|

«پریشان» و زخم سکوت

سومین‌روز ماه آگوست از شهر فرار کردند. سر صبح بود و آنطور که «عمر» می‌گوید، هوا سوز بدی داشت: «خبر رسید که داعشی‌ها حمله کرده‌اند. از قبل، منتظر شنیدن این خبر بودیم اما فکر نمی‌کردیم اینقدر حمله‌شان هولناک باشد... .» چقدر هولناک؟ هولناک مثل کشتن و سر بریدن هر انسانی که پیشِ راه پیشروی‌شان بوده. هولناک مثل کشتن دختران و بچه‌ها و نوزادان. «عمر» با صورت آفتاب‌سوخته‌اش کنار چادری ایستاده که تا همین چندسال پیش، در اختیار آوارگان سوری بود. زنش قوز کرده روی تشت قرمزرنگ و دارد لباس‌های بچه‌اش را می‌شوید: «وقتی فهمیدیم که هرکسی را سر راهشان ببینند می‌کشند، هر جایی که بودیم فرار کردیم. من سر کار بودم؛ کارم بنایی است. رفتم دخترانم را برداشتم و فرار کردم، زنم از سر مزرعه به ما ملحق شد و رفتیم به سمت کوهستان و بیابان.» هفت‌روز مطلق در راه بوده‌اند، بدون تکه‌ای نان. بدون ذره‌ای آب در دمای بالای 35درجه. داغ آن سفر هنوز بر صورت همه‌شان هست. زن، روی پوستش پر است از اثر سوختگی‌های آفتاب. بچه کوچکشان هم مدام آب می‌خورد؛ آنقدر که شب‌ها دل‌درد امانش را می‌برد. زن خانواده می‌گوید استسقاء گرفته و این از آن کلمات مشترک فرهنگ ما و آنهاست. «عمر» همان‌طور که دارد سر بچه‌اش را نوازش می‌کند، راوی آن‌روزهای تلخ می‌شود: «حداقل 10هزارنفر بودیم که از شنگال فرار کردیم. وحشت همه را گرفته بود. کسی به عقب برنمی‌گشت و نگاه نمی‌کرد به شهر. همه با بیشترین سرعت می‌دویدند، آنهایی که ماشین داشتند، به سمت مرز سوریه راه افتادند و ما هم دنبالشان. رفتیم و رفتیم تا رسیدیم به پشخاپور. آنجا دیگر سوریه شروع می‌شود. یک رودخانه باریک است که اگر از آن رد می‌شدیم، در سوریه بودیم. اما انتخاب ما نبود؛ آنجا کسی را نداشتیم و از آن بدتر اینکه می‌ترسیدیم داعشی‌ها در سوریه هم جلویمان را بگیرند. هنوز هیچ خانواده‌ای وقت نکرده بود ببیند از اعضای خانواده‌اش چه‌کسی را در شهر جا گذاشته.» وسط این حرف‌ها، دختر 12ساله‌اش هم به نزدیک چادر می‌آید؛ با موهای یکسره بور و لباس سفیدی که آدم را یاد عروس‌های بیابانی می‌اندازد. به هیچ ترفندی راضی به حرف‌زدن نمی‌شود. مادرش می‌گوید بعد از آن فرار، «پریشان» سکوت کرده و لب باز نکرده: «می‌ترسم غصه وجودش را بگیرد، دلش باد کند و بترکد از غصه. مدرسه نمی‌رود، در کار خانه کمک نمی‌کند، هیچ‌کاری نمی‌کند. فقط از چادر می‌رود بیرون و راه می‌رود.» ‌پریشان در کمپ مدرسه میری؟ سر تکان می‌دهد. ‌چرا؟ اینجا که مدرسه رایگانه.‌اینطوری حداقل با دوستاتی، تنها نیستی. الان احساس تنهایی نمی‌کنی؟ هیچ جوابی نمی‌دهد. با گوشه روسری‌اش ور می‌رود، به خاک نگاه می‌کند و من به پاهای برهنه و ترک‌برداشته‌اش. ‌از دوستای مدرسه‌ات کسی تو شنگال مرده؟ بغضش می‌ترکد و می‌دود به سمت خالی از سکنه کمپ. درست مثل آن صحنه «روسری آبی» که «معتمدآریا» با پای برهنه زد به بیابان. 12سالش است و فقط چند کلاس سواد دارد. «عمر» می‌گوید که سه‌تا از دوستانش را داعش در شهر اسیر کرده و احتمالا یا مرده‌اند یا عروسشان کرده‌اند به مردهای جنگی. «عمر»، چهار دختر و دو پسر دارد. پسرها پیشمرگه شده‌اند و خرج خانواده در کمپ از حقوق همان‌ها تامین می‌شود. پدر هم مانده در کمپ و هرروز بچه‌به‌بغل می‌رود سمت بسته‌های اهدایی رسیده و هی از خودش می‌پرسد که چرا دخترش حرف نمی‌زند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.