جشنواره فیلم «لندن» آغاز شد
«قصهها» تنها نماینده ایران در جزیره بارانی
آرش مدرسی، لندن
پنجاهوهشتمین جشنواره فیلم لندن که معمولا بعد از بهپایانرسیدن جشنوارههای شناختهشده دیگر آغاز به کار میکند، در این دوره به نمایش 248فیلم میپردازد که فیلم «قصهها» به کارگردانی رخشان بنیاعتماد نیز نماینده ایران در این رویداد است. نوشتن در مورد جشنوارههای فیلم پیش از آغازشان همیشه با درنظرگرفتن یک واقعیت انجام میشود: بهترین فیلمهایی که قرار است در چندروز آینده ببینیم احتمالا آنهایی هستند که نامشان در این مطلب نمیآید. هرچه باشد، یکی از اصلیترین کارکردهای جشنوارهها معرفی فیلمهایی از سراسر جهان به منتقدان و سایر بینندگان است که در غیراین صورت آنها را نمیشناختند. اغلب جشنوارهروها موافقند بهترین کشفیات آنها معمولا غیرمنتظره هستند. اما جشنواره لندن که چهارشنبه افتتاح شد، ویژگیای دارد که باعث میشود در این زمینه کمی متفاوت باشد. افتخار جشنوارههای بزرگ معمولا برای فیلمهایی است که برای اولینبار به جهان عرضه میکنند اما لندن را باید «جشنوارهجشنوارهها» نامید. این جشنواره زمانی برگزار میشود که سایر جشنوارههای بزرگ از کن، تورنتو، ونیز تا برلین به اتمام رسیدهاند. پس اکنون فرصتی است تا بهترینهای
آنها در لندن نمایشی دوباره بیابند. مثلا از ۱۸ فیلم بخش مسابقه جشنواره کن که حدود پنجماه پیش برگزار شد، ۱۰فیلم در لندن حضور دارند. امسال حتی فیلم افتتاحیه جشنواره لندن هم اولین نمایش جهانی خود را تجربه نمیکند. «بازی تقلید» در دوماه گذشته در دو جشنواره مطرح تلورید و تورنتو پخش شد و در تورنتو جایزه «بهترین فیلم با انتخاب مردم» را هم کسب کرد. این فیلم ساخته مورتن تیلدام است و درحال حاضر اولین نمایش اروپایی خود را در لندن آغاز خواهد کرد. داستان آن نیز زندگی آلن ترنینگ را بازگو میکند؛ ریاضیدان و رمزشناسی که نقش مهمی در شکست اطلاعاتی آلمان نازی در جنگ جهانی دوم داشت و البته با فعالیتهای پس از جنگش بنیانگذار علم کامپیوتر شد. ستارههای این فیلم شامل بندیکت کامبرباچ و کایرا نایتلی در جشنواره حضور دارند تا به فرش قرمز آن رونقی بدهند. از میان ۲۴۸فیلم بلندی که لندن امسال عرضه میکند، تنها یکی محصول ایران است. این فیلم، «قصه»های رخشان بنیاعتماد است که ماه پیش در جشنواره ونیز خوش درخشید و جایزه بهترین فیلمنامه را از آن خود کرد. البته بعضی کارگردانان ایرانیالاصل مقیم خارج از کشور نیز با فیلمهایشان در
این جشنواره حضور دارند. دزیره اخوان و آنالیلی امیرپور دو چهره جوان سینمای مستقل در آمریکا هستند که بهترتیب با فیلمهای «رفتار مناسب» و «دختری شب تنها خانه میرود» به لندن آمدهاند. هر دو این فیلمها در جشنواره ساندنس درخشیدند و فیلم امیرپور که محصول آمریکا اما به زبان فارسی است، بهعنوان اولین «وسترن خونآشام ایرانی» توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. در ضمن این فیلم برخلاف دو فیلم دیگری که نام بردیم در بخش مسابقه حضور دارد. همچنین سودابه مرتضایی، مستندساز ایرانی- اتریشی، اولین ساخته داستانی خود، «ماکوندو» را به بخش مسابقه فیلماولیهای لندن آورده است. عنوان این فیلم از نام روستای «صدسال تنهایی» گابریل گارسیا مارکز گرفته شده است و منتقدان میگویند سبک آن شبیه بزرگانی همچون برادران داردن بلژیکی است. قهرمان فیلم، پسرکی ۱۱ساله به نام رمضان است که با مادر و خواهرهایش در یکی از حومههای پناهندهنشین وین زندگی میکند. از ذوقهای شرکت در جشنوارههای بزرگ دیدن آخرین آثار بزرگان و نشستن پای صحبتهای آنهاست. احتمالا بسیاری از منتقدان خشنود نخواهند بود که ژان لوک گدار با فیلم «خداحافظی با زبان» در لندن حضور
ندارد. البته پیرمرد ۸۳ساله که همچنان در هر فیلم جدید دست به تجربه میزند، به کن هم نرفته بود و در عوض پیغامی ویدیویی با مونتاژ صدای خودش به همراه موسیقی و تصاویر، خطاب به ژیل ژاکوب، رییس جشنواره فرستاده بود. اما اگر از گدار بگذریم، در جشنواره امسال لندن استادان سینمایی کم نیستند. یکی از آنها عبدالرحمان سیساکو، کارگردان اهل مالی است که میتوان او را از بهترینهای تاریخ سینمای آفریقا دانست. فیلم «تیمبوکتو»ی سیساکو در کن نیز درخشید و استادِ آفریقایی اینبار نه تنها فیلمش را معرفی بلکه یک کارگاه فیلمسازی دوساعته هم برگزار میکند. «تیمبوکتو» با برخوردی طنزآمیز به حمله تراژیک القاعده به مالی میپردازد. در میان فرانسویزبانها، فرانسوا اوزون هم عازم لندن است. اوزون، که از مهمترین چهرههای موج نوی فرانسه است، «دوستدختر جدید» را همین چند هفته پیش در تورنتو نمایش داد و حالا آن را به جزیره بارانی آورده است. از استعدادهای خود جزیره نیز حضور مایک لی انگلیسی با فیلم «آقای ترنر» قابل توجه است. این فیلم که در کن دل خیلی از منتقدان را برد و جایزه بهترین بازیگر مرد و فیلمبرداری را دریافت کرد، حالا میتواند در کشور
خودش به نمایش درآید. البته فاتح اصلی کن یعنی نوری بیلگه جیلان با فیلم «خواب زمستانی» به لندن آمده است. اگرچه باید ببینیم مثل کن از مطبوعات دوری خواهد کرد یا خیر. این فیلم که محصول ترکیه است، نخل طلای کن را از آن خود کرد و بهعنوان نماینده این کشور در جوایز اسکار نیز انتخاب شده است. دیگر فاتح ترکِ لندن در سالجاری، فاتح آکین است که فیلم «کات» را در نزدیکی صدمین سالگرد قتل عام ارمنیها ساخته. این اثر محصول مشترک ترکیه، اردن و پنج کشور اروپایی است که در ونیز به نمایش در آمد هرچند بدون کارگردان خود در جشنواره لندن حاضر شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.