|

درباره برنامه جدید واکسیناسیون کشوری

عفونت‌های جدید، واکسن‌های نوین

محمدمهدی گویا . فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری ،رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت

«هموفیلوس آنفلوآنزا» که از بیماری‌های خطرناک دوران کودکی به‌شمار می‌رود، یک عفونت باکتریایی است که عموما کودکان زیر پنج‌سال را گرفتار می‌کند. این بیماری سبب ایجاد ذات‌الریه، مننژیت و عفونت‌های شدید حلقی و همچنین عفونت مفاصل در کودکان می‌شود که در مواقعی حتی می‌تواند خطرناک و مرگ‌آفرین نیز باشد. این خطر به‌صورت عفونت در مفاصل بروز می‌یابد. «هموفیلوس آنفلوآنزا» با بیماری آنفلوآنزا متفاوت است. آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی تنفسی است که می‌تواند افراد را در هر گروه سنی گرفتار کند و معمولا خفیف و خودمحدودشونده بوده و با درمان دارویی یا حتی بدون درمان بهبود می‌یابد. با تغییر برنامه کشوری واکسیناسیون و افزوده‌شدن «هموفیلوس آنفلوآنزا» به فهرست واکسن‌هایی که قرار است کودکان ایرانی علیه آن واکسینه شوند، انتظار می‌رود از این پس شاهد ابتلای کودکان ایرانی به ذات‌الریه، مننژیت و سایر عفونت‌های شدید که بر اثر ابتلا به این عفونت باکتریایی ایجاد می‌شود، نباشیم. در برنامه قبلی واکسیناسیون کشوری، تنها یک واکسن‌ سه‌گانه شامل دیفتری، کزاز و سیاه‌سرفه (به‌نام واکسن ثلاث) و یک واکسن برای جلوگیری از ابتلای کودکان به هپاتیت نوع B به کودکان تزریق می‌شد. در برنامه جدید کشوری یک واکسن جدید به‌نام واکسن «پنتاوالان» قرار گرفته که مجموعه‌ای از واکسن ثلاث، واکسن هپاتیت B و واکسن هموفیلوس آنفلوآنزای نوع b است. به عبارتی با یک‌بار تزریق این واکسن‌های جدید می‌توان از ابتلا به پنج‌بیماری پیشگیری کرد. واکسن‌های پنجگانه در سه‌نوبت برای تمام شیرخواران کشور در دو‌ماهگی، چهارماهگی و شش‌ماهگی تزریق می‌شوند. تزریق پنج‌واکسن در یک‌مرحله به شیرخوار از نظر کاهش عوارض کم شدن تعداد تزریق واکسن و عوارض آن از قبیل درد و قرمزی در محل تزریق و تب در کودکان اهمیت دارد. از ویژگی‌های بارز برنامه ایمن‌سازی جدید واکسیناسیون، افزوده‌شدن سه‌واکسن دیگر در برنامه کشوری واکسیناسیون در سال آینده است. واکسن فلج‌اطفال تزریقی از جمله واکسن‌هایی است که در دیگر کشورهایی که برنامه ریشه‌کنی فلج‌اطفال را دنبال می‌کنند، اجرا می‌شود. این واکسن با واکسن فلج‌اطفال خوراکی متفاوت بوده و به‌صورت یک‌نوبت اضافی تزریق می‌شود. در واقع نوع ویروس‌ها در واکسن قبلی تغییریافته به جای بهره‌گیری از واکسن سه‌ظرفیتی، واکسن دوظرفیتی به همراه یک واکسن دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. خوشبختانه در ایران 14سال است بیماری فلج اطفال ریشه‌کن شده که امید می‌رود با واکسینه‌کردن کودکان با واکسن تزریقی فلج‌اطفال، ایمنی کودکان بیشتر حفظ شده و از سوی دیگر احتمال انتقال بیماری در کودکان کاهش یابد. هم‌اینک واکسن «هموفیلوس آنفلوآنزا» در اختیار وزارت بهداشت است و از ماه آینده با اعلام رسمی این طرح، در اختیار دانشگاه‌های علوم‌پزشکی سراسر کشور قرار می‌گیرد تا تمامی شیرخوارانی که دوماه از تولدشان گذشته است، علیه آن واکسینه شوند. عفونت‌های پنوموکوکی که موجب عفونت‌های شدید دستگاه تنفسی و ایجاد ذات‌الریه و مننژیت می‌شوند، از دیگر عفونت‌هایی هستند که قرار است واکسن آن در طرح جدید واکسیناسیون کشور قرار گیرد. «روتاویروس» از دیگر عفونت‌هایی است که ابتلا به آن سبب اسهال شدید در کودکان می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد عامل بخش قابل‌توجهی از اسهال‌های شدید کودکان ابتلا به این ویروس است. مطالعات اولیه در کشور نشان می‌دهد واکسینه‌شدن شیرخواران علیه این واکسن، تاثیر فوق‌العاده زیادی در پیشگیری از ابتلا به اسهال کودکان بر اثر این ویروس داشته که امید می‌رود با فراگیرشدن این واکسن در قالب طرح کشوری که از سال آینده اعمال می‌شود، بتوان گام‌های موثری برای ارتقای سلامت کودکان برداشت. در پایان ذکر این نکته ضروری است که اگرچه در حال حاضر واکسن‌های جدید از خارج کشور وارد می‌شود، اما امید می‌رود به همت متخصصان داخلی شاهد تولید آنها در کشور باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.