مسوولیت ترکیه در فاجعه انسانی «کوبانی»
مازیار خسروی . روزنامهنگار
«کوبانی» اکنون درگیر نبرد مرگ و زندگی است. سخن بر سر مترها و ثانیههاست نه کیلومترها و روزها. پس از سههفته نبرد نفسگیر، جدال در «کوبانی» از حاشیه شهر به جنگ خانهبهخانه کشیده شده است. کارد باید بهاستخوان رسیده باشد که «آرین میرکان» یکی از فرماندهان زن پیشمرگه، کمربند انفجاری ببندد و در میان داعشیان عملیات فدایی انجام دهد. «اسماعیل شیخ» فرمانده پیشمرگههای مدافع «کوبانی» به رویترز گفته: «ما تا جان در بدن داریم نخواهیم گذاشت آنها وارد «کوبانی» شوند. اگر وارد شهر شوند، «کوبانی» گورستان آنها و ما خواهد شد.» اکنون اما سخن بر سر آن نیست که «کوبانی» تا پای جان میجنگد یا نه؟ مساله آن است که هنگامی که آخرین پیشمرگه بر خاک افتاد، بر سر شهر و شهروندانش چه خواهد آمد. چندصدمتر آنطرفتر، پشت سیمهای خاردار مرزی، تانکهای ارتش ترکیه با لولههای خاموش بیحرکت ایستادهاند و فاجعه را نظاره میکنند. «کوبانی» در محاصره است و اردوغان و ژنرالهایش تنها راه کمکرسانی به شهری را بستهاند که از سهطرف در محاصره «داعش» است. اردوغان و ژنرالهایش میدانند که اگر در ساعات آینده راه کمکرسانی به «کوبانی» باز نشود، شهر سقوط
میکند. سقوط شهر یعنی رخداد یک فاجعه انسانی تازه. اردوغان و ژنرالهایش این را هم میدانند. پارلمان ترکیه بهتازگی مجوز عملیات نظامی علیه «داعش» را صادر کرده است. تانکهای ارتش ترکیه اما هفتههاست که از جای خود تکان نمیخورند؛ نه بهسوی داعشیان شلیک میکنند، نه از سر راه کنار میروند تا پیشمرگههای کردستان به کمک «کوبانی» بروند. ترکیه کشوری است که هیولای «داعش»- که با دلارهای سعودی و قطری فربه شده بود- از زهدان آن زاده شد. آنکارا اکنون در انتظار میوهچینی از بذر هولناکی است که در شورهزار بنیادگرایی خاورمیانه کاشته است. سناریو این است: «کوبانی» سقوط میکند. «داعش» - به عادت گذشته - شمشیر کین بر گلوی بیگناهان میفشارد. فاجعه انسانی، وجدان جهانی را ملتهب میکند. سربازان ترکیه در پناه تانکهای حاضر به یراق، از مرز سوریه میگذرند. ارتش ترکیه به بهانه دفاع از غیرنظامیان در بخش کردنشین شمالشرق سوریه، منطقه بهاصطلاح حایل ایجاد میکند؛ چیزی شبیه منطقه حایل اسراییل در جنوب لبنان در دهه 90 قرن گذشته میلادی. این یعنی تحقق یک بلندپروازی ژئوپلیتیک در زرورق جذاب ملاحظات بشردوستانه. «کوبانی» سقوط نکرده است؛ دستکم
هنوز. هنوز فرصت باقی است. هنوز میتوان از بروز فاجعه انسانی جلوگیری کرد. پیش از آن اما باید دانست که ترکیه خود بخشی از مشکل است نه راهحل.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.