عربستان در اینترنت
«زیر پوست ریاض»، رمانی است از رجا عبدالله صانع، نویسنده زن اهل عربستان سعودی. این رمان که اخیرا با ترجمه سمیه صادقی از طرف انتشارات لوح فکر منتشر شده است، داستانی است درباره روابط اجتماعی جوانان در عربستان. نویسنده در این رمان به لایههای اجتماعی گوناگون جامعه عربستان سرک کشیده و سبک زندگی آنها را آنگونه که هست، ترسیم کرده است و به همین دلیل روایتش با روایتهای رسمی از زندگی مردم این جامعه و نوع روابطشان تفاوت دارد و شاید همین بوده است دلیل مخالفت دولت سعودی با چاپ آن در کشور عربستان. مخالفتی که باعث شد این رمان در بیروت منتشر شود. راوی رمان زیر پوست ریاض دختری است به نام «مُوا». او بهمدت یکسال، هر جمعه، به تمامی کاربران اینترنت در عربستان سعودی ایمیل میفرستد و رمان درواقع یک رمان اینترنتی است که از ایمیلهای راوی و پاسخها و واکنشهای گوناگون کاربران به آنها تشکیل شده است. «موا» در ایمیلهایش بخشی از زندگی چهار دوستش از طبقه مرفه ریاض را به تصویر میکشد. نقد جامعه مردسالار عربستان یکی از درونمایههای اصلی رمان زیر پوست ریاض است. نویسنده در قالب روایت زندگی «موا» و دوستانش: «لمیس»، «سدیم»، «قمره» و
«مشاعیل» به لایههای پنهان و نامریی جامعه عربستان سعودی نقب میزند و میکوشد آن لایههای پنهان و وجوه مردسالارانه آن جامعه را تصویر کند و همچنین تضادهایی را که مردم این جامعه و بهویژه زنان، در زندگی روزمره و روابطشان با آنها دستبهگریبانند. با توجه به اینکه رمان، متشکل از مجموعهای از ایمیلهاست، از فصلهایی کوتاه تشکیل شده و روایت آن نیز، روایتی سرراست است. آنچه در پی میآید قسمتی است از این رمان: «تاکنون، هفتهای نبوده که در روزنامه، مجله یا اینترنت درباره ایمیلهایم نخوانده باشم. وقتی در صف صندوق فروشگاهی ایستاده بودم، با دیدن نوشته روی جلد مجلهای مشهور غافلگیر شدم: «نظرات مشاهیر کشور درباره موضوع داغ خیابانهای سعودی». درباره نقش خودم در آن موضوع داغ، هیچ شکی نکردم. مجله را خریدم. در ماشین آن را ورق زدم و چیزی نمانده بود که از خوشحالی پرواز کنم! چهار صفحه پر از عکس نویسندگان، روزنامهنگاران، رجال سیاسی، بازیگران، خوانندگان و ورزشکاران که نظرشان را درباره ایمیلهایی بیان کرده بودند که از مبدا نامعلومی ارسال میشود و چند ماهی است که خیابانهای سعودی را درگیر کرده است. چند سطری از گفتههای ادیبان را
خواندم و چیزی نفهمیدم! گفته بودند که من وابسته به مکتب امپرسیونیسم و اکسپرسیونیسم و متافیزیک هستم و با وجود تناقض بین دو مکتب امپرسیونیسم و اکسپرسیونیسم، صاحبنظر بر این امر اصرار دارد که او اولین کسی است که توانسته بین دوچیز را جمع کند، یعنی جمع دو مکتب متناقض با هم! کاش میدانستند که من حتی معنی هیچکدام را نمیدانم چه برسد به اینکه آن دو را با هم جمع کنم! به سطرهای بازیگران و هنرپیشهها رفتم و چیزهایی خواندم که قلب را منجمد میکند. چرا؟! ! این حرفها چیست؟! ما کجا و امپرسیونیسم و متافیزیک و این قلنبهسلنبهها کجا؟!» در بخش پایانی رمان زیر پوست ریاض، گفتوگویی با نویسنده منتشر شده است و بعد از آن نیز نظرات شخصیتهای مختلف درباره این رمان آمده است. زیر پوست ریاض در سال2009 نامزد جایزه ادبی دوبلین بوده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.