|

مقایسه عراق با ویتنام

هنری کیسینجر سیاستمدار کهنه‌کار آمریکایی برداشت جالبی از اوضاع عراق دارد. دموکرات‌ها او را دوست ندارند چون یک‌روزی همراه با راکفلر بوده و بعد وقتی نیکسون به ریاست‌جمهوری رسید، با او وارد کاخ‌سفید شده است. اما سیاست آمریکا در عراق شباهت زیادی به سیاست آمریکا در ویتنام در دوران حاکمیت دموکرات‌ها دارد. در آن زمان کندی تصمیم گرفت مستشارانی را به ویتنام بفرستند تا به ارتش ویتنام جنوبی کمک کنند. تعداد این مستشاران نظامی به ۹۰هزارنفر رسید و در دوران جانسون حتی بالغ بر نیم‌میلیون‌نفر شد. سپس او از هم‌پیمانان واشنگتن خواست با او همراه شوند و به این ترتیب ارتش‌های کره‌جنوبی، فرمز و استرالیا نیز دخالت کردند. در آن زمان، ارتش آمریکا آماده جنگ در ویتنام شمالی بود اما خودش را در نبرد با ویت‌کنگ‌ها می‌دید. این درحالی بود که فرماندهان ارتش آمریکا جنگ‌های پارتیزانی نمی‌دانستند: چنان‌که کیسینجر می‌گوید، آمریکا به دنبال اشغال سرزمینی نبود بلکه هدفش سیطره بر ساکنان یک سرزمین بود و می‌خواست به این وسیله در دل آنها رعب انداخته و مانع همکاری‌شان با دولت شود. اگر بخواهیم به مورد عراق بازگردیم، باید گفت دولت آمریکا می‌داند اگر ارتش این کشور به عراق بازگردد، چه‌چیزی در انتظارش خواهد بود. بنابراین متوسل به «جنگ از آسمان» شده است نه از زمین و ترجیح می‌دهد که ارتش عراق این جنگ زمینی را به پیش برد. تا اینجای مساله ارتش عراق با ارتش ویتنام جنوبی تفاوت چندانی نمی‌کند. دولت آمریکا از نقش نیروهای پیشمرگه راضی است. چون یک ارتش پارتیزانی بوده و توانسته‌اند امنیت را در منطقه کردستان برقرار کنند. پس این نیرو‌ها آماده‌اند نقش ارتش سایگون را بازی کنند. برمی‌گردیم به کیسینجر و دولت دموکرات‌ها در ویتنام. ارزیابی‌های نظامی و استراتژیک به‌دنبال تحقق پیروزهایی بودند که بتوان بعد آنها را به دستاوردهای سیاسی تبدیل کرد. اما این نمی‌توانست اتفاق بیفتد زیرا جنگ‌های پارتیزانی هدفش فرسایش ارتش آمریکا و تبدیل دستاورد‌هایش در زمین به مصیبت‌‌ها و گرفتاری‌های جانکاه بود. ارتش آمریکا در عمل با دشمنی روبه‌رو بود که آن را نمی‌دید و تنها شب‌ها صدایش را می‌شنید. اگر بخواهیم به نمونه عراق بازگردیم، می‌بینیم که داعش برایش تصرف سرزمین‌ها مهم نیست. بلکه هدف اصلی‌اش فرسوده‌کردن دولت بغداد، ایران، آمریکا و هم‌پیمانانش است. داعش گروهی است که به‌سرعت از جایی به جایی دیگر می‌رود؛ از موصل به کرکوک و از بغداد به رمادی... از آنجا به قامشلی و دیرالزور و حوالی حلب. هیچ‌کس نمی‌داند آمریکا از هم‌پیمانانش به‌جز ورود به یک جنگ زمینی چه می‌خواهد. آمریکا می‌داند هم‌پیمانانش ارتش‌هایی دارند و می‌توانند با ارتش‌هایی درگیر شوند... اما همین ارتش‌ها از ورود به یک جنگ پارتیزانی عاجزند. ارتش‌های سنتی را فرماندهانی هدایت می‌کنند که استراتژی می‌فهمند و برای مثال می‌توانند سال‌ها با ارتش یک کشور دیگر بجنگند. خلاصه اینکه کیسینجر نکته مهمی را دریافت: جنگ‌های سنتی نظامی دارای شرایطی برای پیروزی است. این درحالی است که شبه‌نظامیان حتی اگر در جنگ‌های پارتیزانی شکست بخورند، پیروزند. کیسینجر که در آن‌زمان بازیگر نخست کاخ‌سفید و وزیرخارجه کشوری بود که رییس‌جمهورش درگیر رسوایی واترگیت شده است، تصمیم عجیبی گرفت. او تصمیم گرفت برای نجات از جنگی که در آن امکان پیروزی نبود با ویتنامی‌ها گفت‌وگو کند. آری گفت‌وگو! چه‌بسا الان هیچ‌کس در واشنگتن نباشد که به فکر گفت‌وگو با داعش باشد یا بخواهد به ارتش عراق فرصتی دهد تا چنین ماموریتی را انجام دهد. اما آیا این موقعیت همواره به این شکل خواهد بود؟ منبع: الرای چاپ اردن

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.