|

خود دکترپنداری!

کریم ارغنده‌پور

ما ایرانی‌ها در زمینه خوددرمانی هم - مثل بسیاری افتخارات شگفت‌آور دیگر- اگر در دنیا اول نباشیم حتما صاحب رکورد بسیار بالایی هستیم! بدون برو برگرد اگر شما در هر جایی از این ملک‌آریایی باشید و از دردی گلایه کنید، اطرافیانتان - حتی بدون کمترین تقاضایی برای یاری- داوطلبانه شما را به انواع و اقسام درمان‌ها رهنمون می‌شوند: از مشابه‌سازی بیماری با درد فلان آشنا تا پیشگویی درباره نتیجه آن، از طب من‌درآوردی تا شیوه «محلش نذار، خودش خوب می‌شه» و تا پیش‌کشیدن مساله هزینه درمان و دارو و قضاوت درباره اینکه اصولا آیا می‌ارزد یا نه. سخن کوتاه کنم، حتما خودتان به اندازه کافی در این زمینه تجربه دارید. سال‌ها پیش در جمعی از دوستان نشسته بودم. یکی از حاضران بدون مقدمه شروع به اظهارنظر قطعی در باب پاره‌ای مسایل اقتصادی کرد. سخنش آشکارا بی‌مبنا بود. اقتصاددانی در آن میانه لبخندی زد و به کنایه گفت: «آقا اقتصاد که سیاست نیست، بشود در آن بی‌اطلاع سخن گفت، اقتصاد حساب و کتاب دارد»! متاسفانه اظهارنظر بدون اطلاع ظاهرا یکی از آداب اعلام حضور است ولی در زمینه مساله مهمی مثل سلامتی که به جان انسان‌ها بسته است نمی‌توان به‌سادگی از کنار این اظهارنظرهای غیرعالمانه گذشت. از سوی دیگر از نقطه‌نظری کلی‌تر موضوع هم فقط در حوزه طب باقی نمی‌ماند و نیازمند بررسی‌های جامعه‌شناختی و روانشناختی است. آشنایی داریم که هر شیوه درمانی‌ای که از پزشکان در اطرافش می‌بیند تلاش می‌کند به ذکاوت آن را بیاموزد که در آینده، هم در مورد خودش و هم درمورد نزدیکانش به‌کار گیرد تا از نیاز به پزشکان -که از نظر او بی‌خاصیتند- در امان باشند! سهل است که چنین باوری هر رطب و یابسی را از اطرافش بر سخن عالمانه یک پزشک ترجیح می‌دهد. به نظر من خوددرمانی فقط یک مساله فرهنگی نیست بلکه ابعاد آن به حوزه‌های دیگر هم نفوذ کرده است. کافی است کمی چشم بگشاییم تا اثرات انکارناپذیرش را در پیرامونمان به‌روشنی ببینیم. مشکلی را در بخشی از زندگی احساس می‌کنیم بعد بیش از آنکه به‌دنبال درمان اصولی آن باشیم از راه‌های میانبر - و نوعا غیراستاندارد و نادرست- به‌دنبال رفع آن برمی‌آییم و در این زمینه مرتبا از اطرافیان رهنمودهای رنگارنگ هم دریافت می‌کنیم؛ رهنمودهایی که نه‌تنها مشکل را رفع نمی‌کنند سهل است که بر دامنه آن اضافه هم می‌کنند. فکر نکنید فقط در متن جامعه اینطور است، نخبگان هم وضعیت چندان بهتری ندارند، شیوه‌های تصمیم‌گیری هم متاسفانه چندان توفیری نمی‌کند و جالب است که این روند خودتخریبگر همچنان بی‌وقفه با همتی وصف‌ناپذیر ادامه دارد!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.