|

سنت حسینی: بخشش در بازار سیاه‌پوش

سعید برآبادی

نور کم‌حوصله پاییز می‌تابد بر خیابان پانزده‌خرداد. مغازه‌ها و دکه‌ها در حال پایین‌کشیدن کرکره‌ها هستند اما حیات در بازار بزرگ تهران دارد جان می‌گیرد برخلاف رسم معمول. سنت حسینی، شب‌های سیاه‌پوش بازار را زنده می‌کند. کمتر خبری از معتادان کارتن‌خواب هست، کمتر خبری از آوارگانی هست که هرشب کوچه‌پس‌کوچه‌های تاریک بازار را ماوای خود می‌کنند. نور چراغ‌ها پاشیده در کوچه‌ها و هیچ پس‌کوچه تاریکی در محدوده بازار پیدا نمی‌شود. کربلایی علی سرسیزدی، از بزرگان صنف پوشاک در حال بارزدن بسته‌های بزرگی است که در کیسه‌های سیاه‌رنگ پیچیده شده: «اینها لباس است، خیرات برای آدم‌هایی که در سیاه زمستان لباس گرم ندارند.» بازار در حال تکان‌خوردن است، این را میرزا سلمان جاوید می‌گوید؛ مردی حدود 60ساله که در بازار آهنگران سری میان سرها دارد: «هرشب بعد از نماز اینجا پاتوق آدم‌های اهل دل و باصفا می‌شود، روضه حضرت عباس و امام‌حسین(ع) برپاست و کسی که از این خوان بی‌نصیب بماند، درویش نیست!» به نظر می‌رسد که مرام آنها در پاسداشت ایام محرم فقط برگزاری یک مراسم سوگواری ساده نیست، کمک به خلق‌الله است، پرداخت خمس‌ها و زکات‌های به‌جامانده و تغییر در روش کار مغازه‌داری با تخفیف‌های ویژه. طالب خیرخواه، نماینده صنف یراق‌آلات که در انتهای مسجد امام، مغازه‌ای کوچک دارد، می‌گوید: «خیلی از فروشنده‌های بازار، نذر و نیازهایشان را برای محرم نگه می‌دارند و با کمک خیرین بازار، حراج می‌گذارند، تخفیف‌های قابل‌توجه می‌دهند و از همه مهم‌تر، شب‌ها در نذری‌های بازار شرکت می‌کنند و به همین خاطر است که معمولا برای پراخت پول نذری‌ها باید توی صف پرداخت بایستیم.» منظورش صف آنهایی است که از بازار داوطلب شده‌اند به دیگ‌های جوشان حلیم و قیمه و آبگوشت کمک کنند و البته آنهایی که اجناس مغازه‌شان را برای بینوایان خیرات می‌کنند. بازار در روزهای محرم زودتر از زمان مقرر تعطیل می‌شود اما جنب‌وجوش دیگری در آن آغاز می‌شود، با آشپزخانه‌هایی که غذای نذری می‌پزند، با ماشین‌هایی که پر هستند از لباس، مواد شوینده، موکت و کیف و کفش نذری. بازار در حال خانه‌تکانی است، سیاه‌پوشیده به عزای سالار شهیدان اما بهانه‌ای هم پیدا کرده برای نوع‌دوستی و مردم‌نوازی و از این فرصت، بی‌نتیجه عبور نمی‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.