گل‌ها و لوبیاهایی که از میان خاک‌ها سربرآورده‌اند، خودنمایی می‌کنند، همچون خود این کودکان که برایشان مهم نیست نتوانند یک تصویر کپی‌شده محیط اطراف خود را منعکس کنند، آنها می‌خواهند خودشان باشند و ذهنیتی را که با آن جهان را تصویر می‌کنند، نشان دهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.