|

شفیعی‌کدکنی؛ چراغ راه شعر فارسی

سهیل محمودی

استاد محمدرضا شفیعی‌کدکنی از شخصیت‌هایی است که بر دو حوزه ادبیات تسلط شایسته دارد: نخست ادبیات کهن فارسی و شعر گذشته ما از همان روزگاران نخستین شعر پارسی تا قرن 12 و 13. نمونه‌های آثار برجسته در تحقیق ادبیات کهن کتاب «صور خیال در شعر فارسی» است که به حوزه ادبیات نخستین می‌پردازد و دیگری «شاعر آینه‌ها» که نقد و بررسی و گزیده آثار بیدل دهلوی است. یعنی از سرآغاز شعر فارسی تا روزگار صفویه و کمی بعد از آن مورد بررسی استاد شفیعی‌کدکنی قرار گرفته. حوزه دیگر تسلط ایشان و تحقیقاتشان در زمینه ادبیات مشروطه تا به امروز است؛ یعنی آنچه که به‌عنوان ادبیات معاصر می‌شناسیم. نمونه آن هم کتاب‌هایی مثل «موسیقی شعر»، «ادوار شعر فارسی» و کتاب گرانقدر «با چراغ و آینه» است. ایشان از شخصیت‌هایی هستند که در دو حوزه ادب سنتی و ادب معاصر و هم بر دانشگاه و بخش آکادمیک و هم بر شاعران و نسل‌هایی که از دهه 50 تا به امروز به‌کار سرودن پرداخته‌اند تاثیر گذاشته‌اند. ویژگی دیگر آثار ایشان گستره مخاطب آنهاست. علاوه‌بر اینها، توجه استاد محمدرضا شفیعی‌کدکنی به آثار نثر صوفیه نظیر تحقیق و تصحیح کتاب گرانسنگ «اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابوسعید» از ارزنده‌ترین تلاش‌های تحقیقی در روزگار ماست. ترجمه‌های استاد شفیعی‌کدکنی از شعر معاصر و ادبیات عرب این چند دهه چراغ راه ما برای شناختن فرهنگ و اندیشه کشورهای همسایه بوده است. نکته آخر، سروده‌ها و شعرهای این استاد ادبیات پارسی است. اگر از کتاب «زمزمه‌ها» که مجموعه غزل‌های ایشان است بگذریم، یکی از پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین کتاب‌های شعر در 40سال اخیر ایران، مجموعه سروده‌های ایشان تحت عنوان «در کوچه‌باغ‌های نیشابور» است. حافظه بسیاری از فرهیختگان با شعرهای این مجموعه در بیش از چهاردهه پیوندی عمیق پیدا کرده و شعرها و سطرهایی از این سروده‌ها زمزمه نیم‌شب بسیاران بوده است. خوشحالیم که مجموعه سروده‌های استاد شفیعی‌کدکنی در دو مجلد ارزنده یک‌جا به علاقه‌مندان شعر فارسی و ادبیات امروز عرضه شده. یکی مجموعه «آینه‌ای برای صداها» که سروده‌های ایشان تا قبل از 1357 است و دیگر مجموعه «هزاره دوم آهوی کوهی» متضمن هشت مجموعه شعر ایشان از سال‌های 1357 تا اواخر دهه70 است. تولد این مرد بزرگ که جامع‌الاطراف در حوزه‌های متنوع ادبیات ماست بر همه علاقه‌مندان فرهنگ ایران و شعر فارسی خجسته باد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.