|

انتخاباتی غیرایدئولوژیک

داوود هرمیداس‌باوند

فضای انتخاباتی ایالات‌متحده به‌گونه‌ای‌ است که «مردم» آن در لحظه تصمیم می‌گیرند و مانند ساکنان اروپا گرایش ایدئولوژیک ندارند؛ بنابراین تابع رویدادها و وقایع روز و به‌خصوص روزهای نزدیک به انتخابات هستند و دقیقا به همین دلیل باید تاکید کرد در لحظات واپسین امکان دارد رایی که قرار بود به‌نام جمهوریخواهان نوشته شود، به نفع دموکرات‌ها به صندوق انداخته شود و برعکس. پس تاکید لازم این است که «پیش‌بینی قاطع انتخابات برگزارشده در انتخابات ایالات‌متحده‌آمریکا» منطبق بر جغرافیای سیاسی این کشور نیست و مردم خود را پایبند گروه‌ها نمی‌بینند، برای مثال در انتخابات ریاست‌جمهوری و فرمانداری‌ها که به طور همزمان برگزار می‌شد، مشاهده شده است شهری به رییس‌جمهوری دموکرات رای داده اما فرماند‌اری جمهوریخواه را روی کار گذاشته است. با این همه، آنطور که از مشاهدات موجود پیداست، «تصمیم‌گیری‌های غیرقاطع اوباما» شرایطی را به وجود آورده که فضای انتخاباتی به نفع جموریخواهان تعبیر می‌شود و به نظر می‌رسد جمهوریخواهان با تمدید موقعیت اکثریتی خود در کنگره، این‌بار کرسی‌های بیشتری را هم در اختیار خود خواهند دید و همچنین در مجلس سنا هم اختلاف خود با دموکرات‌ها را جبران کنند تا مانند کنگره، شاهد «سنا»یی باشیم که خلاف چندسال اخیر، جمهوریخواهان را به عنوان گروه برتر در خود جای داده است. البته باید اذعان کرد همه‌چیز به اتفاقات روزهای آخر برمی‌گردد و دقیقا به همین دلیل است که اوباما در هفته‌های اخیر سعی داشته تا در مساله جلوگیری از داعش و همچنین به‌نتیجه‌رسیدن پرونده هسته‌ای ایران به توفیق برسد تا از این طریق انتخابات آتی را به نفع حزب متبوع خود ببیند؛ در بعد مسایل جهانی و به‌ویژه پرونده هسته‌ای ایران هم، آمریکا رویه‌ای را ترجیح می‌دهد که اروپایی‌ها و به‌خصوص انگلیس آن رویه را دنبال می‌کنند چراکه این کار دست آمریکا را برای تحریم بیشتر باز می‌کند و در مقابل کنگره‌ای که اکثریتش را راستگرایان افراطی یا نئوکان‌ها در دست دارند و لابی اسراییل هم در آن بسیار قوی است،به سود اوباما خواهد بود. عامل و محور اصلی مذاکرات موضوع آمریکاست؛ یعنی اروپایی‌ها در حقیقت دنباله‌رو آمریکایی‌ها بودند. اوباما در مبارزات انتخاباتی ریاست‌جمهوری خود دونکته را مطرح کرد؛ یکی اینکه سعی می‌کند با ایران مستقیما وارد مذاکره شود و دوم اینکه برای حل معضل کوبا راه‌حل ارایه کند. در دوراول پیشنهادات و نامه‌هایی برای مقامات عالیرتبه ایران فرستاده شد که هیچ‌وقت متن آن نامه‌ها روشن نشد تا مذاکرات به دوردوم ریاست‌جمهوری اوباما کشیده شد و تحریم‌ها شدت گرفت. تحریم‌های آمریکا را درواقع می‌توان به سه‌نوع تحریم تقسیم‌بندی کرد: یکی تحریم‌هایی است که در حیطه اختیارات رییس‌جمهور آمریکاست. اینها تحریم‌هایی هستند که به‌محض اینکه تفاهمی انجام پذیرد، رییس‌جمهور آزادانه می‌تواند تحریم‌ها را بردارد. نوع دوم مصوبه‌ها یا قطعنامه‌های کنگره آمریکاست ولی در این مورد نیز رییس‌جمهور اختیار دارد بر اساس مصالح و منافع کشور آمریکا، آنها را اجرا نکند. نوع سوم تحریم‌هایی که آمریکا علیه ایران وضع کرده، نیاز به قطعنامه‌های جدید دارد و بنابراین مشکل‌تر از تحریم‌های دیگر حذف می‌شوند؛ به‌خصوص تحریم‌های کنگره. از سویی دیگر یکی از استراتژی‌های غرب استراتژی بلوف است؛ مثل ادعایی که ایتالیا قبل از جنگ جهانی داشت، اما در حمله به یونان و آفریقا هم ناکام بود و نیازمند کمک آلمان‌ها شد. با توجه به احتمال پررنگ‌تر‌شدن نقش و سهم دموکرات‌ها در سنا و کنگره، باراک اوباما شرایطی خاص را در دوسال پایانی دولتش تجربه خواهد کرد و رییس‌جمهوری آمریکا به‌خوبی می‌داند دشواری‌هایش بیشتر خواهند شد. البته باید گفت بخش لیبرال دوجریان مهم سیاسی در مواقع تصمیم‌گیری، نگاهی اصولگرایانه به مسایل دارند و به همین دلیل در موقع تصمیم‌گیری بیشتر ترجیحشان این است که منافع ملی را در نظر بگیرند. برای مثال در رای‌گیری‌ای که در دهه گذشته برای برکناری بیل کلینتون از ریاست‌جمهوری و خروجش از کاخ‌سفید داشتند، جمهوریخواهان با عزل او که رییسی دموکرات بود، مخالفت کردند. همچنین در بسیاری از دوران ریاست‌جمهوری، رییس‌جمهور، کنگره‌ای مخالف حزب خود را روی کار می‌دید، اما کمتر پیش آمده است اختلاف سیاسی در امور ایالات‌متحده تاثیرگذاری منفی داشته باشد. همچنین در جامعه متکثر، رییس‌جمهوری تصمیم‌گیری شخصی ندارد و با نظرات این و آن تصمیم‌های مهم را اتخاذ می‌کند و دقیقا به همین دلیل باید اشاره کرد که کنگره تحت‌تاثیر مسایل روز و اتفاقات اجتماعی به بررسی امور می‌پردازد. به همین دلیل باید گفت براساس اختیاراتی که قانون‌اساسی آمریکا در اختیار رییس‌جمهوری گذاشته است، نفراول کاخ‌سفید این مجوز را در اختیار خود می‌بیند که در شرایط ضروری تصمیم‌گیری کند و می‌توان این‌طور نتیجه‌گیری کرد هر تغییری که در کنگره و سنا به وجود بیاید، تغییرات چندانی را برای اوباما و دولتش به همراه نخواهد داشت. البته هر رییس‌جمهوری که در دوسال آخر دوره هشت‌ساله‌اش قرار دارد، به‌‌طور کاملا طبیعی شرایط حساسی را تجربه می‌کند چراکه توفیق یا ناکامی‌اش در سال‌های واپسین، نقش بسیار مهمی در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و شرایط حزب متبوعش دارد و دقیقا به همین دلیل است که دموکرات‌ها تا نوامبر 2016 هرکاری را انجام می‌دهند تا بلکه اوباما در به‌ثمررساندن برنامه‌هایش موفق شود تا اذهان‌عمومی در ایالات مختلف را به این نتیجه برسانند که «آمریکا با دموکرات‌ها به سر منزل مقصود می‌رسد» تا از این طریق بتوانند سال‌های کاخ‌سفیدنشینی خودشان را حداقل به 12سال برسانند که این اتفاق می‌تواند اتفاقی بسیار مهم و حیاتی برای این جریان مهم سیاسی باشد. مساله دیگر این است آیا انتخابات کنگره و نتیجه‌ حاصل از آن می‌تواند در انتخابات ریاست‌جمهوری تاثیرگذار باشد یا نه که باید گفت با وجود قانون نانوشته‌ای که رای به «انتخاب در دقیقه90» می‌دهد، به‌طورطبیعی در هرانتخابات، گروهی می‌توانند شانس بیشتری برای خود قایل شوند که در آخرین انتخابات برگزارشده توانسته‌اند رای مردم را از آن خود کنند. به همین دلیل در شرایطی که در سال2016 کاخ‌سفید حتما باید پذیرای رییس‌جمهوری غیر از رییس فعلی باشد، انتخابات 2014 کنگره و سنا را می‌توان انتخابات مهم‌تری نسبت به انتخاباتی دانست که از سال2008 به بعد برای شناخت اعضای کنگره و سنا برگزار شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.