|

با حضور مرادی کرمانی، شجاعی و ریاحی

«روز ایران» در «فرانکفورت» برپا شد

فرزانه ابراهیم‌زاده . فرانکفورت

از قرارهای ساده تا قراردادهای بزرگ؛ برای انتشار آثار نویسندگان به دیگر زبان‌های جهان. اینها همه اتفاقاتی است که در مرکز شهر فرانکفورت و ساختمانی بزرگ رخ می‌دهد که به محل نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت معروف است. نمایشگاهی که در فضایی بزرگ با حدود 11سالن نمایش و چندین سالن کنفرانس ساخته شده و این‌روزها مکانی است برای دیدار تازه‌کردن با کتاب. کتاب‌هایی از سراسر جهان، نه‌تنها برای نمایش که برای عرضه‌شدن و ترجمه‌شدن به زبان‌های دیگر. نویسندگان مشهور و غیرمشهور می‌آیند تا ببیند و بخوانند و نوشته‌هایشان را به همه نشان دهند. شاید همین، دلیل تفاوت نمایشگاه کتاب فرانکفورت با نمایشگاه‌های مشابه در سراسر جهان باشد. فرصتی که به‌نظر می‌آید امسال برای برخی از نویسندگان و ناشران ایرانی فراهم شده تا نگاه جهان را نسبت به ادبیات ایران به‌روز کنند. پذیرایی به سبک ایرانی روز پنجشنبه، دومین روز نمایشگاه در سالن پنج، که متعلق به نشر بین‌الملل است، بازدیدکنندگان زیادی میهمان ضیافتی ایرانی بودند. ضیافتی که با غذاها و سوغاتی‌های ایران همراه بود. این ضیافت که به همت غرفه ایران برگزار شده بود میهمانان ویژه‌ای هم از ایران داشت. آمده بودند نسخه‌های انگلیسی کتاب‌های‌شان را رونمایی کنند. سه‌چهره در میان میهمانان ایرانی شاخص بودند: کتایون ریاحی، هوشنگ مرادی‌کرمانی و سیدمهدی شجاعی. مرادی‌کرمانی که میزبان رونمایی از نسخه انگلیسی کتاب «خمره» خود بود در سخنانی گفت: «داستان خمره را حدود 30سال قبل، موسسه سحاب منتشر کرد. برای اولین‌بار هم این کتاب در سال 1992 به آلمانی در اتریش ترجمه شد و از آن موقع تا به حال هم به 14زبان دیگر دنیا ترجمه شده و حدود 9 فیلم سینمایی و انیمیشن هم براساس آن ساخته شده است. این داستان این شانس را داشته که نه‌تنها خودش که اقتباس‌هایی ساخته شده از آن با جوایز متعددی همراه باشد. همه اینها یعنی این کتاب در حال کشیدن خودش به سمت بالاست و حتما دارای جذابیتی هم بوده که اینقدر به آن توجه نشان داده شده است.» به اعتقاد مرادی این کتاب داستانی به‌شدت ایرانی است که کمتر کسی گمان می‌کرده، بشود آن را به زبانی دیگر منتشر کرد اما نوجوانان کشورهای زیادی آن را خوانده و دوست داشتند: «برای داشتن یک اثر بین‌المللی لزومی ندارد که از خودمان دور شویم و فرهنگ و تمدن و داشته‌هایمان را فراموش کنیم. مساله ما مساله زبان به تنهایی نیست، مساله فرهنگی است که باید با جهان به اشتراک گذاشته شود و با آن به مردم جهان چیزهایی از ایران آموخته شود. من فکر می‌کنم دیگر وقت آن رسیده که جاده یک‌طرفه ترجمه در ایران تغییر مسیر دهد و باید برای این مساله فکری اساسی کرد.» کتایون ریاحی هم کتاب «ماهی قرمز» را به این نمایشگاه آورده بود. درباره این کتاب گفت: «حدود ۳۰سال پیش آن را نوشتم، زمانی که همه ما حس ماهی قرمز کوچکی را داشتیم که در حوضی انداخته شده و راه فراری ندارد. سرنوشت او تکلیفی است که دیگران برایش کرده و در آن رهایش کرده‌اند. داستان این کتاب داستان ماهی‌هایی است که می‌دانند جز حوض محل زندگی‌شان باید راه دیگری برای رسیدن به دریا وجود داشته باشد. کتابم با این زبان کودکانه سعی دارد نکاتی را بگوید که مخاطب از قضا تنها کودکان نیستند چرا که عمیقا به این باورم که نوشتن با زبان کودک الزاما به معنی این نیست که قرار باشد یک اثر را به کتابی کودکانه مبدل کند... .» از آثار سیدمهدی شجاعی هم ۱۹داستان در مجموعه‌ای رونمایی شد. اما او ترجیح داد به جای کتابش از حضور در نمایشگاه بگوید: «حس من در مورد این نمایشگاه مانند بازاری است که همه تولید‌کنندگان هر از گاهی محصول خود را برای عرضه ارایه می‌کنند ولی ما با وجود داشتن معادن و ذخایر زیاد برای ارایه در این بازار و با اینکه سال‌هاست که در آن حضور داریم، آنطور که باید برای مخاطب امروزمان اثری قابل ارایه نداریم و به اصطلاح تکنولوژی استخراج از معادن را در دست نداریم.» او بسیاری از متون ادبیات کهن را چند سروگردن بالاتر از ترجمه‌هایی می‌داند که از زبان‌های دیگر منتشر می‌شوند و از مترجمان خواست تا بیشتر به فکر معرفی آثار ایرانی به زبان‌های دیگر باشند. میزبانی ۱۷۰۰ جزیره نمایشگاه کتاب فرانکفورت در شصت‌وپنجمین دوره خود میزبان کشوری است که روزگاری به مجمع‌الجزایر ادویه معروف بوده و حالا به اندونزی می‌شناسندش و به گفته یورگن بوس، مدیر نمایشگاه فرانکفورت: «به لحاظ تنوع جمعیتی و زبانی، از ویژگی‌های زیادی برخوردار است.»«بوس» با اشاره به برخی کتاب‌ها در این کشور گفت: «صنعت نشر این کتاب‌ها یک تجارت بسیار بزرگ را به‌وجود آورده که این امکانی است نه تنها در اختیار اندونزی که در اختیار جهان. شما رشد نویسندگان جوان و به ویژه زنان جوان را در این کشور شاهد هستید که این مساله بسیار مهمی است.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.