|

بالاتر از «داعش»

قباد حیدر

شاید کسی باور نکند در این قرن هنوز کسی یا کسانی باشند که در مخیله خود اندیشه کشورگشایی و مملکت‌دزدی را بپرورانند. اما می‌بینیم تاریخ هم مثل وجود ازل و ابد ندارد، جاری است و پرماجرا. کسانی که تا چندی پیش در مزارع و ادارات و کسب‌وکار خود مشغول به کار بودند اینک مبدل به قاتل یا مقتول شده‌اند، چه عاملی سبب بروز اینگونه افکار و به‌اجرادرآوردن آن می‌شود؟ گزینه‌های بسیاری می‌تواند انگیزه باشد. زیاده‌طلبی، قدرت، پول، افتخار و گزینه‌های دیگری همچون تکالیف مذهبی. اما اصلی‌ترین محرک و عامل این پیدایش را نباید نادانی و دوربودن از معانی و ارزش‌های بشری قلمداد کرد؟ تمام ادیان برای رستگاری و بهبود زندگی انسان ظهور و حضور یافته‌اند و می‌بینیم در حال حاضر کج‌فهمی‌ها در این مورد عامل اکثر ستیزهاست. رابطه آمر و امربر و کسانی که آگاهانه بر ناآگاهان فرمان می‌رانند دلیلی دیگر است. گروه ستیزه‌گر «داعش» که داعیه خلافت اسلامی دارند در این بین چه‌کسانی هستند و چه هدفی را دنبال می‌کنند. جدای از قطعیت تولد نامشروع آنان توسط طرفین خصومت‌های آشکار و پنهان منطقه‌ای باید به هویت حقیقی آنان پرداخت. آیا افراد «داعش» هریک عقیده‌ای برابر با رهبر خود یعنی ابوبکر بغدادی دارند؟ یا عوامل متعددی دلیل بر پیروی و همراهی آنها شده و از آنان خشن‌ترین انسان‌های عصر خود را ساخته است؟ افراد گروه «داعش» انسان‌های معمولی هستند. همین معمولی‌های اطراف ما و چون ما، اما در کوتاه‌زمانی انگیزه‌هایی برای کشتار یافته‌اند. بسیاری از آنان پیش از این حتی نام ایزدیان را نشنیده و حتی اکراد را گرامی داشته و شاید دوستانی گرامی در بین کرد‌ها داشته‌اند و تصوری به کینه‌ورزی، غارت، کشتار و به‌یغمابردن زندگی آنان نداشته‌اند و چه‌بسا اگر از این حالت مسخ بیرون بیایند از کرده پشیمان شوند. اما مسخ‌شدن زمینه می‌خواهد؛ بستر اینگونه مسخ نادانی است و بی‌اطلاعی و بی‌هویتی فردی و اجتماعی؛ تمام گزینه‌هایی که سمپات‌های «داعش»ی سرشار از آنند. انگیزه غارت، چپاول و دستیابی به زنان و مقررات بی‌مقررات جنگ، مردانی مسلمان و وازده اجتماعی در اروپا را نیز به این کارزار کشانده است. مزدوران خسته از زندگی و بی‌هدفی که کشتن و کشته‌شدن برای آنان می‌تواند هدفی باشد بی‌آنکه به درد بزرگ مرگ و آوارگی طرف مقابل فکر کنند. خدای کرد‌های «سنجان» و «کوبانی» با خدایان دیگر ادیان فرقی ندارند. تعاریف خدا در ادیان مختلف یکی است. تمام عظمت‌ها متعلق به اوست و پیروان هر مذهبی از خدای خود مهربانی و برکت طلب می‌کنند. اما چیزی فراتر از «داعش» وجود دارد که مردانی را که سرپرست یک خانواده‌اند و پدرانی مهربان برای فرزندان خود تیغ به‌دست به سرزمینی دور می‌فرستد تا کسانی را که هیچ شناختی از آنان ندارند را سر ببرند و به دختران و زنان گرامی آنان تجاوز کنند و کنیزوار با انسان‌هایی که آفریده خدایی واحد هستند برخورد کنند. آیا ما با جانورانی آدم‌نما طرف هستیم؟ کسانی که فریفته تفکر دیگرانند؟ و متوجه نیستند لذت فرصت و قدرت اینگونه چیزی گذراست و آنچه که اتفاق می‌افتد شلیکی است که اول به جان دشمنت می‌نشیند و لاجرم، کمانه‌ای به‌سوی ضارب خواهد داشت. شاید بر افراد «داعش» نیز باید دل سوزانید؛ کسانی که طی تاریخ خون ریخته و خونشان ریخته شده است؛ کسانی که گلوله در آنها درد ایجاد می‌کند و زنان و فرزندانشان بر پیکر‌های خونین آنها خواهند گریست و اجسادشان در بیابان‌ها متعفن خواهد شد و شاید بزرگان و آمران آنان، چه پیروز و چه شکست‌خورده، از غایله بگریزند، اما عاملان جنایات هولناکی شده‌اند که به دستور آنان و توسط سربازان پیاده انجام شده است. آنچه که ماندنی است ملت‌ها و تاریخ آنان است؛ اقوامی که چون جویبار‌های روان در سطح کره خاکی همواره در گذرند و گاه به رنگ سرخ درمی‌آیند و گاه آیینه آسمانند. «هیتلر»ها و «میلوسوویچ»‌ها و امثالهم تنها قادر به متعفن‌کردن بخشی از این عظمت هستند عظمت انسان، اما خود در تاریخ جاودانه متعفن می‌مانند. افراد «داعش»، جنگاوران خسته‌ای هستند که در پی رسیدن به خوشبختی، هست و نیست کسانی در طبقه اجتماعی خود را به تاراج می‌برند و این بخشی از خصایل آدمی است که به‌سرعت مبدل می‌شود؛ از برزگری به یک دژخیم. بالاتر از «داعش»، تفکری است که عروسک‌گردان این فاجعه است؛ کسانی که از خون و رنج دیگران ارتزاق می‌کنند و همواره خوراک خود را در نادانی‌ها می‌یابند. ضرب‌المثلی جدید می‌گوید «اگر مرادها نمی‌گفتند؛ مریدها، یکدیگر را نمی‌کشتند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.