|

احزاب حامی غرب در انتخابات پارلمانی اوکراین پیروز شدند

دنده‌عقب «کیف» به سمت اروپا

انتخابات پیش از موعد پارلمانی در اوکراین نتایجی قابل‌پیش‌بینی به‌همراه داشت. «یک اکثریت حامی اوکراین و اتحادیه اروپا» در پارلمان درست همان خواسته‌ای بود که پترو پوروشنکو، رییس‌جمهوری آن کشور، از رای‌دهندگان می‌طلبید؛ رویایی که گویا به‌زودی محقق خواهد شد. درحالی‌که به گزارش کمیته مرکزی انتخابات اوکراین، تا روز دوشنبه حدود 35درصد از آرای اخذشده، خوانده شده‌اند، حزب «جبهه مردم» به رهبری «آرسنی یاتسنیوک»، نخست‌وزیر وقت اوکراین، با بیش از 21درصد آرا، پیشتاز انتخابات پارلمانی آن کشور است. فهرست حامیان پترو پوروشنکو نیز تنها با چندصدم درصد اختلاف در رده بعدی قرار دارد. این درحالی است که نتایج یک نظرسنجی پای صندوق‌های رای حاکی از آن است که از هفت حزب راه‌یافته به ورخوونا رادا، پارلمان اوکراین، شش‌حزب، طرفدار پیوستن آن کشور به ناتو و اتحادیه اروپا هستند. براساس نتایج این نظرسنجی‌ها، فهرست حامیان پترو پوروشنکو به رهبری «ویتالی کلیچکو»، بوکسور سابق و شهردار کنونی کی‌یف که وارد رقابت‌های انتخاباتی شده، با اخذ 23درصد آرا بالاتر از حزب جبهه مردم قرار گرفته است. حزب «ساموپومیچ» به رهبری شهردار لویو، حزب راست و پوپولیست «رادیکال»، حزب دست‌راستی «اسووبودا» و حزب ملی‌گرای «سرزمین پدری» به رهبری یولیا تیموشنکو، نخست‌وزیر اسبق اوکراین نیز همگی توانسته‌اند حداقل آرای لازم برای ورود به پارلمان را به دست آورند. انتخابات پارلمانی اوکراین شاید نشانی بر پایان یافتن دوران پساکمونیستی در آن کشور باشد، اما هنوز نتوانسته است ردپای حامیان روسیه را به کلی از مهم‌ترین مرجع تصمیم‌گیری آن کشور پاک کند. با وجود آنکه حزب کمونیست احتمالا برای اولین‌بار از راهیابی به پارلمان بازخواهد ماند، اما بلوک مخالفان به‌عنوان اردوگاه بازماندگان دولت فراری ویکتور یانکوویچ، توانسته ‌است حدود 9درصد از آرا را به خود اختصاص دهد. بلوک مخالفان که نام هشت‌نفر از اعضای سابق «حزب مناطق» یانکوویچ در فهرست انتخاباتی آن به چشم می‌خورد، درصدد است تا ضمن معرفی و اجرای طرح آشتی ملی و تلاش در راستای بازسازی استان جنگ‌زده دونباس، در طرح توافق تجاری و الحاق به اتحادیه اروپا اصلاحاتی به عمل آورد. با این حال، به نظر می‌رسد بلوک مخالفان برای دستیابی به اهداف خود، سد بزرگ ائتلافی مطلق در پارلمان را پیش‌رو دارد. ائتلاف، گریزگاه پوروشنکو پوروشنکو در کنفرانس خبری روز دوشنبه خود، از آغاز مذاکرات برای تشکیل ائتلاف در پارلمان خبر داد. او با بیان اینکه اعلام نتایج نهایی انتخابات تا 10روز به طول می‌انجامد، این مدت را برای دستیابی به توافقات درباره ائتلاف آتی پارلمان کافی دانست. تشکیل ائتلاف با بیش از نیمی از 450 نماینده پارلمان، به پوروشنکو امکان خواهد داد تا نخست‌وزیر موردنظر خود را بر کرسی بنشاند. با وجود آنکه مطابق گمانه‌زنی‌ها، پوروشنکو بر نخست‌وزیری «ولایمیر گرویسمن»، یکی از وزرای کنونی دولت نظر دارد، اما تشکیل ائتلاف بدون حضور «جبهه مردم» نامحتمل به نظر می‌رسد؛ حضوری که به احتمال فراوان به شرط نخست‌وزیری دوباره یاتسنیوک حاصل می‌آید. البته باید توجه داشت از آنجایی که براساس نظام انتخابات پارلمانی اوکراین، تنها نیمی از نمایندگان از فهرست احزاب انتخاب می‌شوند و نیمه دیگر را برندگان حوزه‌های انتخابی تشکیل می‌دهند، نتایج منفک حوزه‌ها می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در آرایش ائتلاف و کابینه دولت ایفا کند. از طرف دیگر، ضرورت تشکیل ائتلاف، کمکی ناخواسته به رییس‌جمهوری کنونی اوکراین است که در هر گوشه از کمپین انتخاباتی حامیانش، وعده اصلاحات عمیق سیاسی و اقتصادی به چشم می‌خورد. ائتلاف استراتژیک با احزابی که در غیاب اپوزیسیونی تاثیرگذار، همگی حامل برنامه‌هایی مشابهند، بیش از هرچیز پوسته دموکراتیک دولت کنونی را حفظ می‌کند. کافی‌ است نگاهی به برنامه‌های 27 حزب رقابت‌کننده در انتخابات بیندازیم تا به استثنا چند مورد محدود، با سرفصل‌هایی مشابه روبه‌رو شویم: پیوستن به اتحادیه اروپا، مبارزه با فساد، اصلاح نظام مالیاتی، تضمین تمامیت ارضی اوکراین، نوسازی ارتش، مخالفت با جدایی‌طلبی و اوکراینی فدرال، معرفی فهرست‌های باز انتخاباتی، بهره‌گیری از منابع جایگزین انرژی و مرکززدایی از قدرت. درست همین مورد آخر است که می‌تواند پاشنه آشیل پوروشنکو و پارلمان یکدست اوکراین شود. در شرایطی که پروژه اصلاحات سیاسی و اقتصادی با مخالفت‌های بسیاری از سوی عموم مردم اوکراین همراه است، نخست‌وزیری یاتسنیوک علاوه بر آنکه پوروشنکو را از اتهام انباشت قدرت مبری می‌سازد، می‌تواند تا حدودی از بار سنگین این مسوولیت بر دوش پوروشنکو بکاهد. دونباس در پی دولتی مستقل پترو پوروشنکو یکشنبه‌شب در جمع هواداران خود از رای اکثریت مردم که به نظر او، گامی در جهت پیشبرد طرح صلح و یافتن راه‌حلی سیاسی برای منازعات دونباس بود، تشکر کرد. اما حتی حضور او در ساعات آغازین رای‌گیری با لباس نظامی در یکی از مراکز رای‌گیری در شرق اوکراین که پیش‌تر در اختیار شورشیان جدایی‌طلب بوده نیز نتوانست بسیاری از ساکنان جمهوری‌های خودخوانده دونتسک و لوهانسک را از تصمیم بر تحریم انتخابات منصرف کند. به گزارش ناظران بین‌المللی انتخابات، در حالی‌که در مناطق جنگ‌زده شرق اوکراین درروز انتخابات آرامشی نسبی برپا بود، اما حدود 10درصد از واجدان شرایط در انتخابات شرکت نکردند. این درحالی است که نتایج حوزه‌های انتخاباتی دونباس حکایت از پیشتازی بلامنازع «بلوک مخالفان» دارد. رهبران شورشیان هوادار روسیه پیش از این اعلام کرده بودند مانع از برگزاری انتخابات در حوزه‌های تحت کنترل خود در شرق اوکراین می‌شوند. با این اوصاف، مشارکت مردم در شهرهای شرقی اوکراین که از شورشیان بازپس گرفته شده‌اند نیز تعریف چندانی نداشته است. به گزارش الجزیره، حضور سنگین نیروهای دولتی در شهر شرقی اسلوویانتسک نیز نتوانست ساکنان این شهر را به پای صندوق‌های رای بکشاند. شاید همین رویگردانی ساکنان شرقی اوکراین سبب شده باشد تا روسیه از روند انتخابات پارلمانی اوکراین ابراز خشنودی کند. گریگوری کاراسین، معاون وزیر خارجه روسیه، روز دوشنبه اظهار داشت پیروزی احزابی که حامی رفع مسالمت‌آمیز بحران اوکراین هستند، امیدها را برای بازگشت به توافقات مینسک پررنگ‌تر می‌کند. از زمان امضای پیمان آتش‌بس بین نیروهای دولتی اوکراین و شورشیان جدایی‌طلب در پنجم سپتامبر تاکنون، بیش از 300نفر در درگیری‌های طرفین کشته شده‌اند. جدایی‌طلبان اوکراینی اعلام کرده‌اند ماه آینده در انتخاباتی مستقل، دولت جمهوری خلق خود را تشکیل خواهند داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.