توافق با 1+5؛ سخت اما شدنی
زمان برای توافق هستهای به شمارش معکوس رسیده است، تا 24نوامبر کمتر از یکماه مانده و مذاکرهکنندگان هستهای پرفشار در حال مذاکره هستند. مذاکره در قالبهای مختلفی برنامهریزی میشود؛ اغلب مذاکرات در قالب دوجانبه و سهجانبه برگزار میشود. همه مذاکرهکنندگان میدانند که چه کار سخت و چه روزهای پرفشاری در پیش دارند. اظهارنظرها حاکی از باقیماندن برخی اختلافات بر سر موارد کلیدی است که میتواند توافق هستهای را نافرجام کند. اما هر دوطرف در یکسال گذشته مذاکره نشان دادهاند که قصد ندارند زیر میز بزنند. گستردهای در یکسال گذشته در سطح وزیر، معاون وزیر و کارشناسان برگزار شده است. نمایندگان ایران و 1+5 مذاکرات متعددی با یکدیگر داشتهاند و برخی از این مذاکرات به شکل دو یا سهجانبه برگزار شده است. بدون شک این یکی از مهمترین تفاوتهای مذاکرات یکسال گذشته با 10سال مذاکره بر سر پرونده هستهای است. اکنون بهراحتی تابوی مذاکره دو وزیرخارجه ایران و آمریکا ترک برداشته، چه آنکه از پادزهر حضور کاترین اشتون بهعنوان مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آنها بهره بردهاند. در آخرین دور مذاکرات در وین، تنها یک نشست با اعضای
1+5 برگزار شد و مابقی زمان به مذاکره سهجانبه با آمریکا و یک دور مذاکره دوجانبه با کشورهای اروپایی، روسیه و چین گذشت. اگرچه گفته میشود که بیشترین تحریمهای ایران توسط آمریکا وضع شده و این علت اصلی تعدد مذاکرات دوجانبه با آمریکاست اما نباید از نقش دیگر اعضای این مذاکرات غافل شد. یکسال پیش و در مذاکره ژنو 2، این فرانسه بود که نقشی منفی ایفا کرد و موجب شد دستیابی به توافق موقت در آن دور مذاکره، شکست بخورد؛ نگرانیای که نباید در دستیابی به توافق نهایی از نظر دور داشت. نباید نادیده گرفت که هرکدام از کشورهای مذاکرهکننده از اروپاییها تا روسیه و چین در جریان مذاکره با ایران منافعی دارند که شاید در جریان مذاکره آنها را به سمت نظرات متفاوتی سوق دهد. 1+5 یا E3/EU+3 مرکب از سه کشور اروپایی و سه کشور غیراروپایی است، یا پنج عضو دایم شورای امنیت و یک عضو غیردایم است. (فرانسه، انگلیس، آلمان، آمریکا، روسیه و چین) در سالهایی که ایران تحریمهای سختی را پشتسر میگذاشت، برخی از آنها منافعی از تحریم ایران به دست آوردهاند (از قبیل روسیه و چین)؛ منافع اقتصادیای که شاید لغو آن خیلی به مذاق آنها خوش نیاید. البته برخی
کشورها نیز در این سالها بهدنبال تحریمهای ایران از لحاظ اقتصادی متضرر شدهاند که حالا با دستیابی به توافق نهایی بهدنبال رفع آن هستند (مثل کشورهای اروپایی). در مطالب پیشرو به نفع و ضرر کشورهایی که با ایران بر سر میز مذاکره نشستهاند، پرداختیم. آمریکا در شرایط انتخاب اعضای کنگره است که نتیجه آن میتواند دستیابی به توافق را تسهیل یا غیرممکن کند. روسیه و چین، هرکدام منافع متفاوتی دارند، همچنین کشورهای اروپایی نیز در این بین، علاوهبر منافع از برخی کشورهای منطقه تاثیر میگیرند. همه اینها نشان میدهد که دستیابی به توافق دشوار و حساس است. مذاکرات هستهای روزهای سخت و پیچیدهای در پیش دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.