نگاه آمریکایی به مذاکره هستهای
ترجمه: نزهت امیرآبادیان
در عرف رسانهای آمریکا، روزنامههای «نیویورکتایمز» و «واشنگتنپست» معمولا دیدگاههای دو طیف مختلف سپهر سیاسی ایالاتمتحده را نمایندگی میکنند. این دو روزنامه اما روز گذشته - در کنار اغلب رسانههای معتبر این کشور- با دیدگاهی کموبیش یکسان به موضوع مذاکرات هستهای ایران و قدرتهای جهانی و نقشهراه «کاخسفید» برای دستیابی به توافق با تهران پرداختند. فصل مشترک تحلیلهای روز گذشته رسانههای آمریکایی، نقد توافق هستهای آمریکا با ایران است که قطعی فرض شده است. «شرق» بهمنظور آگاهی خوانندگان از این فضا بخشهایی از تحلیلهای یادشده را منتشر میکند. «اوباما»، «کنگره» را دور میزند گزارش یکشنبهشب «نیویورکتایمز» درست میگوید: کاخ سفید برای جلوگیری از مخالفت کنگره با توافق هستهای با ایران میخواهد کنگره را دور بزند. دولت اوباما برای تعلیق تحریمهای ایران نیازی به جلب رای مثبت کنگره ندارد. بر اساس گزارش «دیوید سانگر» در نیویورکتایمز، برای ایران، تعلیق تحریمها کافی و راضیکننده است. اما اوباما نمیتواند برای همیشه این تحریمها را لغو کند، تنها کنگره میتواند این گام را بردارد و حتی اگر دموکراتها
بتوانند بعد از انتخابات ماه آینده (نوامبر/ آبان) اکثریت مجلس سنا را همچنان در اختیار داشته باشند، مشاوران اوباما معتقدند در این صورت نیز کنگره به لغو تحریمهای ایران رای نخواهد داد. اوباما برای تعلیق تحریمها نیازی به تصویب کنگره ندارد و تنها برای لغو همیشگی تحریمها تصویب کنگره لازم است. اما در کوتاهمدت تعلیق و لغو تحریمها تفاوت کاربردی ندارد و اوباما در نظر دارد از این امتیاز برای خود استفاده کند. یکی از مقامهای ارشد دولت آمریکا به نیویورکتایمز گفته است: ما خواستار تصویب توافق جامع (با ایران) در کنگره تا سالها نخواهیم بود. احتمالا توافق با ایران یک قرارداد رسمی نخواهد بود در نتیجه نیازی به تایید مجلس سنا ندارد. اما قانونگذاران هر دو حزب میگویند که مشکلی نیست، آنها نمیخواهند دولت را تضعیف کنند و تحریمهای کنگره بهموقع خود تصویب میشود. «مارک کرک» سناتور جمهوریخواه ایالت «ایلینویز» میگوید کنگره به رییسجمهوری اجازه نخواهد داد که بهطور یکجانبه تحریمها را لغو کند. «رابرت منندز» سناتور دموکرات از نیوجرسی و رییس کمیته روابط خارجی مجلس سنا نیز میگوید اگر تا آخرین مهلت 24نوامبر قرارداد با ایران
امضا نشود تحریمهای بیشتری وضع خواهد شد. مخاطرات «توافق بد» اسراییل عمیقا نگران خط سیر مذاکرات اخیر در ارتباط با برنامه هستهای ایران است... . اگرچه ایران بهتازگی لحن خود را تغییر داده اما در اصل مواضع ایران تغییری ایجاد نشده است. تنها نکتهای که تغییر کرده لحن ملایم و نرم حسن روحانی، رییسجمهوری ایران است که با لحن سلف او محمود احمدینژاد تفاوت دارد. اما خواستههای ایران در مورد تعداد سانتریفیوژها، رآکتور اراک و تولید پولوتونیوم تغییری نکرده است... اسراییل نگران است که مبارزه با داعش باعث شود آمریکا در مورد پرونده هستهای ایران مسامحه کند... بسیاری از کارشناسان معتقدند حتی یک توافق ناقص بهتر از نرسیدن به توافق با ایران است. اما آنها در اشتباه هستند. ایران در حال حاضر پیشرفتهای قابلتوجهی در پیشبرد برنامه هستهای خود داشته است. توافقنامهای که به ایران اجازه دهد همچنان به کار سانتریفیوژها ادامه دهد شبیه توافقی است که در سال 2007 با کرهشمالی بسته شد. یک معامله ناقص برای ایران مزایای زیادی دارد، ایران در عوض کاهش ناچیز و موقتی در ظرفیتهای غنیسازی خود میتواند مشروعیت رسمی برای
فعالیتهای غنیسازی اورانیوم خود کسب کند. نرسیدن به یک توافق هستهای با ایران در این مرحله شکست نیست... . دنبال یک توافق بد با ایران آسوشیتدپرس در مقالهای مینویسد مرور مذاکرات ماه گذشته شش قدرت جهانی با ایران نشان میدهد که دولت آمریکا در تلاش است بازی شطرنج را با ایران به نتیجه برساند؛ شطرنجی که از 20جولای شروع شده و تا 20نوامبر ادامه دارد. مذاکرهکنندگان ایالاتمتحده در جریان گفتوگوهای هستهای یک سال گذشته موضع قاطعی نداشته و به مرور مواضع خود را تغییر دادهاند. مذاکرهکنندگان در مورد حجم ذخایر غنیسازی ایران همین رویکرد را داشتند و با موضعی مسامحهگرانه با ایران برخورد کردند. ایران هنوز موضع خود را در مورد بازرسی از مراکز اتمیاش روشن نکرده و همچنان از صدور اجازه بازرسی از پارچین خودداری میکند. موافقت با اینکه ایران هزاران سانتریفیوژ فعال داشته باشد در تضاد با مواضع دولت قبلی آمریکا و شش قطعنامه سازمان ملل علیه ایران است. مارک دابویتز از بنیاد «دفاع از دموکراسی» معتقد است که ممکن است ایران به طور ناگهانی تصمیم بگیرد که اورانیوم غنیشده خود را به روسیه منتقل کند. این ایده تازهای
نیست؛ هنگامی که احمدینژاد هنوز بر سر کار بود «مایکل ماکوفسکی» همین ایده را مطرح کرد. در مجموع، ایران راههای زیادی برای توجیه برنامه غنیسازی و مواد غنیشده خود دارد. طرحهای مطرحشده در مذاکرات- تا به اینجای کار- ممکن است مورد قبول دولت آمریکا باشد اما مورد تایید کنگره نیست. به نظر میرسد رسیدن به توافق هستهای با ایران - با قیمتی گزاف - دقیقا همان چیزی است که دولت آمریکا به دنبال آن است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.