معاون دبیرکل «سازمانملل» در تهران:
توافق ایران و «1+5» به نفع جهان است
زینب اسماعیلی: بیراه نیست اگر بگوییم که حضور مقام دوم سازمانملل در مراسم روز سازمانملل در تهران، نشاندهنده اهمیت ایران برای این نهاد بینالمللی است. بعدازظهر سهشنبه بود که «یان الیاسون» بعد از سفری که بیش از 12ساعت بهطول انجامید، به تهران رسید و همان عصر چند دیدار با مقامات ایرانی انجام داد. از مقر سازمانملل در حدفاصل خیابان اول و رودخانه شرقی «منهتن» تا محله «دروس» و دفتر سازمانملل در تهران فاصله زیادی است. اگرچه هر دو در بالای شهر (up town) دو شهر نیویورک و تهران قرار دارند اما فضای دو شهر، آنقدر متفاوت هست که بتواند یک مقام سازمانملل را به بیشتردیدن دعوت کند. مراسمها و یادبودها در مجموعهای مثل سازمانملل مانند یک آیین مهم به پا میشود: روز صلح، روز فرهنگها و ملل مختلف، ... و روز سازمانملل. این مراسم در تهران با حضور یان الیاسون، معاون دبیرکل سازمانملل متحد و عباس عراقچی، معاون امور بینالملل وزارتخارجه برگزار شد: در مرکز همایشهای وزارت خارجه. بعدازظهر همین روز هم، یان الیاسون با محمدجواد ظریف دیدار کرد. او کمتر از یکماه پیش هم در حاشیه مجمععمومی سازمانملل در
نیویورک با ظریف دیدار کرده بود که البته خبر آن منتشر نشده بود. همچنین این مراسم مصادف بود با شصتونهمین سال تاسیس سازمانملل متحد. امسال سازمانملل وارد هفتادمین سال خود میشود و شاید زمان مناسبی باشد برای اجرای بیشتر منشورمللمتحد. منشوری در جیب «الیاسون» پشت تریبون میگوید همیشه منشور ملل متحد را در جیب بغلش همراه دارد و آن را برای دیدن حاضران جلسه از جیبش بیرون میآورد. سالن، طراحی متقاطعی دارد و کاملا پر است، دو «السیدی» حاضران در دو سوی سالن را به سخنرانان نشان میدهد. آفتاب نیمروزی از لای پردههای تور، ضلعی از سالن را در برگرفته و خبری از سوز باد پاییزه صبحگاهی نیست. الیاسون در دولت سوسیال دموکرات سوئد وزیر امورخارجه، سفیر سوئد در سازمانملل و رییس مجمععمومی سازمانملل نیز بوده است. اما نزدیکترین سمت او مرتبط با تهران، به سالهای جنگ ایران و عراق برمیگردد. او در جریان جنگ ایران و عراق - 1359 تا 1365 (1980 تا 1986)- مشاور و نماینده شخصی دبیرکل وقت سازمانملل بود. اگرچه در سالهای جنگ، ایران تعامل چندانی با سازمانملل نداشت، اما وزیر خارجه فعلی کشور، آنزمان نماینده ایران در
سازمانملل بود که به نظر میرسد رابطه گرم فعلی ظریف و الیاسون هم به آنزمان بازمیگردد. روز گذشته در دیدار ظریف و الیاسون، ظریف نهایت میزبانی را به جا آورد و تا پایین پلهها به استقبال او آمد. البته از این دیدار غیر از عکس، خبری منتشر نشد. او عصر چهارشنبه نیز با علی شمخانی، نماینده رهبری و دبیر شورایعالی امنیت ملی نیز دیدار کرد، خبرها نشان میدهد که سخنان شمخانی عمدتا بر محور انتقاد از سازمانملل بود. در دیدارهای روز گذشته، محمد خزاعی نماینده پیشین ایران در سازمانملل الیاسون را همراهی میکرد. الیاسون در سخنرانی خود از وظایف سازمانملل برای برقراری صلح و امنیت گفت: «سازمانملل در برابر مردم پاسخگوست و همه مردم این سوال را میپرسند که آیا سازمانملل همه تلاش خود را برای برقراری صلح انجام داده است؟» او که به برقراری صلح و امنیت در منطقه تاکید دارد، گفت: «باید از وقوع نزاع و جنگ در جهان جلوگیری کنیم.» او به نقض حقوق بشر در سراسر جهان، اشاره کرد و گفت: «باید درباره حقوقبشر آگاهسازی کنیم. نقض حقوق بشر یک هشدار اولیه برای نظامهای آینده است. در جهان کنونی نمیتوانیم همه مسایل را به تنهایی حل کنیم. ملتها و
کشورها باید بهگونهای عمل کنند که رویکرد جهانی داشته باشد و منافع همه ملتها فراهم شود.»الیاسون به برنامه سفر سهروزهاش به تهران و دیدارهایش اشاره کرد و گفت: «در این دیدارها درباره مسایل منطقهای از جمله عراق و سوریه گفتوگو شد و همچنین اتخاذ نقش سازنده در یافتن راهحل در بحرانهای جهان نیز یکی از محورهای گفتوگوی ما بوده است.» او در پایان صحبتهایش به موضوع مذاکره هستهای ایران و کشورهای 1+5 نیز اشاره کرد و گفت: «امیدوارم ایران و 1+5 به موافقت دست یابند و نتایجی به همراه داشته باشد، زیرا این توافق نهتنها برای ایران و 1+5، بلکه برای جامعه جهانی منفعتزاست. ضمن اینکه هم برای توسعهنیافتن سلاح هستهای منافعی به همراه دارد هم کمکی به دستیابی به راهحل مشکلات عدیده جهان خواهد بود.»نوبت سخنرانی میزبان بود، عباس عراقچی ابتدا به زبان انگلیسی به معاون «بانکیمون» خوشامد گفت و از حضورش در تهران ابراز خوشبختی کرد. عراقچی که معاون بینالملل وزارتخارجه است، سخنرانیاش را از روی متنی میخواند. او از وجود بیعدالتی در جهان، ظلم و تبعیض گفت: «واقعیتهای جهان مرتبا این نکته را به ذهن متبادر میکند که اقدامات جمعی
و تلاشهای جهانی، مشارکت همه کشورها را بیش از هر زمان دیگری ضروری کرده است. همکاری یک انتخاب نیست، بلکه الزامی است که باید در کارکرد نظام مللمتحد متجلی شود.»عراقچی به قربانی تروریسمبودن ایران اشاره کرد، همچنین از پیشرفتهای قابل توجه ایران در تحقق اهداف توسعهای یاد کرد و گفت: «این دستاوردها در شرایطی حاصل شده است که برخی قدرتها با بهانهجوییهای واهی با توسل به تحریمهای ناعادلانه و ضدبشری به اشتباه راهبردی خود علیه ملت مستقل و مقاوم و پرتوان ایران اصرار میورزند. ما برای فرآیند تدوین دستور کار توسعه پس از 2015 که در حال حاضر در سازمانملل در جریان است، اهمیت زیادی قایلیم.»معاون وزیر امور خارجه ایران ادامه داد: «دولت جمهوری اسلامی ایران برای استفاده از ظرفیتهای سازمانملل و در حمایت از اولویتهای توسعهای کشور طی یک فرآیند مشارکتی با تیم کشوری سازمانملل همکاریهای فیمابین را در قالب سند چارچوب کمکهای توسعه مللمتحد (آن دو فه) و اسناد برنامههای کشوری ارتقا داده است. اصل مالکیت کشوری مهمترین مولفه حاکم بر این اسناد است. تمامی این اسناد از برنامه پنجساله توسعه جمهوری اسلامی ایران الهام میگیرند.
اطمینان دارم که این رویکرد، تعاملات مفید و درازمدت، میان ایران و سازمانملل را محکمتر خواهند کرد.»دفتر سازمانملل در تهران با 18زیرمجموعه و بیش از 400پرسنل فعالیت میکند که 90درصد آنها ایرانی هستند. این کارگزاریها مانند دفتر اصلی سازمانملل در بخشهای مختلفی مانند امور پناهندگان، محیطزیست، کودکان، بهداشت، برنامه غدایی جهان، توسعه و... فعالیت میکنند. اهدای لوح تقدیر به ایران الیاسون در انتهای مراسم به خواست گریلوییس، رییس دفتر هماهنگکننده سازمانملل در تهران برای اهدای لوح تقدیر سازمانملل به جمهوری اسلامی ایران ایستاد و بعد از دادن لوح جلدچرمی قهوهای به عراقچی، مثل تمام اینگونه مراسمها دست یکدیگر را فشردند و برای ثبت در کادر عکاسان، لبخند زدند. الیاسون که شخصیت گرم و پرهیجانی دارد برای ثبت چهره بهتر برای دقایقی عینک فریم مشکی خود را هم برداشت. روز گذشته خلاصهگزارش فعالیتهای توسعهای انجامشده در جمهوری اسلامی ایران در سالهای 2012 و 2013 تحت عنوان «چارچوب کمکهای توسعهای مللمتحد» (UNDAF) توسط عراقچی و الیاسون رونمایی شد. انتقاد از سازمانملل علی شمخانی،
دبیر شورایعالی امنیتملی در دیدار با الیاسون به برخی عملکردهای سازمانملل انتقاد کرد و با اشاره به انتظار دولتها و ملتهای جهان از سازمانملل بهعنوان نهاد بیطرف و مرجع در رسیدگی فوری به بحرانها و مشکلات جهانی خاطرنشان کرد، بهنتیجهنرسیدن در محکومیت اقدامات رژیم صهیونیستی درباره حمله به مردم غزه و 51روز بمباران خانهها، پناهگاهها، بیمارستانها و حتی مدرسه سازمانملل باعث گستاخی بیشتر این رژیم و احتمال تکرار حملات خواهد شد. شمخانی از عدم انتشار گزارش از سوی سازمانملل در مورد پیدانشدن سلاح شیمیایی در سوریه انتقاد کرد و گفت: «واکنش مناسب نشانندادن سازمانمللمتحد درباره نقض حاکمیت ملی کشورها و ایجاد رویههای غیرقانونی موجب زیرسوالرفتن منشور سازمانملل و شکلگیری جریانات خودسر و در نهایت گسترش تروریسم میشود.»او همچنین تاکید کرد که «ایران در موضوع هستهای به استمرار مذاکرات خود با کشورهای 1+5 و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در چارچوب برخورداری از تمام حقوق خود و رعایت قوانین موجود معتقد است و گزارشهای اخیر نیز همچون گذشته پایبندی ایران را به انجام تعهدات و صلحآمیزبودن برنامه هستهای نشان
میدهد.»البته شمخانی، اعلام اینکه «ایران آماده همهنوع همکاری بشردوستانه درباره سوریه است، تاکید کرد: «ایجاد ابتکاراتی مانند ایران - سوریه - سوییس میتواند از آلام و مصایب مردم این کشور بکاهد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.