|

رییس «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل‌متحد در گفت‌وگو با «شرق»:

ریشه‌های خشونت را بخشکانیم

زینب اسماعیلی‌سیویری

سام کوتسا (Sam Kutesa)، رییس شصت‌و‌نهمین «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل است، اهل اوگاندا که از گروه آفریقایی انتخاب شده ‌است. این دور از اجلاس سالانه مجمع‌عمومی از 16سپتامبر2014 آغاز شد و بیش از یک‌هفته از زمان آن، مطابق سنت هر‌ساله به سخنرانی‌های سران جهان گذشت. او پیش‌تر، وزیر امور خارجه اوگاندا بود. رییس مجمع‌عمومی سازمان‌ملل که به‌مدت یک‌سال انتخاب می‌شود، رییس بزرگ‌ترین نهاد عمومی این سازمان است؛ نهادی که تمام کشورهای عضو سازمان‌ملل در آن عضو هستند و حق اظهارنظر دارند البته بر اساس قواعد مشخص همین نهاد. تاکنون کشورهای مختلفی از مناطق جغرافیایی متفاوت، حق ریاست بر این نهاد را به‌دست آورده‌اند؛ از عراق گرفته تا سریلانکا، قطر، بحرین، کره، فنلاند، بنگلادش، اسپانیا و... . گرفتن وقت گفت‌وگو از رییس «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل، کار آسانی نبود، آن‌هم در روزهای پرکار حضور سران کشورهای جهان در سازمان‌ملل. بالاخره این مصاحبه یک‌هفته بعد از پایان سخنرانی‌ها، انجام شد. «سام کوتسا»، تنومند است و چهره‌ای جدی و لهجه‌ای غلیظ دارد. در این گفت‌وگو به نحوه انتخاب او و گزارش حقوق‌بشری دبیرکل سازمان‌ملل پرداختیم. همان‌گونه که انتظار می‌رفت، پاسخ‌هایش، کوتاه و دیپلماتیک بود، اما به‌هرحال، زاویه نگاه رییس «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل به برخی از تحولات جهانی و پاره‌ای از مسایل مرتبط با کشورمان را به تصویر می‌کشد: ‌دستور کار شما برای اجلاس شصت‌ونهم مجمع‌عمومی سازمان‌ملل چه بود و چرا این تاکید خاص را انتخاب کردید؟ برای شصت‌ونهمین دوره مجمع‌عمومی، موضوع «ارایه و اجرای دستور کار تحولی پس از ۲۰۱۵» را انتخاب کردم. برمبنای این دستورکار به اهداف توسعه هزاره در سال۲۰۱۵ خواهیم رسید. این فرصتی تاریخی برای قراردادن جهان در مسیری پایدار است که با ترکیب سه بعد توسعه پایدار انجام می‌شود؛ بعد اقتصادی، اجتماعی و محیطی. موضوعی که انتخاب کردم بر نیاز به اطمینان‌‌یافتن از اتحاد موثر بر سر روش‌های مناسب در اجرا از جمله منابع مالی، انتقال تکنولوژی و ظرفیت‌سازی تاکید می‌کند. این موضوع به تقویت همکاری جهانی بین دولت‌ها، بخش خصوصی و جامعه مدنی نیاز دارد. ما نیاز داریم اطمینان داشته ‌باشیم که روش‌های اجرا با سطح بلندپروازی‌هایمان همسان باشد. ‌آیا می‌توانید به من بگویید که شما برای انتخاب‌شدن به‌عنوان رییس «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل‌متحد چگونه لابی می‌کنید و چگونه همه دولت‌های عضو را برای این انتخاب متقاعد می‌کنید؟ انتخاب رییس «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل از قاعده چرخش جغرافیایی میان گروه‌های منطقه‌ای و جغرافیایی پیروی می‌کند. برای اجلاس شصت‌ونهم من افتخار دارم که از گروه کشورهای آفریقایی، نامزد باشم. انتخاب من با رای‌گیری زبانی و کلامی انجام شد. ‌منشور ملل‌متحد می‌گوید همه دولت‌های عضو در «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل یکسان هستند. آیا به نظر شما این قاعده اکنون در مورد وضعیت فعلی مجمع‌عمومی صادق است؟ همه دولت‌های عضو سازمان‌ملل در «مجمع‌عمومی» سازمان‌ملل نماینده و همه آنها یک رای دارند. تنها وقتی بحث عمومی به نتیجه می‌رسد که برای همه دولت‌های عضو، بزرگ و کوچک، فقیر و غنی فرصت وجود داشته ‌‌باشد تا دیدگاه‌هایشان در توسعه جهانی را بگویند و آن را با دیگران در میان بگذارند. ‌رییس‌جمهوری ایران، سال گذشته در اجلاس سران «مجمع‌عمومی» راه‌حل «جهان عاری از خشونت و افراطی‌گری» را ارایه داد. اما سالی پر از خشونت را پشت‌سر گذاشتیم. به‌نظر شما چگونه می‌توانیم به «جهان عاری از خشونت »دست یابیم؟ ما نیاز داریم که از ارزش‌ها و اصول مندرج در منشور ملل متحد حمایت کنیم که به حل‌وفصل صلح‌آمیز اختلافات و اجتناب از خشونت توصیه می‌کند. همچنین باید بر برخی از دلایل ریشه‌ای خشونت همچون فقر، تبعیض و نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی تاکید کنیم و آن‌ها را بخشکانیم از این منظر، امیدوارم دستور کار پس از سال۲۰۱۵ نه‌تنها به ایجاد یک‌آینده بهتر برای انسان‌ها کمک کند، بلکه دنیای صلح‌آمیزتری نیز ایجاد کند. روز دوم‌اکتبر۲۰۱۴ «روز جهانی بدون خشونت» را گرامی داشتیم که اساسا بر پایه موفقیت‌ها و دستاوردهای ماهاتما گاندی استوار است. همزیستی صلح‌آمیز و هماهنگی ممکن است شبیه مفاهیم نظری و مبهم باشد اما در یک مفهوم اساسی، این ارزش‌ها از تمایلات انسان‌ها برای حل اختلافات به‌صورت مثبت و سازنده حکایت می‌کند. اصول «جهان عاری از خشونت» در زندگی‌ روزمره ما و در ابعاد بزرگ‌تر جهانی، قابل‌اجراست؛ گاندی این‌را با زندگی‌اش ثابت کرد. ‌هر سال در گزارش دبیرکل سازمان‌ملل به «مجمع‌عمومی»، ایران به نقض حقوق‌بشر متهم می‌شود؛ اتهامی که مقامات ایران به‌شدت آن را تکذیب می‌کنند و اغراض سیاسی را در پشت‌پرده این اتهام می‌بینند. مکانیسم «مجمع‌عمومی» در چنین مواقعی چیست؟ این سوال بهتر است از «شورای حقوق‌بشر» یا «دبیرخانه» سازمان‌ملل پرسیده شود. هرچند سال گذشته، «مجمع‌عمومی» در قطعنامه 68/184 با توجه به برخی مباحث مهم مربوط به حقوق بشر از تعهدات رییس‌جمهور جدید ایران، استقبال کرد. همچنین «مجمع‌عمومی»، از جمهوری اسلامی ایران خواست که نگرانی‌های اساسی‌ای را که در گزارش دبیرکل و «گزارشگر ویژه» درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، همچنین درخواست‌های ویژه برای اجرا که در قطعنامه‌های قبلی مجمع‌عمومی آمده، مورد توجه قرار دهد و به تعهدات حقوق‌بشری هم در قالب قوانین و هم در عمل کاملا احترام بگذارد. ‌آیا مجمع‌عمومی درباره وضعیت حقوق‌بشر در ایران با مقامات تهران، مذاکره داشته است؟ اگر نه، چرا؟ هنگام تصویب قطعنامه که در بالا به آن اشاره کردم و نیز سال گذشته «نماینده دایم» ایران فرصت داشت که دیدگاه‌هایش در این موضوع را با «مجمع‌عمومی» در میان بگذارد. ‌چرا دبیرکل سازمان‌ملل، همیشه اتهام نقض حقوق بشر را به ایران وارد می‌کند؛ اما درباره وضعیت حقوق بشر در سایر کشورها - از جمله در کشورهای عربی - ساکت است؟ آیا این «استاندارد دوگانه» نیست؟ این سوال را باید از دبیرکل یا دفتر «کمیساریای عالی حقوق‌بشر» بپرسید. ‌به‌عنوان آخرین سوال، چرا در اجلاس سالانه «مجمع‌عمومی» در سطح سران، برزیل اولین کشور و ایالات‌متحده‌آمریکا دومین کشور هستند که سخنرانی می‌کنند؟ در سال‌های اولیه تاسیس سازمان‌ملل، هیات برزیلی سریع‌تر نام کشور خود را در ابتدای فهرست سخنرانان نوشت؛ این سابقه، تبدیل به یک سنت شد. ایالات‌متحده نیز به‌عنوان کشور میزبان، دومین کشور برای سخنرانی در اجلاس است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.