|

آغاز «دومینو» جهانی؟

سوئد «کشور فلسطین» را به رسمیت شناخت

دولت سوئد حدود یک ماه پس از روی‌کارآمدنش به وعده انتخاباتی خود جامه عمل پوشانید. اکنون سوئد اولین کشور عضو «اتحادیه اروپا» است که «کشور فلسطین» را به رسمیت شناخته؛ حرکتی که فلسطینی‌ها امیدوارند به گام مشابه دیگر کشورها منجر و در نهایت؛ به تقویت و ارتقای جایگاه فلسطین منتهی شود. اقدام سوئد برای به‌رسمیت‌شناختن کشور مستقل فلسطین پس از وعده «استفان لوون»، نخست‌وزیر این کشور در اوایل ماه اکتبر در طول سخنرانی مراسم تحلیفش صورت گرفت. ایده‌ای که بلافاصله از سوی اسراییل و آمریکا مورد انتقاد قرار گرفت. خبر به‌رسمیت‌شناختن کشور مستقل فلسطین از سوی سوئد را مارگوت والستروم، وزیر امور خارجه اعلام و در یکی از روزنامه‌های سوئد نوشت: «تصمیم ما در زمانی بحرانی گرفته شده است چراکه در طول یک‌سال گذشته ما دیدیم که چگونه مذاکرات صلح متوقف شد، تصمیم‌گیری برای ساخت شهرک‌های جدید در سرزمین‌های اشغالی، راه‌حل دو دولت را پیچیده کرد و چگونه خشونت به غزه بازگشت.» به‌گفته او زمانی‌که شهرک‌سازی‌های جدید اسراییل شرایط را برای همزیستی مسالمت‌آمیز اسراییل و فلسطین مشکل‌تر می‌کند، به‌رسمیت‌شناختن کشور فلسطین از سوی سوئد، حداقل کمکی است که می‌توان برای گسترش صلح و زندگی تفاهم‌آمیز بین فلسطینی‌ها و اسراییلی‌ها کرد. دولت سوئد قصد دارد رابطه‌ای برابر بین طرفین مذاکره‌کننده برقرار کند و نقطه عزیمت مذاکره، به‌رسمیت‌شناختن مرزهای پیش از درگیری‌های سال ۱۹۷۶ باشد. والستروم افزوده است: «ما از طریق به‌رسمیت‌شناختن فلسطین می‌خواهیم حمایت خود را از تلاش میانه‌روها در فلسطین ادامه دهیم.» این در حالی است که پیش‌تر «آویگدور لیبرمن»، وزیر امور خارجه رژیم اسراییل که خود از یکی از احزاب تندرو اسراییل است، این اقدام دولت سوئد را «تصمیمی منحوس» و در راستای تقویت عناصر افراط‌گرا توصیف کرده بود. تصمیم دولت سوئد درباره فلسطین نیز در پی بررسی‌های مختلف و با تایید متخصصان حقوق بین‌الملل گرفته شده است. تاکنون شمار زیادی از کشورهای جهان فلسطین را به‌عنوان دولت مستقل به رسمیت شناخته‌اند. به گفته مقامات فلسطینی، تاکنون 134 کشور فلسطین را کشوری مستقل می‌دانند، از جمله هفت عضو «اتحادیه اروپا»- جمهوری چک، مجارستان، لهستان، بلغارستان، رومانی، مالت و قبرس-که پیش از پیوستن به این اتحادیه، کشور فلسطین را به رسمیت شناخته بودند اما کشورهایی چون فرانسه، آمریکا، استرالیا و کانادا تاکنون در این مسیر گامی برنداشته‌اند. این در حالی است که به‌تازگی پارلمان بریتانیا با اکثریت آرا به‌صورت نمادین کشور مستقل فلسطین را به‌ رسمیت شناخت و فرانسه نیز اعلام کرده است که به‌زودی این امر را در دستور کار خود قرار خواهد داد. موج جدید به‌رسمیت‌شناختن کشور فلسطین تحت‌تاثیر جنگ اخیر فلسطین و اسراییل به راه افتاده است؛ جنگی که به کشته‌شدن نزدیک به دو هزار فلسطینی و جریحه‌دارشدن افکارعمومی جهان منجر شد. به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین اگرچه بیشتر جنبه‌ای نمادین دارد اما می‌تواند چانه‌زنی فلسطین در مناسبات جهانی را تغییر داده و وزنه قدرت را به سمت آنان سنگین و فلسطینی‌ها را یک‌قدم به رسیدن به خواسته‌هایشان نزدیک کند. گرچه هنوز مشخص نیست که آیا اقدام دولت سوئد به تنزل جدی در رابطه میان اسراییل و این کشور منجر می‌شود یا نه، اما «اویگدور لیبرمن»، وزیر خارجه رژیم اسراییل از موضع به‌رسمیت‌شناختن دولت فلسطین توسط سوئد ابراز تاسف کرد. «تل‌آویو» همچنین در اولین واکنش عملی در اعتراض به اقدام «استکهلم»، سفیر خود را از سوئد فراخواند. «پال هیرش‌سون»، سخنگوی وزارت امورخارجه رژیم اسراییل در این زمینه گفت: سفیر اسراییل برای رایزنی فراخوانده شده است اما از ذکر این مساله که چه مدت این سفیر در اسراییل می‌ماند، خودداری کرد. اسراییلی‌ها از این هراس دارند که حرکت اخیر سوئد منجر به پیروی دیگر کشورهای اروپایی از این حرکت شود و جایگاه فلسطین در مذاکرات صلح ارتقا پیدا کند. در مقابل اعتراض اسراییل، «محمود عباس»، رییس «دولت خودگران فلسطین» از تصمیم دولت سوئد استقبال کرد. به‌گفته «نبیل ابوردینه»، سخنگوی «محمود عباس»، تصمیم دولت سوئد برای شناسایی دولت مستقل فلسطین «گامی شجاعانه و تاریخی» است. «عباس»، از دیگر کشورهای جهان خواست که از اقدام دولت سوئد پیروی کنند. بسته‌شدن در «مسجدالاقصی» همزمان با اعلام خبر به‌رسمیت‌شناختن کشور مستقل فلسطین از سوی سوئد، روز پنجشنبه در «مسجدالاقصی» برای نخستین‌بار از سال ۱۹۶۷ میلادی به روی پیروان همه ادیان بسته شد. تصمیم دولت اسراییل برای بسته‌شدن در مسجدالاقصی به روی پیروان همه ادیان، به دنبال تیراندازی به «یهودا گلیک»، خاخام راستگرای یهودی صورت گرفته است که عقایدی افراطی در مورد ارکان مذهبی یهودیان دارد. این خاخام یهودی زخمی شده است و پزشکان بیمارستان حال وی را وخیم اعلام کرده‌اند. در پی این امر، سخنگوی «محمود عباس»، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین ممنوعیت ورود به این محوطه را به منزله «اعلام جنگ» علیه فلسطینیان، اعراب و مسلمانان توصیف و به‌شدت آن را محکوم کرد. در نهایت پس از درگیری فلسطینیان با نظامیان اسراییلی، رژیم اسراییل بیش از سه‌هزار نیروی پلیس را در سراسر قدس‌اشغالی مستقر کرد و به‌منظور کاهش خشم فلسطینیان مجبور شد در میان تدابیر شدید امنیتی مسجدالاقصی را بازگشایی کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.