|

پیامک‌های تبلیغاتی و حریم شخصی ما

سعید برآبادی

پیامک‌های تبلیغاتی دست‌بردار نیستند. اعتراضات مردمی و متلک‌های رسانه‌ای تا به حال چند بار جلوی ارسال انبوه پیامک‌های تبلیغاتی بی‌مورد را گرفته اما به نظر می‌رسد سودجویی شرکت‌های واسطه از یک طرف، درآمدزایی بالای جابه‌جایی این پیامک‌ها از طرف دیگر و البته عدم نظارت‌های لازم باعث شده که بخش عمده‌ای از صندوق‌پستی گوشی‌ها هر روز پر شود از پیامک‌هایی که «فروش گوشت ارزان‌تر از همه جا»، «رازی که فقط مردها باید بدانند»، «نگران برگزاری مراسم عروسی خود نباشید»، «سفر به برزیل فوتبالی» و... را با جایزه‌های ویژه تبلیغ می‌کنند! با این همه آنچه از این درآمدزایی هنگفت نصیب شرکت‌های مخابراتی، بنگاه‌های تبلیغاتی و فروشنده‌های خرد و کلان می‌شود همواره با سوراخ کردن حریم خصوصی مشترکان اپراتورها همراه است؛ مشترکانی که با آمدن هر پیامک، از خود می‌پرسند این پیامک از کجا و چطور برای من ارسال شده؟ بهمن کشاورز، حقوقدان در گفت‌وگوی کوتاهی با «شرق» معتقد است که بیش از هر چیز، مساله اصلی در این‌باره بحث جابه‌جایی شماره تلفن‌هاست: «اصلی‌ترین موضوعی که نگران‌کننده به نظر می‌رسد، این است که این شماره شخصی چطور در اختیار این شرکت‌ها قرار گرفته؟ و اگر کسی اصولا به این پیامک‌ها نیازی نداشته باشد، چطور می‌تواند مانع از ارسال آنها شود.» به لحاظ تکنیکی می‌شود کاری کرد که دیگر پیامک‌های تبلیغاتی راهی گوشی‌هایمان نشود. محمدعلی یراحی، کارشناس امواج رسانه‌ای به «شرق» می‌گوید: «همراه اول سامانه 8999 را دارد که در صورت ارسال عدد یک به آن دیگر پیامک تبلیغاتی برایتان نمی‌آید، ایرانسل هم سامانه 700 را برای این کار در نظر گرفته است.» با این همه کشاورز معتقد است شماره تلفن همراه هر فرد، جزو اموال شخصی اوست و اپراتورها نباید آن را در اختیار شرکت‌های تبلیغاتی یا شرکت‌هایی که به هر نحو با این اپراتورهایی قرارداد می‌بندند، بگذارند: «باید پذیرفت که امکانات جدید، راه‌های جدیدی هم برای تبلیغات ایجاد کرده که با وجود آنکه در برخی موارد ممکن است فشار روحی یا مزاحمت برای افراد ایجاد کند اما خللی به حریم خصوصی فرد محسوب نمی‌شود. اما سوال اصلی و در حقیقت دغدغه اصلی اینجاست که این شماره‌ها چطور به دست این بنگاه‌های پیامک‌پراکنی می‌رسند.» یراحی این موضوع را هم اینطور پاسخ می‌دهد: «بر اساس قانون، اپراتورهای تلفن همراه حق ارسال تصادفی پیامک به شماره‌های زیرمجموعه خود را دارند و اگر منظور شما از حریم خصوصی، انتقال شماره تلفن همراه شما به شرکت‌های تبلیغاتی است که باید بگویم این کار به لحاظ قانونی مشکل دارد اما خود اپراتور می‌تواند بر اساس توافقنامه‌ای حق ارسال پیامک‌هایی از این دست که جنبه فرهنگی- تبلیغاتی دارند را به شرکت‌هایی واگذار کند.» او همچنین یادآور می‌شود که هر اپراتور شماره‌ای را برای گزارش تخلفات در نظر گرفته و اگر کسی نسبت به یک ارسال‌کننده خاص و تبلیغاتی اعتراضی داشته باشد می‌تواند شماره مورد نظر را به این بخش ارسال کند. کشاورز در آخر به خلأ قانونی موجود در این زمینه هم نقبی می‌زند. او معتقد است که قانون در این زمینه همچون بسیاری از پدیده‌های نوظهور تکنولوژی ضعف‌هایی دارد چرا که اگر افراد راه ورود پیامک‌های تبلیغاتی را به تلفن همراه‌شان مسدود کنند عملا از دریافت پیامک‌های هشدار، پیامک‌های ارسال اطلاعات فردی و بانکی و... نیز محروم می‌شوند. به گفته این حقوقدان قانون پیش از هر چیزی برای رعایت بیشتر حق خصوصی افراد در شخصی نگهداشتن اطلاعات فردی‌شان و حریم خصوصی‌شان باید مجهز به قوانین تازه‌ای در این رابطه شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.