|

قاچاق درخت، جنگل‌های شمال را نابود می‌کند

قطع درخت برای 200هزارتومان

سیاوش پورعلی

داس را کنار سنگی مکعبی‌شکل گذاشت. با لهجه گیلکی صحبت می‌کرد و گهگاه تکه‌های تالشی هم به زبان می‌آورد و با حرکات دست، می‌خواست موضوع را تمام و کمال بفهماند. پیرزن روستایی با چادری بر کمربسته و چکمه‌ای که از بالا تا پایینش گلی بود. تازه از مزرعه بازگشته، دودست را به دو طرف کمر تکیه داده و همه سعی‌اش این بود که بفهماند آن چیزهایی که می‌دانست، بسیار جسور و نترس نشان می‌داد؛ به‌مانند همه گیل‌زن‌ها. خاله ملوک اندکی صبر کرد و به لهجه گیلکی صحبت را شروع کرد: «من اینجا زندگی می‌کنم و شاید در ماه، چندبار به شهر بروم. نمی‌توانم تغییرات را حس کنم ولی نوه‌هایم که هرچندماه یک‌بار می‌آیند، به‌راحتی می‌فهمند که جنگل چقدر خالی‌شده است و همیشه با افسوس از من می‌پرسند حاج‌خانم اینجا چرا این‌طوری شده؟ منم که حرفی ندارم برای گفتن، می‌گویم بالاخره هر چیزی که لیاقتش را نداشته باشی، یک روزی تمام می‌شود.» خاله ملوک کمی کمرش را صاف می‌کند، یکی از دستان را از کمر وا می‌گیرد و با اشاره به دوردست‌ که به نظر دشت می‌آید، می‌گوید: «آن‌جا را می‌بینی؟ یک روزی تا چشم کار می‌کرد جنگل بود، شب‌ها از این فاصله سیاه بود، خوف داشت ولی الان انگار هیچ‌وقت درختی نداشته و از اول همین‌طوری بوده. تمام این منطقه از چوبر تا شازده ابراهیم، یک‌روزی همه جنگل بود.» اینها همه نشانه‌های قاچاق چوب درختان جنگلی است که این منطقه را به این وضع انداخته است. نیروی انتظامی و مسوولان جنگلبانی هم هر از چندی نشانه‌هایی از قاچاق انبوه چوب را در منطقه رسانه‌ای می‌کنند. سرهنگ جواد پاک‌شریفی، فرمانده انتظامی شهرستان شفت، به ایسنا گفته است: «برابر گزارش‌های مردمی و گشت یگان‌های انتظامی درباره قاچاق چوب، موضوع در دستور کار ماموران پلیس امنیت عمومی قرار می‌گیرد و پلیس با شناسایی متهمان ضمن دستگیری این قاچاقچیان چوب در حین قطع درختان، انبار مخفی چوب‌های بریده‌شده این مجرمان را پیدا و آن را ضبط می‌کند.» با این حال، قاچاق چوب همچنان ادامه دارد. خاله ملوک، از ساکنان منطقه‌ای جنگلی در گیلان، نگاهی به اطرافش می‌اندازد و لبی‌ تر می‌کند و می‌گوید: «منطقه‌ای را آمدند و سیم‌خاردار کشیدند به نام منطقه حفاظت‌‌شده ولی شب‌ها از همان‌جاها صدای اره موتوری می‌آید و سقوط درختان. این قاچاقچیان همه‌شان ته پر (نوعی تفنگ ساچمه‌ای) دارند؛ تا آژیر می‌شنوند، تیر خالی می‌کنند، شما باشی می‌روی جلو؟ بعضی از این مامورها دل‌شیر دارند که جلو می‌روند. خدا خیرشان بدهد تا حالا چندتا از این ماموران کشته شدند؟ بیچاره خانواده‌ها؛ اکثرا هم جوان ‌بودند.» می‌گوید: «قاچاقچی، قاچاقچی است؛ چه موادمخدر، چه کالا، چه چوب؛ همه‌شان ‌را باید به یک چشم دید. آقا اصلا این جنگل را باید مین‌گذاری کنند تا هیچ‌کس نتواند برود داخل. تنها راه حفاظت همین است.» صدایش را کمی آرام می‌کند و به حالت درگوشی می‌گوید: «شما که بچه شهری، می‌تونی بیای توی این جنگل چوب ببری و بار نیسان بکنی و این جاده پرپیچ‌وخم که یه طرفش و بعضی جاها دو طرفش دره خطرناک است را برانی؟ این قاچاقچی‌ها بچه‌های همین محل هستند. شاید فکر می‌کنند جنگل ارث پدرشان است؛ می‌بُرند و می‌بَرند. به هرکسی هم که بگویی چه می‌کنی، سرت داد می‌کشد و می‌گوید به تو چه؟» او اضافه می‌کند: «من اوایل که تازه این کارها را شروع کرده بودند، چندبار سرشان داد زدم ولی گوش نکردند. بعدش به پسر بزرگم گفتند که به حاج خانم بگو کاری به کار ما نداشته باشد. پسرم آمد کلی من را ترساند، ترس هم دارد دیگر. اینها آدم‌های خطرناکی هستند. ولی خدا را شکر، هیچ‌کدام از بچه‌های من این کارها را نمی‌کنند.» خاله می‌گوید: «بعضی‌ها دیگر رسما مشغول همین کارند. از اینها وقتی می‌پرسی شغل پسرت چیست، می‌گوید چوب‌بر است. آخر این هم شد شغل؟ این هم شد کاسبی؟» بهزاد، جوانی است که با مجوز چوب‌بری می‌کند. جلو در قهوه‌خانه میانه راه نشسته و سیگار می‌کشد. به بهانه‌های مختلف از نشان‌دادن جای درختان بریده‌شده، طفره می‌رود. می‌گوید: «اکثر قاچاقچیان مناطق بالادست را انتخاب می‌کنند که تا ماموران بخواهند برسند خبردار شوند. روزها اره می‌کنند و شب‌ها به انبار‌هایی که در شهرهای اطراف دارند، منتقل می‌کنند. اکثر انتقال‌ها در شب انجام می‌شود ولی برخی چوب‌های قاچاق بریده‌شده را در لابه‌لای چوب‌های قانونی جابه‌جا می‌کنند که اگر بازرسی یا ماموری مشکوک شد، نتواند تشخیص دهد که آیا این چوب‌ها مجاز است یا نه.» می‌گوید: «مقصد نهایی این چوب‌ها اکثرا جنوب کشور است. هر قطعه درخت حدود 500هزارتومان به فروش می‌رسد. سهم قاچاقچیان اینجا بیشتر از 200هزارتومان نیست.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.